Kleine middenstanders tegen de populisten. Gaat niet lukken.

Donald Trump heeft de Amerikaanse verkiezingen gewonnen. Op 6 januari 2017 zal in een gezamenlijke zitting van Senaat en Huis van Afgevaardigden de officiële uitslag worden gepresenteerd. Dan weten we ook zeer zeker hoeveel Amerikanen voor Trump en hoeveel voor Clinton hebben gestemd.

Hans Geleijnse, Middenstanders, Populisten
Trump als nachtmerrie? Beetje laat met die analyse

Trump is president omdat hij met de Staten die hij won de vereiste meerderheid aan kiesmannen in de wacht sleepte. Daar valt niets meer aan te veranderen. Illustratief voor de sfeer van confrontatie rond Trump is de verwoede strijd. zeker op het internet, over de vraag of Trump ook de meeste stemmen heeft gekregen. De Clintoners beweren van niet, de Trumpisten van wel en goochelen met cijfers.

Doet het er wat toe? In de marge wellicht, ter verwerking van de after-shock. Trumps overwinning had in Amerika, én de rest van de wereld, een tsunami-effect. Het Europese establishment en media voorop. Centrale vragen: hoe kon dit gebeuren en hoe gaan we met deze populist om.

In Nederland analyseert alles vanaf links, progressief, sociaal-liberaal naar gematigd conservatief de stukken eraf ter verklaring van het ‘onverwachte’ succes van volksmenner Trump. Het regent wake up calls uit die hoek. Hoe mooi en intelligent geschreven of gezegd, geen ervan gaf mij het gevoel: aha, dat is het, zo moeten we maatschappelijke problemen aanpakken om de aanhang van populisten als Trump en op andere gedachten te brengen.

Pakweg 35 jaar, sinds het ikke-ikke-tijdperk korte metten maakte met het doorgeslagen collectivisme en illusionisme van de jaren zestig/zeventig, ontbreekt het ons politieke en intellectuele leiderschap aan visie. Het is één amorfe kleffe elitegroep geworden. Onder neo-liberaal vaandel marcheren we richting afgrond, bepakt en bezakt met plezierige hebbedingetjes van de vooruitgang. Giga-ondernemingen leggen ons hun wil op. We worden van voor tot achter in de gaten gehouden door het conglomeraat van overheden en met hen samenwerkende internationale kapitaalsbelangen. En passant zijn we enthousiast doende het eco-systeem naar de gallemiezen te helpen.

Het deert ons niet want zolang we aan de goede kant van de kennis- en inkomenskloof zitten spiegelen we onszelf voor dat we geen ‘losers’ te zijn. Dat we volwaardig lid zijn van de ‘participatie-maatschappij’. Dat we dagelijks het bewijs leveren op eigen benen te kunnen staan dankzij onze sterke wil die ons een weg baant. We zijn ZZP’ers geworden de afgelopen 35 jaar, allemaal kleine zelfstandigen, is het niet letterlijk dan naar mentaliteit. En zoals we weten hebben eigen baasjes ondernemingsgeest. Maar dan wel primair gericht op floreren  van het eigen bedrijf, Middenstanders, niet te verwarren met middenklassers, zijn per definitie en door de geschiedenis heen geen maatschappijhervormers, maar selfpromotors. 

Knus in onze eigen winkels

Dat doen we dan ook. In het bargoens dat bij de bedrijfsvoering past: de politici, de media-mensen, de zakenlieden, vereend in vrij grote winkels die de markt domineren. Maar vlak de kleinere niet uit: de blanke, de zwarte, de gekleurde, de allochtone, de homo, de feministische, de gepensioneerde, de academische enz. enz. In elk van die winkels heerst de overtuiging van een superieur gedachtegoed en levensstijl, zo geweldig dat de klandizie op straat zich die applaudisserend ook eigen maakt. En waar dat niet automatisch lukt, helpen we een handje, Actie. Lawaai in de media. We zijn er immers aan gewend ons gelijk op te eisen en onze zin te krijgen.

En daar ligt een probleem. De klandizie die zich niet laat automatisch laat bekeren wordt geacht slechts eens in de zoveel tijd naar de stembus om een voorkeur te geven. En kiest dan, vanuit de visie van de winkeliers, steevast het verkeerde product. Hoe bestaat het! Ik doe een suggestie. Komt door het bargoens mensen. Anders gezegd: door politieke correctheid. Versleten term, ik geef het toe, vooral omdat rechtse populisten die graag in de mond nemen om te scoren. Ik richt me echter op hun tegenvoeters, de winkeliers.

 

Hans Geleijnse, Middenstanders, Populisten
Aan de schandpaal met de populist. Geeft de winkelier een voldaan gevoel

In de meeste winkels staat het sein na Trump op ‘aanpak populist’.  Van sommige gaat winkelpersoneel verongelijkt de straat op met geslepen messen. Levert dat wat op? Kijk even wat er is gebeurd met de ‘wake up calls’ van de afgelopen drie decennia. Toegegeven, klonken niet op megafoon-volume zoals die van Donald Trump. Maar de aanpak was en is steeds dezelfde. Van Janmaat tot Wilders zijn de symbolen weggehoond en vakkundig van het toneel geschopt. Rebel Pim Fortuyn zelfs letterlijk. Bij onze zuiderburen is het symboolschoppen geblazen tegen lieden als Flip de Winter of Bas Wevers. Vooruit maar. Hak er maar op los, geeft deze leiders een helden- dan wel martelaarstatus bij de uitgestotenen.

Stop het slachtoffer-denken

Ik werd er gek van in mijn vorige woonland Italië, waar de linkse winkeliers met versleten recepten en zonder geloofwaardig leiderschap, jarenlang niets beters wisten te doen dan klagen over de rijkdom en media-macht van Silvio Berlusconi. Logisch dat het domme kiezersvolk daar intrapt, de redenering voor zijn populariteit destijds. Stop dat slachtoffer-denken. neem mensen buiten je winkel eens serieus.

Hans Geleijnse, Middenstanders, Populisten
Thaise oplossing. Perfecte manier van uitsluiting? Voor Thailand misschien.
Post Newsreport

In Thailand zelfde laken een pak. Geen antwoord op Thaksin Shinawatra, een soortgelijke self-interest populist als Berlusconi. Hoe werd hij aangepakt door de Thaise winkeliers? Door zijn aanhang uit te sluiten en tot domme slachtoffers te verklaren. Waterbuffels zijn het, dus maken we ze het stemmen onmogelijk. Dat zal ten onzent niet zo makkelijk gaan als in Thailand. Waar het om gaat is dat geen mens op het idee komt dat we iets van de ‘bad guys’  kunnen leren.

Niet verwonderlijk dat er nooit een ‘goede populist’ opstaat.. Meer dan ooit zal ‘out of the box’ moeten worden gedacht. Van het amorfe politieke clubje in Den Haag is dat niet te verwachten. Of wil je soms geloof hechten aan het demonstratieve afzweren van politieke correctheid met behulp van spin doctors en/of adviserende media-vriendjes? Zoals de PvdA’er die onze taal met ‘kut-Marokkanen’ verrijkte. Fijn rolmodel. Of Mark Rutte, die ferm ‘pleur op’ roept, nadat hij deze aangereikte uitdrukking eerst uren voor de spiegel heeft geoefend om zijn corpsbal-image bij te stellen?

Heb oog voor inspirerende (en geinige) rolmodellen

Kijk, ik ga niet, zoals een Volkskrant-columniste deed, gendercentristisch bij de tv zitten wenen omdat mevrouw Trump geen president werd. Ik schotel mijn dochter liever een rolmodel voor dat meer heeft te bieden dan kuiperijen van de politieke elite, holle slogans, de naam en status van haar liegende echtgenoot, de overheersende ambitie om geschiedenis te schrijven als eerste vrouwelijke commander-in-chief en eerste echtgenote van een ex-president in het Oval Office. Hillary Clinton rolmodel? Misschien vanwege haar besluitvaardigheid en inzicht bij het zo ongeveer platbombarderen van het Midden-Oosten? Of het kwijtraken van emails?

Hans Geleijnse, Middenstanders, Populisten
Armoedige keuze tussen rolmodellen van de Amerikaanse democratie. Bedanken we voor.

Waar blijven de nieuwe leiders, fatsoenlijke mensen met een (sociale) visie, die kordaat grenzen stellen? Begin maar eens met de multinationals te dwingen volwaardige beloning te geven aan hun werknemers in derde-wereldlanden. Zorg voor faire grondstoffenprijzen. Slecht de inkomenskloof. Dat maakt onze speeltjes duurder, maar voorkomt wel dat delen van de bevolkingen daar in wrakke bootjes richting Europa komt. Schaf de belastingparadijzen af, de windhandel in derivaten, het gespeculeer op de beurzen, hoeven we ook geen banken meer te redden met belastinggeld. Stop het gejammer en zielige waarschuwingen over vette bonussen aan ‘bestuurders’. te beginnen bij de publieke sector. Beteugel kortom de verslaving aan het almaar rijker willen worden.

Ach, ik ben maar een 72-jarige nar, die voor zijn kinderen en kleinkinderen snakt naar een betere wereld, waar geweld, uitbuiting, racisme en talloze andere fobieën tot het minimum zijn teruggebracht. Ik heb geen oplossing paraat en het paradijs bestaat niet. Maar  out of the box begint voor mij met het benoemen van probleemveroorzakers, met geloofwaardig optreden en duidelijke alternatieven. Goede populisten aller landen, verenigt u! De mensen van goede wil die niet wensen uit te sluiten zullen volgen.

Dat wordt geduld oefenen. Daarom zoek ik voorlopig maar inspiratie bij een echte nar, Hans Teeuwen.  De Trump van de vaderlandse cabaretiers. Althans, voor de winkeliers die niet willen zien dat een goede nar zijn publiek de realiteit in een lachspiegel voorhoudt.

Patrick Mathurin, een zwarte Nederlandse acteur die zich op televisie presenteerde als  Zwarte Sinterklaas heeft dat in elk geval begrepen. Humor, originaliteit en ludieke aanpak. Kunnen we goed gebruiken. Hulde!

 

Foto’s:

Frontpage Tegel: Patrick Mathurin, schermafbeelding Vara-video

Trump en Clinton: YouTube

Trump in opmars: 2015 Salon.com credit Reuters

Schandpaal tekening: Quillette, platform for free thought

Hans Teeuwen, iliketothinkabout

 

 

 

Hans Geleijnse, Middenstanders, Populisten
Teeuwen: nar met gezond verstand

 

Citaten uit NRC-interview 11 nov 2016 over Teeuwens optredens in Britse theaters.

 

Over islamofobische grappen:

„Islamofobisch is een onzinterm. Er is niks irrationeel aan vrees voor een geloof dat overal waar het opduikt voor ellende zorgt. Niemand die zichzelf intellectueel noemt, gebruikt dat woord – a word invented by cowards to manipulate morons.”

Over ras:

„Dat gelul over ras. Ras is opeens weer terug. Ik kan daar niet serieus over praten. Mij is geleerd dat huidskleur er niet toe doet. Inmiddels wordt gezegd: ‘Jij hebt makkelijk praten. Jij bent een straight white male.’ Dat vind ik zo’n flauwekul.”

„Dat geldt ook voor mannen die nadenken over seksisme. Bij een concreet geval van achterstelling zijn maatregelen volkomen terecht. Maar er wordt altijd gezegd dat het in kleine dingen zit, in hoe mensen kijken. Sodemieter op. Daar kan ik niks mee.”

Over feminisme:

„Het feminisme is een emancipatiebeweging die wanhopig op zoek is naar een nieuw narratief. Het feminisme is wel af. Of feministen moeten het lef hebben om te kijken naar waar vrouwen binnen zitten en niks mogen. Naar waar de vrouwelijke seksualiteit achter slot en grendel zit of achter doeken verstopt moet worden. Daar is werk te doen. Maar daar hoor ik feministen niet over.”

Over racistisch politiegeweld:

„De neiging bestaat om al het kwaad van de wereld terug te voeren tot wat blanke mannen hebben gedaan. Daar spot ik mee. In de New York Times stond deze zomer een artikel over een onderzoek waaruit bleek dat agenten eerder op blanken schieten dan op zwarten.”

Over Zwarte Piet:

„Ik vind Zwarte Piet geen racisme. Als Zwarte Piet al een zwarte man was geweest en dat had moeten voorstellen, dan had het mijn respect voor zwarte mensen alleen maar vergroot, want ik wilde niets liever dan Zwarte Piet zijn. Dat was mijn fantasie als kind. Die was vrij, die kon doen wat hij wilde. Maar als hij moet veranderen, dan vind ik dat best. Ik vind het niet raar dat tegenstanders de hakken in het zand zetten. Door te roepen dat Zwarte Piet racistisch is, zeg je dat Nederland een institutioneel racistisch land is. We hebben niet al die jaren een racistisch feest gevierd.”

Over associaties en intenties:

„Het gaat om intentie. Iemand zegt: de intentie is racistisch. Nee, de intentie is niet racistisch. Niemand denkt: dat is een negerslaaf.

„Ik heb associaties van seksisme en vrouwenonderdrukking bij de hoofddoek. Een moslima zal zeggen dat ze het zo niet ziet. Toch zijn er veel vrouwen die de hoofddoek niet vrijwillig dragen. Het taboe maken en smerig maken van vrouwelijke seksualiteit gebeurt overal. Maar laten we de hoofddoek en Zwarte Piet tegen elkaar wegstrepen. Ik zou graag zien dat de hoofddoek wordt afgeschaft. In ieder geval bij RTL.”

Over het vluchtelingendrama:

„Wat de discussie bemoeilijkt is dat fatsoensmensen altijd de moral high ground innemen. Je praat over complexe vraagstukken, maar zij leggen menselijk lijden voor je neus en zeggen: ‘Ik wil daar wat aan doen. En jij? Wat wil jij eraan doen? Jij dus niks.’ Dat verwijt kun je niet makkelijk pareren. Maar het is morele chantage, waardoor er niet rationeel wordt gedebatteerd. Als je wilt dat de mensen die er het slechtst aan toe zijn, geholpen worden, dan moet je een strak plan hebben en je daaraan houden. Er zijn miljoenen vluchtelingen en die kunnen we niet allemaal helpen.”

 

Op de website van NRC kun je het complete interview met Teeuwen lezen: https://www.nrc.nl/nieuws/2016/11/11/hans-teeuwen-dat-gelul-over-ras-ik-kan-daar-niet-serieus-over-praten-5241557-a1531400

 

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 326 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Woont sinds 2010 met partner en dochter in Thailand.

3 Comments

  1. Nu ook de uitslagen uit Arizona en Michigan binnen zijn, heeft Trump ook de personal vote gewonnen met 600.000 stemmen. Vele media publiceren dit nog niet uit schaamte.

    • Over Trump: heb je een bron voor deze bewering, beste Maarten? Ik zie alleen dat Clinton’s stemmen aantal groeiende is en bijna 2.000.000 meer is dan Trump’s aantal. Er zijn nog 7.000.000 stemmen te tellen.

      http://www.theatlantic.com/politics/archive/2016/11/clintons-popular-vote-lead-will-grow-and-grow/507455/

      Op deze website zie je ook dat Trump wat minder stemmen kreeg dan Romney in 2012 maar dat het aantal stemmen voor Clinton dramatisch minder was dan voor Obama in 2012. Trump’s overwinning is niet dankzij zijn populariteit maar dankzij Clinton’s impopulariteit…..(of de luiheid van haar aanhangers).

      Trump is de spreekwoordelijke ‘white alpha male’. Nu al krabbelt hij terug wat zijn voornaamste politieke voornemens waren.

      Steve Bannon wordt de voornaamste adviseur in het Witte Huis, een man die op zijn website Breitbard News Network de vuigste racistische uitspraken toeliet.

      LoveTrumpsHate

    • Bedankt Maarten (en Tino) voor het attenderen op dit aspect. Het was niet meer dan een losstaand tussenzinnetje in mijn verhaal, niet van belang voor de inhoud. Ik heb dat zinnetje weggehaald, de inleiding wat veranderd en duik weer in mijn schuilkelder.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.