Myanmar. Waarom die militaire coup?


De militaire coup in Myanmar, waarbij Aung San Suu Kyi, de president  en andere kopstukken van haar partij werden gearresteerd, deed wereldwijd heel wat stof opwaaien. Maar geheel onverwachts kwam die actie van maandagochtend niet. Er gingen al dagenlang geruchten van een ophanden zijnde staatsgreep.

Bij de laatste verkiezingen haalden de Nationale Liga voor Democratie, de regeringspartij van Aung San Suu Kyi, 396 van de 476 zetels in het Parlement. De Solidariteits- en Ontwikkelingspartij van de Unie, de politieke arm van de militairen, kwam slechts tot 33 zetels.

Verkiezingsfraude, blaften de militairen aangevoerd door legerleider generaal Min Aung Hlaing, daarbij misschien wel geīnspireerd door de malversaties van Donald Trump. Maar ook hier bepaalde het controlerende orgaan, de Union Election Commissie, dat de verkiezingen correct waren verlopen. Kennelijk was deze commissie onafhankelijk genoeg om tot een dergelijk besluit te komen.

Maar door de militairen werden ze afgeschilderd als een verlengstuk van de regering. Het gaf ze het gewenste excuus een militaire coup te plegen, de regering naar huis te sturen en voor minstens een jaar de noodtoestand uit te roepen. Althans dat is de officiële versie, zoals die door de coupplegers verspreid wordt.

militaire coup
Couppleger generaal Min Aung Hlaing

Of die verkiezingen nu wel dan niet volgens het boekje verliepen, er zijn genoeg redenen om die beweringen van de militaire opperheren te wantrouwen. Als ze gewild hadden – ze hebben dat per slot van rekening al eerder gedaan – hadden ze die verkiezingen kunnen opschorten of verbieden en niet hoeven te wachten op de verkiezingsuitslag.

Dat de partij van Aung San Suu Kyi zou gaan winnen stond al vast. Het zou ze die extra vernedering om electoraal te worden weggeveegd, bespaard hebben. Ze hadden het dan weliswaar zonder een excuus voor die militaire coup moeten stellen, maar ze zijn slim genoeg te weten dat dit ze, zowel op het thuisfront als in de internationale politieke arena, maar weinig winst oplevert.

Om enigszins zicht te krijgen op het waarom van die staatsgreep, kan het verhelderend zijn eens te kijken naar de ontwikkelingen, die zich in Myanmar de afgelopen tijd voltrokken. Startpunt zijn dan de militairen, die ook onder Aung San Suu Kyi feitelijk de lakens uitdeelden. Zowel onder de Birmaanse bevolking als onder de etnische minderheden, is het geen geliefde club, zoals de verkiezingsuitslag haarscherp aantoonde. 

Begrijpelijk, want ze hebben onder beide bevolkingsgroepen heel wat wreedheden begaan, hebben onder het mom van nationalisatie zich het land en de productiemiddelen toegeëigend, en worden gezien als door en door corrupt.

militaire coup
Een open mijn voor halfedelstenen geexploiteerd door Chinese bedrijven.

Over de afgelopen jaren hebben de militairen zich steeds meer naar China gewend en de rode loper uitgelegd voor de Chinese investeringswals. Zo werden er dorpen ontruimd om plaats te maken voor Chinese investeringsprojecten, die merendeels werden uitgevoerd als joint ventures met staatsbedrijven in handen van de Birmaanse topmilitairen. 

In de Etnische gebieden, zoals bijvoorbeeld in de Karenni staat, heeft China verschillende projecten op stapel staan voor het opzetten van genetisch gemanipuleerde gewassen. Van de kant van de lokale bevolking is daar heel wat verzet tegen. 

In edelsteenmijnen, geëxploiteerd door Chinese bedrijven die er alle zeggenschap hebben alsof het soeverein Chinees gebied is, werkt de lokale bevolking als koelies onder Chinees oppergezag onder vaak belabberde omstandigheden. Buitenlandse waarnemers en journalisten worden in deze ‘special economic zones’ geweerd.

Dit alles heeft ertoe geleid, dat er over de afgelopen jaren een stevig anti-Chinees sentiment is ontstaan. Zowel onder de Birmaanse bevolking als onder de etnische groeperingen, waar uitgerekend Ang San Suu Kyi de vertegenwoordigster van is, zoals de verkiezingsuitslagen laten zien. 

Dan is er India, dat al verschillende malen met China in botsing kwam over grensgeschillen en andere zaken. Niet alleen in India zelf, maar ook over Bhutan waar China een dorp bezette, wetende dat India zich heeft opgeworpen als militaire beschermheer van deze kleine staat. Tekenend hierbij is dat er nog maar enkele weken geleden besprekingen werden gevoerd tussen de Indiase regering en die van Aung San Suu Kyi, kennelijk in een poging om de Chinese invloed in Myanmar wat in te dammen.

Bovendien heeft haar regering, wanneer China weer eens met een investeringsvoorstel kwam, verschillende malen gezocht naar andere alternatieven. Zo werd er nadat Beijing een textielfabriek wilde opzetten in de buurt van Yangon, een Zwitserse  textielfabrikant benaderd om te zien of er van die kant interesse was in een dergelijk project.

Ook werd er door haar regering opnieuw onderhandeld over de aanleg van een diepzeehaven, waarin Myanmar slechts een participatie van 15 procent had. Na de onderhandelingen werd dat verhoogd naar 30 procent. Aung San Suu Kyi wenste zich kennelijk niet zonder slag of stoot te onderwerpen aan de Chinese investeringsdrift en haar groeiende invloed.   

En vervolgens is er ook het aantreden van Joe Biden in het Witte Huis dat na jaren van vervreemding onder Donald Trump, de banden met Zuidoost-Aziatische landen zoekt te herstellen, wat alleen maar kan ten koste van China.  

Het is niet moeilijk in te zien dat al deze ontwikkelingen Beijing niet welgevallig zijn. Door deze militaire coup wordt het voor Biden, in ieder geval wat Myanmar betreft, nu een stuk moeilijker de banden met ASEAN aan te halen.  Het Witte Huis heeft de staatsgreep inmiddels in scherpe bewoordingen veroordeeld, onmiddellijke invrijheidsstelling geëist van Aung San Suu Kyi, de president  en haar partijleden en  al laten weten sancties in te zullen stellen tegen de militaire machthebbers.

De vraag die zich nu onontkoombaar opdringt is of de militaire machthebbers in Myanmar met deze militaire coup die Aung San Suu Kyi buiten spel zet, een welvallige knieval hebben willen maken naar Beijing, dat naar het zich laat aanzien liever zaken met hen doet.  

Ook op Trefpunt Azië: Karenni rebellenleider: Vrede verder weg dan ooit


Beste lezer

Trefpunt Azië is een reclamevrije site geheel gemaakt door vrijwilligers. Al onze berichten zijn voor iedereen te lezen. Maar het in stand houden van een website als Trefpunt Azië kost geld; er zijn kosten voor software om de site te maken en de huur van serverruimte zodat hij te zien is. Die kosten worden gedragen door leden van de redactie en die kunnen daarbij wel wat hulp gebruiken. Als u wilt helpen met een (kleine) bijdrage klik dan op de rode knop rechtsonderdaan op de pagina en doneer, dat kan al vanaf 3 euro. Wilt u op een andere manier helpen? Mail dan even met de redactie: post@trefpuntazie.com

Dankzij uw bijdrage kan Trefpunt Azië elke dag nieuws en achtergronden uit uw favoriete werelddeel blijven brengen.

 

Antonin Cee
Over Antonin Cee 196 Artikelen
Antonin Cee woont sinds eind jaren tachtig in Chiangmai en voerde themareizen uit. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Montpellier in Frankrijk en werkte enige tijd als redacteur bij The Nation in Bangkok. Ook schreef hij artikelen voor verschillende Nederlandse, Belgische en Engelstalige magazines. Met zijn achttienjarige dochter vormt hij een eenoudergezin en brengt elk jaar enige tijd door in Zuid-Frankrijk. Hij publiceerde een verhalenbundel getiteld 'Inheems Kruid'. Onlangs bracht hij zijn tweede boek 'Thailand tegen het Licht' uit. Beide boeken zijn zonder verzendkosten te bestellen bij www.amazon.de.

2 Comments

  1. Ook tijdens Aung San Suu Kyi bewind in de afgelopen jaren hadden de militairen in Myanmar veel macht. Ze behielden de macht over drie belangrijke ministeries, hadden buiten de verkiezingen om 25% van de zetels in het parlement en waren belangrijke spelers in de economie.
    In november behaalde de partij van Aung San Suu Kyi een zeer grote overwinning. Daarna volgden onderhandelingen met de militairen. Ik vermoed maar weet het niet zeker dat de staatsgreep plaatsvond omdat Aung San Suu Kyi aandrong op een grote vermindering van de invloed van de militairen op het staatsbestel. Als ik me goed herinner wilde ze bijvoorbeeld een nieuwe meer democratische grondwet. Ik denk dat binnenlandse overwegingen een hoofdrol speelden en niet zozeer de banden met buitenlandse mogendheden.

  2. Zeer verhelderend Antonin. Absurdisme in het kwadraat; 33 zetels van de 476 zetels bij elkaar schrapen en dan “fraude!” roepen.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*