Myanmar. Journalisten in gevangenis wegens publicatie over Rohingya-bloedbad

journalisten vast na onderzoek Rohingya-bloedbad
Wa Lone en Kyaw Soe Oo

Twee Birmese journalisten, werkzaam voor het persbureau Reuters, blijven in hechtenis nadat een rechtbank eerder deze week weigerde een zaak tegen hen te laten vallen. Wa Lone (32) en Kyaw Soe Oo (28), vastgehouden sinds december vorig jaar, kunnen een gevangenisstraf van veertien jaar krijgen wegens ‘spionage’, mits president Win Myint hen gratie geeft in het kader van het traditionele nieuwjaarsfeest Thingyan. Ze hadden bericht over een Rohingya-bloedbad.

Het tweetal wordt ervan beschuldigd de geheimhoudingswet te hebben overtreden omdat ze in het bezit waren van materiaal met betrekking tot veiligheidsoperaties in de onrustige staat Rakhine. Daar hadden ze over gepubliceerd, iets wat de overheid en de legertop niet beviel. De militaire campagne tegen opstandelingen dreef honderdduizenden Rohingya-moslims naar het aangrenzende Bangladesh, dorpen werden platgebrand, vrouwen verkracht en er vielen duizenden doden. Journalisten en hulporganisaties worden uit het gebied geweerd.

Politieke gevangenen Birma

De Birmese belangenorganisatie Assistance Association for Political Prisoners beschouwt de journalisten als politieke gevangenen. Wa Lone en Kyaw Soe Oo hadden namelijk gewoon gebruik gemaakt van hun persvrijheid om onderzoek te doen naar een bloedbad waarbij tien Rohingya-mannen in Rakhine door veiligheidstroepen in koelen bloede werden gedood. Het leger heeft toegegeven dat het incident plaatsvond en veroordeelde zeven soldaten tot 10 jaar cel. De zaak tegen de aangeklaagde journalisten dient op 20 april in de rechtszaal.

Volgens de AAPP, een nonprofit-groep, telt Birma op dit moment 248 politieke gevangenen. Daarvan hebben 54 daadwerkelijk gevangenisstraf gekregen, 74 zitten in voorlopige hechtenis en 120 zijn weliswaar aangehouden maar werden op borgtocht vrijgelaten zolang hun rechtszaak loopt. Ondanks de beloofde hervormingen en democratie stellen restrictieve wetten de autoriteiten in staat om activisten en journalisten gevangen te zetten die hun recht op vrije meningsuiting en persvrijheid gebruiken.

Democratie

Journalisten vast na onderzoek Rohingya-bloedbad
Rohingya vluchtelingenkamp Bangladesh. Foto: Ate Hoekstra

AAPP-woordvoerder Yan Myo Thein wil dat de door het volk gekozen regering zich richt op democratisering en dat de president moet overwegen alle politieke gevangenen zo snel mogelijk vrij te laten. Aung San Suu Kyi, die sinds de laatste verkiezingen in naam het land regeert terwijl in praktijk het leger op vele fronten de baas is, en haar partij De Nationale Liga voor Democratie, beloofden alle politieke gevangenen vrij te laten, voordat ze aan de macht kwam. In haar toespraak, in Noorwegen in 2012 als winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, zei ze: “Eén gewetensgevangene is er één te veel.” San Suu Kyi bracht 15 jaar onder huisarrest door.

Artikel 204 van de grondwet van Myanmar verleent de president de bevoegdheid om gratie te verlenen aan degenen die reeds zijn veroordeeld, evenals de bevoegdheid om amnestie te verlenen voor degenen die worden berecht. Dit laatste moet echter in overeenstemming zijn met de aanbeveling van de Nationale Raad voor defensie en veiligheid [NDSC], waar het leger een meerderheid in heeft. De gevangenissen in voormalig Birma zijn overvol, er is in de cel niet genoeg ruimte om normaal te slapen; medische en hygiënische voorzieningen zijn onvoldoende. De manier waarop gevangenen worden behandeld  is een schending van de mensenrechten, verklaart het AAPP.

De vrijlating van politieke of andere gevangenen op nationale feestdagen zoals Thingyan en onafhankelijkheidsdag op 4 januari, is een praktijk die teruggaat tot de dagen van het militaire bewind. Het geeft overheden de gelegenheid om zowel goodwill te verdienen als de gevangenispopulatie stabiel te houden. De Onafhankelijkheidsdag van dit jaar en Thingyan van vorig jaar gingen echter voorbij zonder vrijlating van gevangenen.

Campagnes tegen Rohingya op Facebook

Bert Vos, Rohingya bloedbad, Reuters-journalisten
Facebooks Zuckerberg aan tand gevoeld door Amerikaans Congres
YouTube schermafbeelding

Recentelijk hebben mensenrechtgroepen in en buiten Myanmar de wreedheden en anti-stemming tegen de Rohingya-minderheid mede toegeschreven aan haatcampagnes en fakenews over Rohingya-misdaden op Facebook. Facebook-eigenaar Mark Zuckerberg, deze week op het matje bij onderzoekscommissies van Senaat en Congres wegens privacy-schendingen van zijn miljardenplatform, reageerde onmiddellijk met de belofte dat haatberichten over de Rohingya verspreid onder de 30 miljoen Facebook-gebruikers in Myanmar, binnen 24 uur van Facebook zullen worden verwijderd.

Binnen- en buitenlandse democratie-activisten klaagden al maanden dat ‘hate speech’ op Facebook inspeelden op anti-Rohingya-sentimenten onder de boeddhistische meerderheid van de bevolking. Maar tot dinsdag werd daar door Facebook-functionarissen niet op gereageerd. Facebook is door mensenrechtorgnaisaties ook herhaaldelijk beschuldigd van al te nauwe samenwerking met repressieve regimes en het onvoldoende beschermen van identiteit van Facebook-gebruikers.

Foto Voorpagina: Kyaw Soe Oo bij gerechtsgebouw (Reuters)

Bronnen: VOA News/Reuters

Bert Vos
Over Bert Vos 75 Artikelen
Bert Vos is journalist, publicist en ZZP'er in Amersfoort. Hij is ook een enthousiast Thailand-reiziger.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*