Nidhi Eoseewong, historicus met een nieuwe visie op de Thaise geschiedenis

Tot eind zestiger jaren van de vorige eeuw domineerden de verhalen over de dappere en goede daden van koningen en andere edelen de gehele geschiedschrijving in Thailand. Deze manier om tegen de geschiedenis van Thailand aan te kijken zien we nog steeds terug in de schoolboekjes en in de omschrijving van ‘Thainess’, de basis van het Thaise gedachtegoed. Dit wordt wel de ‘Damrong-school’ genoemd naar een andere bekende historicus: Prins Damrong Rajanubhab (1862-1943), een zoon van koning Mongkut en halfbroer van koning Chulalongkorn.

Tino Kuis, Nidhi Eoseewong, Geschiedenis van Thailand
Nidhi Eoseewong
Foto credit Siam Intelligence Unit

Het was de historicus Nidhi Eoseewong die in een zestal artikelen begin zeventiger jaren een ommekeer veroorzaakte in het denken over Thailands verleden. Hij ontkent dat koningen als Mongkut (1851-1868) of Chulalongkorn (1868-1910) en de westerse invloeden in die tijd als gangmakers van verandering optraden. Dit laatste werd destijds veelal aangenomen, maar Nidhi verwijst naar een eerder tijdvak.

Deze artikelen zijn verzameld in zijn boek  Pen & Sail dat in 1982 uitkwam. In 2005 verscheen een uitstekende vertaling in het Engels.
Het eerste essay is getiteld ‘Bourgoisie, Cultuur en de Vroege literatuur van Bangkok’. Daarin beschrijft Nidhi hoe in die periode van 1782 tot 1851 economische veranderingen plaatsvonden en dat met name meer handel een belangrijke factor was bij het ontstaan van een nieuwe klasse (‘bourgeoisie’) los van het hof. Er kwam onder de burgers meer aandacht voor literatuur die niet alleen maar ging over goden en koningen, maar meer over de toestand van gewone burgers. Een nieuwe biografie van de Boeddha bijvoorbeeld legt meer nadruk op zijn menselijke eigenschappen.

Nidhi ziet in die vroege Bangkok-periode een innerlijke dynamiek, een grotere diversiteit die hij voor een deel toeschrijft aan de invloed van de Chinese gemeenschap. Deze dynamiek ziet Nidhi niet als een gevolg van koninklijk handelen, maar als het resultaat van maatschappelijke veranderingen.

Een soortgelijk oordeel velt Nidhi over de oude geschiedschrijving rond koning Taksin (1768-1782). In de officiële geschriften wordt Taksin de Grote afgeschilderd als een Siamese vorst die Siam redde van de Birmezen, daarna krankzinnig werd, geëxecuteerd door zijn oude vriend Thong, de latere generaal Chao Phraya Chakri. Chakri besteeg daarop de troon als koning Rama I. Nidhi ziet Taksin als een Chinese avonturier: zijn vader was een eerste generatie Chinese immigrant en zijn moeder een gewoon Thais burgermeisje. Een avontuur die optrad toen het koningshuis van Ayutthaya het liet afweten. Nidhi verklaart het afzetten en executeren van Taksin niet vanuit zijn krankzinnigheid, maar ziet het als een bloederige coup om de oude vorstelijke garde in ere te herstellen.

Korte biografie van Nidhi
Nidhi Eoseewong werd geboren in 1940 in Bangkok waar hij geschiedenis en literatuur studeerde aan de Chulalongkorn Universiteit. Hij vertelt, dat één van zijn hoogleraren bij het begin van zijn colleges opmerkte dat ‘het bevorderen van liefde voor het vaderland’ de belangrijkste doelstelling moest zijn van het geschiedenisonderwijs.

Tino Kuis, Nidhi Eoseewong, Geschiedenis van Thailand
Nidhi, rechts, tijdens door junta opgebroken seminar in Bangkok sept 2014
Foto op site Human Rights Watch

In 1966 werd Nidhi hoogleraar geschiedenis aan de pas geopende Chiang Mai Universiteit, waar hij in 2000 met pensioen ging.
In al die jaren en ook daarna was hij op veel gebieden actief. Hij bestrijdt het idee dat de staat invloed moet hebben op inzichten in geschiedenis en cultuur. Hij pleit voor de plicht van intellectuelen een bijdrage te leveren aan het publieke debat. Hij voegt ook de daad bij het woord. In juli 2015 bood hij voor de poort van de Chiang Mai Universiteit- waar jonge studenten demonstreerden voor democratie – zijn verontschuldigen aan voor het feit dat de oude garde niet in staat was geweest de democratie te handhaven.  En hij gaf morele steun aan de jonge student rechten Pai Dao Din (letterlijk ‘Ster der Aarde’), die veroordeeld werd voor majesteitsschennis.

Conclusie
Nidhi  ontkent de overheersende rol van koningen bij de veranderingen in de Thaise maatschappij.  Literatuur, economie en het ontstaan van nieuwe klassen tussen het hof en de phrai, de horigen, is belangrijker. Het zijn vaak juist de koningen die een sterke controlerende staat voorstaan en zo de ruimte van de wijdere gemeenschap proberen te beperken. De koningen hielden zinvolle veranderingen tegen.

Noot
Gezien mijn fascinatie met Thaise namen ook nog even dit. Nidhi Eoseewong นิธิ เอียวศรีวงศ์ม met als uitspraak níetí ieowsǐe:wong. Nidhi betekent ‘Verborgen Schat’, Eeo weet ik niet, see is ‘eer, pracht, glorie’en wong betekent ‘familie, afstamming’.

Voornaamste bron
Nidhi Eoseewong, Pen & Sail, Literature and History in early Bangkok, Silkworm Books, 2005 (oorspronkelijke Thaise uitgave 1982)

 

 

Tino Kuis
Over Tino Kuis 119 Artikelen
Tino Kuis. gepensioneerde huisarts, woont in Zutphen. Na zijn opleiding werkte hij drie jaar als tropenarts in Tanzania en daarna vijfentwintig jaar als huisarts in Vlaardingen. Hij heeft in Nederland drie volwassen kinderen. Tino verbleef van 1999 tot 2017 in Thailand. Zijn 18-jarige Thaise zoon studeert in Chiang Mai. Tino heeft zich gespecialiseerd in Thaise taal, cultuur en geschiedenis.

2 Comments

  1. Mooi stuk Tino. Thailand heeft baat bij tegendraadse personen die niet zomaar de gevestigde orde en verhalen klakkeloos volgen. Blijf altijd vragen stellen.

    • Dank Rob V. Ik ben gek op tegendraadse personen. Een uitspraak van Niddhi die helaas verloren ging in de bewerkte versie sluit aan bij jouw opmerking ‘De geschiedenis gaat niet alleen en niet voornamelijk over het vaststellen van feiten maar over het stellen van vragen en het bevragen van de antwoorden’. Bedenk wel dat vragen stellen in Taailand erg gevaarlijk kan zijn. Ook Niddhi werd een paar maal gearresteerd.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*