Naar de USA deel 16 (slot)

23 juni, Avenue of the Giants

We nemen de afslag naar de Avenue of the Giants, die meandert door het state park van de redwoods of Californische sequoia’s, de oudste en hoogste bomen ter wereld. Ze groeiden ooit in heel Noord-Amerika, maar de ijstijd vaagde het grootste deel ervan weg. Wat overbleef werd tot in de jaren vijftig van de vorige eeuw door de houtindustrie voortvarend omgehakt, wat rest is een fractie van wat er was.

We staan in een kathedraal van astronomische omvang. Het perspectief is vertekend, wat ver weg staat lijkt vlakbij door de bomen met een omvang van vijftien meter en meer. De verticale lijnen dwingen onze blik honderd meter omhoog naar waar het zonlicht pinkelt in de kruinen. We lopen door het bos, in het halfdonker wanen wij ons kabouters in sprookjesland.

‘Hug a tree for me,’ werd ons gevraagd.

Met de armen gespreid, lijkt het of we tegen een houten wand staan. We sluiten de ogen, de geluiden van het woud vervagen, tijd en ruimte vallen samen, na een eeuw voert de roffel van een specht ons terug naar het nu.

De Yuma-indianen verhalen van de schepping van de aarde waarbij de witte man die in het westen woont huilt, omdat zijn huid wit en zijn haren bleek en gekruld zijn. Behept met een kinderlijk egoïsme wil hij hebben wat hij ziet en wel meteen. Komashtam’ho, de oervader en schepper van hemel en aarde is zijn geklaag zat en geeft hem twee kruislings aan elkaar gebonden stokken en spreekt: ‘Houd op met drenzen, hier heb je iets om op te rijden.’

De witte man gaat er schrijlings op zitten, de stokken veranderen in een paard en hij is tevreden… voor een poos. Hij heeft daarna de indianen hun land met alle schatten en alles wat erop leefde afgenomen.

25 juni, San Quentin

920x920Op weg naar San Francisco passeren we San Quentin, een van Amerika’s beruchtste gevangenissen. Een paar jaar eerder waren wij uitgenodigd voor een etentje bij een vriendin van de familie, die op de compound woont en op de administratie werkt van het correctional institute, eufemisme voor een onderkomen waar de doodstraf wordt voltrokken en inmates elkaar tot een hel zijn.

We naderen een omheining van scheermesdraad en stoppen voor de poort, verderop de gevangenis, vaalgeel in het kunstlicht, geen struiken of bomen. Nors vraagt de wacht wat we komen doen.

We’re Tina’s guests,’ zeggen wij.

‘Welcome,’ antwoordt hij vriendelijk nu, ‘straight on and at the gun tower to the left.’

Bij de gun tower kijken we omhoog. Tegen de avondhemel tekent zich het schaduwbeeld af van de bewaker met een karabijn over zijn schouder, hij tikt tegen zijn cap, wij slaan de hoek om, voelen ons spelers in een film.

De compound, een wijkje met bungalows, grasveldjes en bloemperken. In de zoele zomeravond geurt de jasmijn, we heffen het glas, toosten op Holland en de USA, het eten smaakt heerlijk, het gezelschap is aangenaam, de conversatie boeiend, maar toch… we kunnen de gedachte aan dat oord met die arme gevangenen zo vlak bij niet van ons afzetten.

25 juni, Alcatraz

Alcatraz, het gevangeniseiland uit voorbije tijden, decor van beroemde films als The birdman of Alcatraz en Escape from Alcatraz met Clint Eastwood, die een spectaculaire ontsnapping naspeelde. Van de drie ontsnapte gevangenen is nooit meer iets vernomen. Verdronken volgens de gids: het tijdstip kon niet slechter, het water was ijskoud, de ebstroom sterk, de wind aflandig. Maar de mythe dat zij het hebben gehaald leeft voort…

 

escape-from-alcatraz-movie-poster-1979-1020466272

We lopen in het cellencomplex waar de inmates op een paar vierkante meter hun straf uitzaten achter een traliehek. Een brits, een stalen wc-pot, een fonteintje met een koudwaterkraan, een stoel en een tafeltje was de inrichting waarmee de gevangenen het moest doen. Geen privacy, want altijd zichtbaar voor de bewapende cipiers. Dag en nacht lawaai van dichtslaande stalen deuren en geschreeuw van psychisch gestoorde medegevangenen.

We lopen door naar deathrow waar de ter dood veroordeelden tien, vijftien, twintig jaar op het voltrekken van hun vonnis moesten wachten. In een kamertje apart de elektrische stoel met leren riemen en stroomkabels die in de muur verdwijnen. We willen ons er geen voorstelling van maken.

De oude inmate op onze audioguide nodigt ons uit binnen te gaan in een cel in het strafblok. We lopen de kale benauwde ruimte in.

Close the door.’

We sluiten de deur, geen sprankje licht dringt binnen.

‘Maandenlang werden we eenzaam opgesloten,’ vervolgt hij. ‘Om mijn geestelijke gezondheid te bewaren, trok ik een knoop van mijn overhemd en gooide hem in de lucht, op handen en knieën zocht hem op en gooide hem daarna weer op en weer en weer en weer…’

26 juni, San Francisco

HH_fishermanswharf_39_675x359_FitToBoxSmallDimension_CenterSan Francisco, stad van steile straten en kabeltrams. We hangen over de railing in Fisherman’s Warf en kijken naar de zeehonden, die tijdens de aardbeving van 1989 hun toevlucht in de haven zochten en zijn gebleven. We lunchen op het grasveld van Alamo Square, langs de rand Victoriaanse huizen, die contrasteren met de wolkenkrabbers van downtown San Francisco in de achtergrond. In China Town wanen we ons in China. Reclames in Chinese karakters en rode en groene draken, een eetkraam met schalen exotisch eten, een etalage met kippen, glimmend gelakt, alsof zij naar een sm-feestje gaan, rode lampions boven de weg, eronder stenen beelden van boeddha’s en leeuwen, een vrouw gekleed in zilver en goud, die ons uitnodigt om te komen karaoken, een oude Chinees met een vlasbaardje en een strohoed, gezeten in een stoel, leunend op zijn stok…

In de namiddag zeilen we onder de Bay Bridge door, boven ons raast het verkeer. Het schip rockt op de golfslag, opspattend buiswater kletst ons in het gezicht. We ronden de eilanden in de baai, voor de wind zeilen we terug, achter ons de Golden Gate Bridge, verdwenen in de mist. De voorstelling is over, het doek is gevallen, we gaan naar Holland.

SF_CWC_1280x642

 

 

Chris Ebbe
Over Chris Ebbe 202 Artikelen
Chris Ebbe, vader van twee dochters, grootvader van drie kleinkinderen. Chris is begonnen als onderwijzer, werd daarna leraar biologie en decaan aan een middelbare school in Spijkenisse. Heeft evenals zijn vrouw, kunsthistorica, een brede belangstelling voor alles wat te maken heeft met stad en platteland, mens en natuur, kunst en architectuur. Werkt, gewapend met familieverhalen en na genealogisch onderzoek, aan een roman.