Myanmar. Praten over seks taboe voor vrouwen

Myanmar, vagina, Erik Kuijpers

 

‘De Vagina Monologen’ in mannenmaatschappij Myanmar

De Amerikaanse toneelschrijfster en feministe Eve Ensler (1953) schrijft dit toneelstuk na tweehonderd interviews met vrouwen van verschillende leeftijden en uiteenlopende achtergronden. De vrouwen worden gevraagd naar haar vagina en alles wat er mee samenhangt: de man/vrouw rol, het eigen lichaam, voortplanting maar ook seksueel geweld, genitale verminking en achterstelling in de maatschappij.

Myanmar, vagina, Erik Kuijpers
Eve Ensler

Tien monologen; tien verhalen die een vrouw op het podium vertelt. In 1996 vindt de eerste uitvoering plaats in New York; daarna gaat de mond-tot-mond reclame zijn werk doen en wordt de voorstelling niet alleen meer door Eve gedaan doch komen andere vrouwen monologen voordragen.

In 2001 vindt een opvoering plaats in Madison Square Garden waar ook Whoopi Goldberg en Melissa Etheridge deelnemen. Meryl Streep, Jane Fonda en andere beroemde vrouwen volgen.

Wereldwijde waardering en navolging

Het toneelstuk is moralistisch. Het is een aanklacht tegen seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes. ‘Wees trots op jezelf’ is de boodschap. Ondanks kritiek van religieuze organisaties en feministen, het zou te eenzijdig en anti-man gericht zijn, wordt het wereldberoemd. Het leidt tot de oprichting van een wereldwijde organisatie tegen geweld tegen vrouwen, V-day.

Myanmar, vagina, Erik Kuijpers

In 2001 is de Nederlandse toneeluitvoering gestart; uitverkochte zalen! De monologen worden gelezen door vrouwen bekend uit mediawereld, politiek en theater. Willeke Alberti, Noraly Beyer, Corry Brokken, Imca Marina en andere bekende vrouwen.

Onder leiding van Adelheid Roosen wordt in 2004 ‘De Gesluierde Monologen’ gebracht na interviews met vrouwen uit Marokko, Somalië, Irak en Koeweit omtrent hun ervaringen in Nederland.

Myanmar. Een land dat geen woord heeft voor vagina

Afgelopen jaar mei vinden in Yangon, Myanmar, de eerste opvoeringen plaats in de lokale taal, het Birmees. Het is een verkenningsreis omtrent seksuele gedragingen, het kennen van je lijf en over genitale verminking. Een eye-opener, een openbaring voor vrouwen in Myanmar.

Myanmar, vagina, Erik Kuijpers
Strongflower, logo

‘Seks is taboe in Myanmar’ zegt een van de regisseurs, die hoopt dat de uitvoering kan bijdragen aan een normaal gesprek over het lijf van de vrouw al, geeft zij toe, zal het voor sommige mensen ongemakkelijk aanvoelen. ‘Vrouwen groeien hier op zonder hun lijf lief te mogen hebben want hen is verteld dat hun lichaam walgelijk is’ zegt de 24- jarige regisseuse uit de noordelijke Shan staat.

‘Dit toneel is erg krachtig want vrouwen vertellen verhalen over elkaar.’ Op een bamboe toneel onder een balkonnetje zitten vrouwen attent te luisteren als de acteurs zonder schroom hun tekst opzeggen over schaamhaar, verkrachting en menstrueren, onderwerpen die gewoonlijk taboe zijn in Myanmar. ‘Het is toch zorgelijk dat we niet denken aan de yoni!’ roept een actrice die een keurig Birmees alternatief gebruikt voor vagina. Yoni is een woord dat stamt uit het Sanskriet.

Myanmar, vagina, Erik Kuijpers
Dr Thet Su Htwe

Dr Thet Su Htwe

Deze arts, voorvechtster van gelijke rechten voor vrouwen, heeft in 2018 de organisatie Strong Flowers Sexuality Education opgericht. Zij geeft naast haar werk als huisarts seksuele voorlichting en is bovendien actief in de Myanmar Women’s Self Defense Center. Zij geeft workshops en schroomt niet dingen bij hun naam te noemen.

‘Waarom zijn wij bang het woord vagina te gebruiken?’ vraagt ze haar publiek. Maar vagina en seksuele voorlichting zijn taboe in Myanmar al heeft het toneelstuk de discussie op gang gebracht over de ervaringen van vrouwen, zaken als menstruatie, de man/vrouw rol, relaties en huiselijk geweld.

Myanmar, vagina, Erik Kuijpers
Myanmar Women’s Self Defence Center

Myanmar is een mannenmaatschappij; slechts één vrouw springt er in dat land bovenuit en dat is Aung San Suu Kyi die liefkozend ‘Moeder Suu’ wordt genoemd ondanks het feit dat haar reputatie in duigen ligt door de Rohingya crisis. Zij is de uitzondering in een land waar alles, in politiek, op het werk en thuis, zwaar wordt gedomineerd door mannen.

Dr Su Htwe waarschuwt dat vrouwenrechten pas verbeteren als de vrouwen zelf het aandurven over hun seksualiteit te praten. Op de staatsscholen behoort dit tot de lesstof maar leraren negeren dat onderwerp of voelen zich in verlegenheid gebracht. Su Htwe: ‘Ouders en leraren denken dat kinderen door voorlichting te snel seksueel actief zullen worden….’.

En zo komt weinig terecht van vrouwenrechten. Al 5 jaar ligt er een wetsvoorstel in de lade om geweld tegen vrouwen in het strafrecht te brengen maar er wordt alleen maar over gepraat en het komt nog steeds niet aan bod in het parlement….

Niet zomaar een toneelstuk

De Vagina Monologen is meer dan een toneelstuk. Het heeft wereldwijd de ogen geopend voor vrouwenrechten en heeft geleid tot de oprichting van V-day movement.

Maar in Myanmar moet nog veel gebeuren. Vrouwengroepen in het hele land doen verslag van verkrachting door het leger als oorlogswapen. Groepen als de Karen’s Women Organization en Ninu Women hebben daar een zwartboek van samengesteld en roepen om het einde van de straffeloosheid van dat soort daden jegens alle vrouwen in Myanmar: Karen, Kachin, Shan en Rohingya.

Daarnaast moet er worden gevochten voor gelijke rechten bij nalatenschappen en bruidsschatten. Een van de vrouwen verwoordt het zo: Revolutie! Maar in een conservatief boeddhistisch land waar de taal niet eens een woord heeft voor ‘vagina’ kan dat nog lang duren.

 

Bron: Channelnewsasia; http://tinyurl.com/y4ceyoga

Meer lezen?

Voanews; http://tinyurl.com/y23amamc
Over Eve Ensler; https://nl.wikipedia.org/wiki/Eve_Ensler
Over de Vagina Monologen; https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Vagina_Monologen
Vimeo filmpje met Dr. Thet Su Htwe; http://tinyurl.com/y2qmogvo
The Guardian; http://tinyurl.com/y4lyrxp3
Boek: Het is in boekvorm naar het Nederlands vertaald en te koop bij Uitgeverij van Halewijck, isbn 905 617 4398.

Foto’s en prenten

Boek: ‘De vagina monologen’; wikimedia, 4655105.
Eve Ensler, 25-05-1953, foto 2011; wikimedia, 16673983.
V-day, tegen geweld tegen vrouwen, logo; wikipedia, 45396003.
Stongflowers, logo, photo facebook
Dr. Thet Su Htwe; photo facebook
Myanmar Women’s Self Defence Centre; photo facebook

Meer op Trefpunt over vrouwen in Myanmar: de roze nonnen
Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 640 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*