Nieuwjaarswensen uit Thailand

Oud en Nieuw zijn weer voorbij en ook ik, die dit soort arbitraire markeringen in de tijd maar matig weet te appreciëren, werd bedacht met goede wensen. Niet door middel van traditionele nieuwjaarskaarten met knallend vuurwerk, sneeuwpoppen met hoge hoed en een sjaal om of kerstbomen beschenen door een rijzende maansikkel. Want dat is behoorlijk omslachtig en in deze ecodepressieve tijden ook uit den boze aangezien die kaarten onnodig bomen kosten.

Nee, het komt zoals het nu hoort, allemaal binnen via facebook voornamelijk afkomstig van de vele kennissen in de loop der jaren opgedaan in Thailand. Soms heb ik ze in geen tijden gezien en misschien komt dat er ook nooit meer van. Op een gegeven moment maakten we een andere bocht in ons leven. En was het niet onze bloedeigen wiskundige Riemann, die ontdekte dat lijnen eenmaal gekromd elkaar nooit meer hoeven kruisen, net als de parallelle bij Euclides?

De facebook sticker store

Maar nu tijdens de jaarwisseling moet de contactknop weer even aan. Voor de beleefdheid chat ik dan wat terug: Happy New Year and all the best of iets van dien aard. Soms voeg ik er nog een paar woorden aan toe, een kleine anekdote uit mijn leven, of het weer op de plek waar ik me bevind naar wens is, en meer van die onbenulligheden. Daar komt dan meestal een antwoord op terug, niet in woorden en .al helemaal niet in daden, maar in de vorm van een of meerdere stickers opgeduikeld uit de FB sticker store.

In mijn ouderwetse ogen is dat wat onpersoonlijk, want het zijn natuurlijk voorgekauwde sentimenten, waaruit gekozen kan worden. Weliswaar zijn er in de sticker store heel wat meer mogelijke gemoedstoestanden dan de beperkte emoji’s van duimpje op of neer, brede of gelukzalige lach, triest en boos en misschien nog wel wat, die onder een FB bericht te zetten zijn. Bovendien zijn ze niet statisch, want bewegen kunnen die stickers ook.

Ik heb de voorraad uit die store van voorbeschikte boodschappen nooit bekeken, maar er zijn vast wel poppetjes, die kushandjes kunnen toewerpen of in staat zijn te stampvoeten van ongeduld. Lekker stereotiep afgekeken van Disney cartoons of uit films zoals The Mask, waarin het wild kloppende hart van de held een meter of wat uit zijn borst schiet bij het aanschouwen van zijn geliefde. Maar hoeveel het er ook mogen zijn, het blijft een beperkt aantal, waaruit een keuze gemaakt moet worden.

Chinese karakters

Bij het zien van die stickers uit de FB-store denk ik onwillekeurig altijd aan de karakters van de Chinese taal, die zichzelf neerzet in ideogrammen. Er zijn er 12.000 heb ik me laten vertellen. Een redelijk ontwikkeld Chinees weet er misschien 4000 neer te schrijven, iemand die academisch gevormd is en zijn best deed misschien hooguit 8000.

In onze oren klinkt dat in eerste instantie wat vreemd, want het lijkt erop dat Chinezen mensen hun eigen taal niet naar behoren zouden kunnen schrijven. Maar afgezien van het feit dat dit in het westen (in toenemende mate denk ik) ook voorkomt, ligt het bij de Chinese ideogrammen toch even anders.

Daar heeft elk karakter zijn specifieke betekenis en gaat het niet om letters zoals de onze, die in hun eentje niets betekenen. Chinese karakters zijn daarom eerder te vergelijken met vocabulaire. Elk teken representeert een begrip of een actie en dat werpt plots een heel ander licht op de zaak. Want dan kun je je afvragen hoeveel woorden uit de Dikke van Dale de gemiddelde Nederlander ter beschikking heeft.

Natuurlijk gaat die vergelijking niet helemaal op. Want de Dikke van Dale heeft meer woorden dan dat er Chinese karakters zijn. In het Chinees worden vocabulaire verder uitgebreid door karakters met elkaar te combineren. Een fictief voorbeeld ter illustratie. Maak een collage van het teken voor mens, dat voor smachtend zuchten en dat voor een dode boom, en zie, je hebt het begrip ecodepressief. Je moet er maar op zien te komen.

Yin Yang, het boek der veranderingen

Op mij onwetende die geen Chinees spreekt, komt die manier van het presenteren van de werkelijkheid en alles wat we daarbij kunnen voelen of ondergaan, altijd wat statisch over net als bij die voorbeschikte stickers. Alsof hij af zou zijn en te vangen in een aantal van tevoren vastgelegde  begrippen of voorwerpen. Is er iemand die werkelijk weet wat een druppel water is of een kiezelsteen? Wat het Zijnde is? Of, om wat socratisch te doen, wat liefde of rechtvaardigheid is? Natuurlijk kent China haar Yin Yang, het boek der veranderingen. Er wordt gezegd dat Mao Zedong het bij elke belangrijke politieke beslissing zou hebben geraadpleegd.

André van Leijen, Cannabis, yin yang
Het bekende yin-yang-symbool.

Maar ook hier moet de voortgang van dat ondoorgrondelijke, dynamische proces dat de wereld en wijzelf zijn, afgelezen worden aan slechts 64 hexagrammen. Met alle wisselvalligheden die zich in het leven kunnen voordoen, lijkt me dat niet al te veel, al krijgen die hexagrammen pas hun betekenis bij de juiste interpretatie waardoor er weer meer mogelijke veranderingen ontstaan.

Aangezien het Chinese schrift ontleend is aan de visuele werkelijkheid laat het geen leegte toe. Het is als algebra voordat de Arabieren het cijfer nul uitvonden. Wellicht is dat de reden dat Chinezen altijd zo pragmatisch en ‘down to earth’ overkomen. Als het niet kan worden gezien is het er niet.

Poëzie van het absurde

Daarentegen, met de 26 letters van het alfabet zoals wij dat kennen, is in principe alles te vertellen. Dat we dat in praktijk niet doen, doet daar niets aan af. Gemeenplaatsen, dat is nu eenmaal de communicatie waar we ons grotendeels aan geven. Maar in principe is er met die 26 letters alles mogelijk.

Zelfs de grootste absurditeiten en tegenstrijdigheden, kunnen er mee worden weergegeven. Hoor mij aan met dichtgestopte oren en weet dat ik mij het beste vermaak als ik verdrietig ben. Op geheimzinnige wijze krijgen dergelijke ongerijmdheden -zoals de literatuur en poëzie van het absurde laten zien- hun eigen enigmatische betekenis.

Het klassieke Chinese denken liet geen metafysica toe, schreef ik al eens eerder. Grof gezegd probeert die de verhouding bepalen tussen de wereld en de voorstelling de we daarvan hebben, tussen subject en object. In het oude India en later in het Westen waren lieden die beweerden dat alles stof was en weer anderen dat alles uitsluitend in de geest bestond. Als je beide kampen mocht geloven was er dus het een noch het ander. Er was …niets.

Varkensvlees en bamboespruiten

Het Chinese denken heeft aan deze discussie geen enkele bijdrage kunnen leveren. Praktisch ingesteld als het is blijft met haar voeten op de aarde en gaat zich niet met het niets bezig houden. Er moet geld verdiend worden, handel gedreven, brood op de plank komen. Het doel van het leven? Een goed bord varkensvlees met bamboespruiten, is het antwoord van mijn Chinese vriend op deze niet al te gemakkelijk op te lossen levensvraag. Het zal ongetwijfeld te maken hebben met de vele hongersnoden, die China gekend heeft.

In Thailand, verslingerd als het is aan facebook, heerst de stickergekte. Ik ken geen land waar mensen zo in de weer zijn met hun smartphone. Laatst zag ik midden op een kruising een politieagenten met opgeheven hand het verkeer regelen. In zijn andere het schermpje van zijn mobieltje waarop hij af en toe een snelle blik wierp en als het even kon een vlugge veeg gaf. Zelfs de monniken zijn er hopeloos aan verslaafd en stickeren er naar hartenlust op los. .

De Thais hebben hun een eigen alfabet, maar kunnen hun berichten grotendeels af met de stickers die ze uitsturen. Daarboven zijn ze verzot op cartoons, die ze op alle gebruiksvoorwerpen zetten, van theekopjes tot handdoeken, schemerlampjes en nagelschaartjes. Is dat misschien onder invloed van overbuurland China dat er met haar ideogrammen zijn eigen beschavingsmissie opzette?

Antonin Cee
Over Antonin Cee 147 Artikelen
Antonin Cee woont sinds eind jaren tachtig in Chiangmai en voerde themareizen uit. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Montpellier in Frankrijk en werkte enige tijd als redacteur bij The Nation in Bangkok. Ook schreef hij artikelen voor verschillende Nederlandse, Belgische en Engelstalige magazines. Met zijn achttienjarige dochter vormt hij een eenoudergezin en brengt elk jaar enige tijd door in Zuid-Frankrijk. Hij publiceerde een verhalenbundel getiteld 'Inheems Kruid'. Onlangs bracht hij zijn tweede boek 'Thailand tegen het Licht' uit. Beide boeken zijn zonder verzendkosten te bestellen bij www.amazon.de.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*