Myanmar stevent af op een burgeroorlog, waarschuwen waarnemers

Terwijl de wereld toekijkt stevent Myanmar af op een burgeroorlog. Oppositieleiders, vertegenwoordigers van diverse minderheden en groeperingen en waarnemers waarschuwen voor dit scenario. Afgelopen weekend vielen er 114 geregistreerde slachtoffers. Waaronder medici, kinderen, vrouwen en onschuldige omstanders of toevallig passerende voorbijgangers.

De Tatmadaw (Myanmarese strijdkrachten), politie en veiligheidstroepen hebben tegenstanders van de coup de oorlog verklaard. Terwijl zaterdag de overwinning op de Japanners in 1945 groots werd gevierd in de hoofdstad Naypyidaw stierven er mensen op straat. Een gewonde demonstrant werd levend verbrand waarvan een gruwelijke foto te zien is op de website van The Irrawaddy. De feestelijkheden gingen gepaard met een grote militaire parade en een diner voor genodigden. Dat waren onder meer vertegenwoordigers uit Laos, Vietnam, Cambodja en Thailand.

Internationale steun

Ondanks sancties en internationale aandacht heerst steeds meer het gevoel dat men alleen staat tegen een meedogenloos wreed staatsapparaat dat niet stopt voordat alle tegenstand in de kiem is gesmoord. ‘De strijd moet intern gevoerd want internationale steun is een farce’, hoort en leest men steeds meer. Er wordt niet meer gerekend op (militaire) steun van de VS, de EU of de Unie van Aziatische landen (de ASEAN.) Was het eerst zo dat alleen minderheden zoals de Karen decennialang gediscrimineerd, vermoord en opgejaagd werden door het leger. De Bamar, de grootste etnische groep die de macht heeft in Myanmar, wordt nu met hetzelfde geweld geconfronteerd. Sinds de militaire coup in februari en de demonstraties realiseren de minderheidsgroepen én de Bamar-bevolking dat ze één gezamenlijke vijand hebben: het Myanmarese leger.

Staatsvijand

In een artikel in Trouw van Zuidoost-Azië correspondent Ate Hoekstra vertelt een lid van de Karen-minderheid dat de mensen in de steden nu heel anders tegen de militairen aankijken. “Veel van hen geloofden altijd dat de etnische minderheden terroristen zijn, precies zoals de militairen hen wilde doen geloven. Maar nu ze zien hoe bruut het leger te werk gaat, begrijpen ze waarom etnische groepen jaren geleden al naar de wapens grepen.”

Dat leger, dat zich hoeder van de eenheid van het land noemt, heeft inmiddels zeker 500 burgers gedood (officiele cijfer, in werkelijkheid zijn dat er veel meer), ruim tweeduizend mensen gearresteerd, huizen en kantoren geplunderd en de onafhankelijke media tot staatsvijand verklaard.

Brandende barricade in Mandalay. Foto: Facebook.

Centrale overheid

Het land heeft officieel 135 etnische minderheidsgroepen. Maar er zijn er nog meer. Die zijn echter niet erkend zoals de Rohingya-moslims. Zonder rechten en stateloos. Sinds de jaren vijftig vechten minderheden in het hele land tegen het leger voor autonomie. Door systematische structurele maatregelen worden ze jarenlang onderdrukt door de centrale overheid. Die is bang dat Birma, zoals het ooit heette, uit elkaar valt in een lappendeken van staatjes. En een burgeroorlog ontketent die ze nu zelf creëert.

Nieuwe grondwet

Vlogen ze elkaar eerder onderling ook in de haren, nu verzetten de etnische groeperingen zich samen tegen de junta. Er wordt daarbij openlijk opgeroepen tot gelijkheid, een nieuwe grondwet zonder militairen en de garantie van gelijke rechten voor minderheden die de Bamar ook hebben. Het in februari opgerichte Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw (CRPH) is een schaduwregering dat bestaat uit partijgenoten van de afgezette regeringsleidster Aung San Suu Kyi. Een groot deel is opgepakt maar een ander deel zit ondergedoken. De CRPH voert gesprekken met gewapende minderheidsgroepen en politieke partijen over het samenstellen van een federale unie.

Een woordvoerder van de Algemene Stakingsraad (General Strike Committeee) Muang Sang Kha, hekelt in de Thai Enquirer het geweld. Daarin zegt hij dat de junta wil dat iedereen zijn mond houdt en gehoorzaamt. Anders gaan ze over tot buitensporig geweld en doden ze burgers op een wetteloze manier. Volgens hem moeten de demonstranten blijven vechten omdat het ‘noodzakelijk’ is om de militaire coupplegers te bestrijden en de regering omver te werpen. Hij vindt het de moeite waard om honderden levens te riskeren, duizenden indien nodig, om van de dictators af te komen.

Burgeroorlog

De Algemene Stakingsraad, die het land een dag heeft stilgelegd, legde zondag een verklaring af waarin 16 etnische gewapende organisaties worden opgeroepen anti-coup demonstranten te beschermen en het op te nemen tegen de militaire junta. In praktijk: de wapens opnemen. Leiders van de omvergeworpen politieke partij National League for Democracy (NLD) van Aug San Suu Kyi, de General Strike Council en de onlangs opgerichte Civil Disobedience Movement vragen internationaal aandacht en actie om een einde te maken aan het geweld in Myanmar, maar vangen bot. Het volk zal het zelf moeten doen, beseft de woordvoerder van de stakingsraad. “De internationale gemeenschap geeft alleen om zijn eigen belang, niet om ons.” Hij is weliswaar voor geweldloos verzet. Maar nu de junta de oorlog heeft verklaard aan het volk, denkt hij dat de huidige crisis escaleert in een burgeroorlog. “Dat is onvermijdelijk.”

Over Bert Vos 239 Artikelen
Bert Vos is journalist, tekst-producent en Azië-liefhebber. Hij woont in Amersfoort.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*