Oost-Timor en de mensenetende voorvader…

Oost-Timor, krokodil, Erik Kuijpers

In het Tetum, de omgangstaal van Oost-Timor, zegt men tegen de krokodil ‘abo’, grootvader. Abo wordt vereerd in de alom aanwezige altaren en heiligdommen en dat heeft alles te maken met de mythe rond het ontstaan van het eiland Timor.

Oost-Timor, krokodil, Erik Kuijpers

Timor behoort voor de westelijke helft tot Indonesië en het oostelijk deel is een zelfstandige natie, de republiek Timor-Leste, in oppervlakte een derde van Nederland. Het land was een Portugese kolonie van 1702 tot 1974 (de Anjerrevolutie in Portugal) en om die reden is vrijwel de gehele bevolking van 1,2 miljoen zielen katholiek.

Toch wordt ook de krokodil vereerd en wel als voorvader. Het verhaal gaat dat een jongen en een krokodil vrienden waren en dat na de dood van de krokodil het dier uit de oceaan herrezen is in de vorm van een eiland met bergen: Timor.

Maar Abo, de krokodil voorvader, heeft grote honger…

De Crocodilus porosus, de zeekrokodil, komt in de kustgebieden van een deel van Azië voor, in de republiek Papua-New-Guinea en aan de noordkust van Australië waar het dier ‘saltie’ wordt genoemd. Bijgaand kaartje geeft de leefgebieden aan.

Oost-Timor, krokodil, Erik Kuijpers
In zwart: regio’s en landen met de zeekrokodil

De mannetjes kunnen zes meter lang worden en een ton wegen; de vrouwtjes de helft daarvan. Het zijn hypercarnivoren: hun maal bestaat voor meer dan 70% uit vlees. In de voedselketen staan ze aan de top want er zijn nauwelijks natuurlijke vijanden; deze soort heeft het al 2 tot 5 miljard jaar kunnen uithouden waar veel andere dieren niet meer bestaan.

Het aantal aanvallen door krokodil op mens loopt op.

Een enkele gewonde of dode per jaar, twintig jaar geleden, maar dat aantal is inmiddels opgelopen tot een slachtoffer per maand en gelukkig niet altijd fataal. De kans dat op Timor-Leste een krokodil je pakt is tien keer hoger dan het malariarisico, zeggen onderzoekers.

En dat heeft alles te maken met de afhankelijkheid van waterwegen op en rond het eiland. De arme bevolking leeft van visserij en gebruikt de rivieren voor bad- en drinkwater. Contact met de krokodil is onvermijdelijk.

Omdat de ‘inheemse’ populatie van de dieren beperkt is wordt onderzoek gedaan naar de migratie van zeekrokodillen op Timor en op plaatsen in de regio waar aanvallen op mensen ook toenemen: de Solomoneilanden en kustgebieden van Indonesië. Er wordt vermoed dat milieubeheer en dierenbescherming in Australië en elders de populatie zodanig hebben verhoogd dat de strijd om voedsel de dieren heeft gedwongen hun heil elders te zoeken.

DNA-onderzoek

Op dit moment vindt DNA-onderzoek plaats op Oost-Timor onder de zeekrokodillen om hun herkomst te bepalen. Krokodillen zijn uitstekende zeezwemmers en aangenomen wordt zij gemakkelijk 500 kilometer kunnen zwemmen ook omdat ze langdurig zonder eten kunnen. Ook de Komodovaraan, net als de krokodil een reptiel, zwemt in Indonesië gemakkelijk de zeestraat over tussen Komodo en Flores.

De eerste DNA-testen, die men uitvoert door met een vier meter lange stok met een weerhaakje in het zachte deel van de staart te prikken, geven geen definitief uitsluitsel of het migranten zijn. Het onderzoek gaat voort.

Oost-Timor, krokodil, Erik Kuijpers

Maar de bevolking weet het al: natuurlijk zijn het niet de inheemse krokodillen die mensen aanvallen of opeten. Het moeten de ‘salties’ zijn van naburig Australië. Opa Abo doet zoiets niet! Abo zal een mens hoogstens bijten als die een ernstige zonde heeft begaan…

Om die reden neemt men aan dat het rapporteren van zo’n aanval niet altijd plaatsvindt en die gebrekkige registratie verhindert dat adequate maatregelen kunnen worden genomen ter bescherming van mens en dier. ‘Je mag een krokodil geen kwaad doen’ zegt een deskundige. ‘Daar staan stevige straffen op. Het blijft daarom lastig balanceren tussen culturele waarden en veiligheid.’

Uitkijken dus, daar op Timor-Leste!

Bron:

Channelnews Asia, CNA.

Meer lezen?

Over de zeekrokodil; https://tinyurl.com/y2oph8e7

Foto’s en prenten

Volwassen zeekrokodil; wikimedia, 577379.

Het eiland Oost-Timor; wikimedia, 1493354.

Verspreidingsgebied van de zeekrokodil; wikimedia, 9004434.

Pas op voor….; wikimedia, 1613186.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 745 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*