Mon Cham: rillen in de bloementuin

The fool on the hill

Bert van Balen, bloementuin Mon Cham

Zij daar, in haar traditionele kleding zittend op een rotsblok, rondkijkend naar wat zich om haar heen afspeelt, slechts een onwrikbaar onderdeel van haar omgeving.

Haar wenkbrauwen zijn gefronst. Haar blik ernstig. Om haar heen draaien toeristen, zich vergapend aan het uitzicht. De bergen die het dal markeren. De wolken die als watten de toppen omfloersen. Het dal toont soms witte vlekken die aangeven dat juist op die plek de zon is doorgebroken. De witte vlekken verplaatsen zich gelijk met de watten rond de bergen.

Zij heeft hier niets mee te maken. Zij kent het beeld sinds zij een bewustzijn ontwikkelde en heeft het beeld aanvaard als zijnde het enige op aarde. Verder gaat haar kennis niet. Zee en oceanen zag zij nooit. Van andere landen heeft zij geen weet. Andere volkeren worden haar gepresenteerd in volgeladen bussen van touroperators. Waar precies de mensen vandaan komen die de bus uitkotst, ontgaat haar volledig. Zij kijkt rond. Zij ziet anders geklede mensen. Andere huidkleuren. Zij hoort vreemde talen. Zij hoort schelle stemmen van blanke vrouwen en diepe bassen van blanke mannen.

Zij kan ze ook ruiken, de mensen die zojuist uit zo’n bus zijn gestapt. Vreemde geuren prikkelen haar neus. Het zijn niet de geuren waaraan zij gewend is. Die van bloemen. De geur van haar moeder, haar vader. De geur van het eten wat ’s morgens, ’s middags en ’s avonds altijd hetzelfde ruikt en toch je maag doet knorren. Zij kijkt rond. Zittend op haar rotsblok. Haar plek. Lang voordat er een restaurant werd gevestigd. Lang voordat er terrassen werden gebouwd. Op de rand van de berg waar een prachtig uitzicht wordt geboden over het dal.

dtoeristenmassaEr wordt eten geserveerd. Snel heen en weer lopende mannen en vrouwen. Jongens en meisjes eigenlijk. Niet zoals zij in klederdracht, maar in jeans, korte rokjes, de haren van de jongens vreemd gekapt, de haren van de meisjes los hangend tot over de schouders. Zij lopen druk heen en weer. Roepen elkaar dingen toe die te maken hebben met vergeten bestek. Vergeten water. Vergeten glazen. Vergeten bier.

Sommige blanken lachen. Sommigen kijken grimmig. Zij praten. Aan één stuk door praten zij. Zij kan het niet verstaan. Zij ziet slechts de lichaamstaal. Haar getrainde ogen zien wat zij bij haar vader en moeder nog nooit heeft gezien, maar waarvan zij nu weet dat het onvrede betekent. En hier denkt zij over. Dit geeft haar die ernstige blil terwijl zij naar haar directe omgeving kijkt.

Ik loop in de bloementuin van Mon Cham. Bijna op de top van een van die bergen waar je redelijk makkelijk vanuit Chiang Mai via Mae Rim kunt komen. De temperatuur met beneden scheelt minimaal tien graden, schat ik want ik vind het meteen al koud. Vanaf Chiang Mai door Mea Rim rijdend bij het laatste stoplicht linksaf slaan waar een groot billboard aangeeft dat zich even verderop het Tiger Kingdom bevindt. Rechtdoor, rechtsaf een modderige landweg, haarspeldbochten, steil omhoog . . . zo bereik je de bloementuin, althans zoals deze genoemd wordt. Elke vergelijking met de Keukenhof gaat hier mank bij gebrek aan een grote verscheidenheid in bloemenpracht. Het is meer een tegen de berg opgroeiend veldje bloemen lijkend op margrieten die de Ooo’s en Aaa’s moeten oproepen. Dat krijg je niet zomaar voor elkaar bij een Hollander die gewend is aan uitgestrekte bloembollenvelden in de meest wilde kleuren.

Nee, de plek moet het hebben van het uitzicht over het dal diep beneden je. Het blijkt weer zo’n plek. Zo’n plek die je gezien moet hebben. Als toerist op rondreis door het noorden van Thailand. Waar nog ongerepte natuur is. Waar dorpjes tegen de berghellingen zijn gebouwd. Met golfplaten afgedekte houten onderkomens waar zich een eenvoudig bestaan afspeelt. Kom en kijk. Geniet van het uitzicht. Geniet van de bloemen hier. Geniet van de mensen die hier werken en wonen. Zie hoe eenvoudig. Zie hoe armoedig. Je zal toch zo moeten leven.

In haar ernstige blik ligt dezelfde vraag besloten. Je zal toch zo moeten leven. Leven zonder de tradities welke je voorouders je hebben nagelaten. Gekleed gaan zoals zij gekleed gingen. Geloven waarin zij geloofden. Dezelfde dingen doen die zij deden. Eeuw na eeuw. Haar ankerpunt is de rots boven op de berg waar zij uitkijkt over het dal. Hier sprak zij met de doden. Haar voorouders. Hier werd haar verteld dat alles goed is zoals het is. Niet met woorden. Geen stemgeluid nodig voor het weten dat alles er precies is zoals het er zijn moet. En met een diep gelukzalig gevoel keek zij uit over het dal. Zag witte vlekken waar de zon was doorgebroken. Zag wolken tegen de omringende bergen aanbotsen, er zich omheen krullen. Alles was goed zoals het was.

Totdat de kiepwagens kwamen. Een diep brommend geluid uitbrakende monsters, volgeladen met aarde en zand. Om haar rots werd de aarde en het zand gestort en daarna door een ander monster plat gereden. Er waren mannen. Veel mannen die met hout sjouwden. Palen in de grond staken. Daar weer planken tegenaan timmerden. Er werd een in haar ogen immens groot huis gebouwd. Daar weer naast kleine huisjes met rieten daken. En haar zicht op het dal werd dag na dag beperkter.
Bert van Balen, bloementuin, Mon ChamDe toeristen zitten ongemakkelijk op een dun kussentje aan een veel te laag tafeltje onder een rieten dak op de rand van de berg en laten zich het eten en drinken brengen. Flarden wolk breiden zich uit over de berg en voor een moment is het dal aan het oog onttrokken. Een dikke mist omhult de top en de onvrede over dit verschijnsel uit zich in het zoeken naar een sjaal of een vest.

Men concentreert zich dan maar op het eten. Met grote happen wordt de lunch weggewerkt. Het bier met een paar ferme slokken opgedronken. Enkele staan al op nog voordat zij de maaltijd hebben beëindigd. Zij rillen en lopen wat heen en weer omdat lichaamsbeweging hun gevoelstemperatuur weer omhoog brengt. Hier en daar steekt iemand een sigaret op. Iemand kijkt op zijn horloge. Hoogstwaarschijnlijk zich verheugend op het zwembad van dat uitstekende Rati Lana hotel in Chiang Mai. De luxe van de kamer. De buitengewoon prettige bediening. Het is wel aardig hoor, om hier iets als dit eens te zien, maar . . .

De man die op zijn horloge keek ontdekt het meisje in klederdracht zittend op de rots. Zou wel een mooie foto zijn, denkt hij. Zoiets als de kleine zeemeermin in Kopenhagen. Hij loopt terug naar zijn tafeltje waaronder hij zijn cameratasje met zijn digitale reflexcamera had gelegd. Hij wisselt van objectief. Hij kiest voor een lang brandpunt. Dan hoeft ie niet te dicht in de buurt van het meisje te komen om er toch een mooie close-up van te maken. Hij legt aan zoals een jager zijn geweer aanlegt om een edelhert in het hart te raken. Ondanks de toch grote afstand tussen jager en wild, heeft het in klederdracht gestoken kind hem door.

Een ogenblik staart zij hem aan. Smalle ogen die recht in de lens priemen. Smalle ogen die zeggen, steel ook mijn ziel niet. De camera klikt. Twee maal, drie maal . . . en de man laat zijn camera zakken en bekijkt op zijn kleine beeldscherm het resultaat. Niets te zien. Slechts de grijze nevel waarin de top van de berg gehuld is.

Hij houdt het op de omstandigheden. Gewoonlijk maakt hij best aardige foto’s.

Bert van Balen
Over Bert van Balen 453 Artikelen
†Bert van Balen (20 juni 1945 - 26 oktober 2018) verbleef een decennium lang regelmatig in Thailand, vooral in Chiang Mai. Bert leerde als autodidact van zijn hobby fotografie zijn beroep te maken. HIj was ook chauffeur, magazijnbediende, semi beroepszeiler, redacteur en journalist voor Kidsweek en flierefluiter. De reden tot zijn regelmatig langdurig verblijf in Thailand is terug te vinden in zijn boek: Hoera, ik heb kanker. Te bestellen via Bol.com

3 Comments

  1. Bert, wederom een prachtig verhaal waarbij je Mon Cham op detail niveau weet te karakteriseren en het voelt of je erzelf bij bent geweest.
    Jouw verhalen zijn veelzijdig en verschillend, maar altijd geschreven met scherp waarnemingsvermogen voor de details van het Thaise leven van alledag, gelardeerd met een boeiende schrijfstijl.
    Bedankt!!!

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.