Naar de USA 2

4 mei 2009
Via Interstate 90 naar Albany, de eerste en oudste stad van Amerika, gesticht door de Hollandse kolonisten. Zij noemden de plaats Beverwijk: bever vanwege de vele bevers, wier pelzen veel geld opbrachten en wijk dat oorspronkelijk fuik betekende. Veel te beleven valt er niet in downtown Albany, wat wel opvalt zijn de vele perken met tulpen uit Holland.

De Hoogmogende Heeren van Holland zochten naar een kortere vaarroute naar Indië. Verenigd in de West Indische Compagnie rustten zij in 1609 een schip uit om die route te vinden: de Halvemaan onder commando van de Engelse kapitein, Henry Hudson. De anderhalve kilometer brede rivier bij Manhattan gaf hem hoop een route gevonden te hebben, die hem naar het andere einde van het continent zou voeren. Het zoute water was voor hem het bewijs, dat twee oceanen met elkaar verbonden waren. Groot was zijn teleurstelling toen de rivier allengs smaller werd en het water zoeter. Het schip liep ter hoogte van Albany vast.

Volgens de theorieën van ene Plancius zou er een warme vaarroute door het poolijs zijn, maar de Halvemaan raakte bekneld in het pakijs. De bemanning sloeg aan het muiten en stuurde Hudson met zijn zoon en enkele getrouwen in een open bootje de poolzee op waar zij een ijzige dood stierven.

Henry Hudson had onsterfelijk willen worden door een vaarroute naar Indië te ontdekken en zal in zijn wanhoop niet hebben bevroed onsterfelijk te worden door de rivier die zijn naam draagt: Hudson River.

Holland blijkt the magic word
Op de 11de verdieping van de New York State Archives melden wij ons bij de balie en vragen of wij enkele originele documenten uit de koloniale tijd mogen inzien. De receptioniste kijkt bedenkelijk. ‘Wij komen er speciaal voor uit Holland,’ zeggen we haastig. Holland blijkt the magic word.

In een aparte ruimte opent de archivaris een doos met archiefstukken die aan de randen verkoold zijn als gevolg van een brand in 1917. Niettemin worden wij teruggevoerd in de tijd bij het zien van de documenten waar door Anthony de Hooges in 1647 verslag wordt gedaan van de ontmoeting met een allerwonderlijkste visch: Hij was snee-wit, sonder vinnen, rondt van lijff, blies waetter boven uyt sijn hooft, gelijck de walvisschen ofte tonijns…

De rest van het verhaal is weggebrand, jammer. De archivaris pakt de doos weer in en we nemen afscheid op z’n Amerikaans: Have a great day.

Halvemaan_doorsnede

Chris Ebbe
Over Chris Ebbe 202 Artikelen
Chris Ebbe, vader van twee dochters, grootvader van drie kleinkinderen. Chris is begonnen als onderwijzer, werd daarna leraar biologie en decaan aan een middelbare school in Spijkenisse. Heeft evenals zijn vrouw, kunsthistorica, een brede belangstelling voor alles wat te maken heeft met stad en platteland, mens en natuur, kunst en architectuur. Werkt, gewapend met familieverhalen en na genealogisch onderzoek, aan een roman.