Waterstand Mekong-Rivier bedreigt mens en natuur

Waterstand Mekong-Rivier bron van zorgen
Visstand Mekong ernstig bedreigd. Foto: Ah Ny.

De waterstand van de Mekong-Rivier blijft een bron van zorgen voor iedereen die afhankelijk is van deze levensader. Cambodja en de rest van de zogeheten Mekong-landen hebben momenteel te maken met moessonregens. Die maakten een einde aan de droogte die de rivier en het land teisterden en voor stroomuitval en watertekorten zorgde. Toch klagen de vissers en boeren. Het gaat niet goed met ‘hun’ rivier.

De seizoenen, die de loop van een van de langste rivieren ter wereld bepalen, zijn niet langer betrouwbaar. Zo dwingt de droogte mensen om te verhuizen, op zoek naar water en vis elders omdat het Mekong-water erg laag en te vies is. En na de droogte volgt vervolgens weer een té snelle stijging van de waterstand. Volgens de boeren en vissers de schuld van de tientallen dammen, gecontroleerd door de autoriteiten in China en Laos, die voor de extreme overstromingen zorgen. Daar bovenop komt ook nog eens de regen. Dorpsbewoners verklaren dat de dammen meer crises hebben veroorzaakt dan winst. Er is weinig vis en de rijstteelt is voor een groot deel vernield.

Overstromingen Mekong-rivier

Waterstand Mekong-Rivier bron van zorgen
Foto: Shutterstock

Jaarlijkse overstromingen van de Mekong-rivier en de stroomafwaartse delta zijn routine die de natuur volgen. Maar ingrijpen van de mens om de stroom van de rivier, door damconstructie, te beheersen heeft de visstand en landbouw beschadigd. Vissen hebben schoon water nodig om te gedijen. Voordat de dammen werden gebouwd, steeg de Mekong op een stabiel niveau. Hoe stabieler de stijging des te helderder het water dat daardoor ongehinderde toegang biedt tot stroomopwaartse paaiplaatsen. Droogte resulteert in modderig, laag waterniveau. Een plotselinge afgifte van water zorgt voor turbulentie, die de rivier vervuilt. Dit verstoort de visbestanden die al zijn uitgeput door overbevissing.

Hoop voor bedreigde Irrawaddy dolfijnenBedreigde diersoorten

Ongeveer 70 miljoen mensen zijn afhankelijk van de Mekong-rivier voor hun levensonderhoud. Veel van de 850 mariene soorten, waaronder de Irrawaddy-dolfijn en de gigantische meerval, worden bedreigd.  Problemen met de waterstand zijn ook zichtbaar in centraal Cambodja en de Tonle Sap-rivier, een zijtak van de Mekong, sinds het begin van de jaren 1990 toen de eerste grote dam werd gebouwd in het Chinese deel.

Andere factoren zijn zandmijnbouw, ontbossing, een gebrek aan sediment en een afschaffing van viskavels in 2012. Daardoor werd onbelemmerde toegang tot bestanden mogelijk. Daarnaast hebben irrigatiekanalen, afwateringskanalen en hoogwaterbeschermingsdijken ook geleid tot drastische en snelle veranderingen in de hoeveelheid water en bereikte te weinig sediment de landbouw. De ironie is: hoe minder voorspelbaar de seizoenen worden, hoe meer kanalen en dijken nodig zijn.

Cambpdja, Dam. Mekong, Ecologische ramp
In de ‘schaduw’ van de Xayaburidam

Grote ramp

De regeringen hebben de wetenschap, milieuactivisten en degenen die op het riviersysteem vertrouwen genegeerd. Ondertussen werd er hardhandig opgetreden op de (onafhankelijke) media als die over dit onderwerp  aandacht besteedden. De onvoorspelbare seizoenen leiden tot dalingen van gewasopbrengsten en kwaliteit. Boeren hebben moeite met concurreren met de goedkopere en betrouwbaardere import uit Vietnam.

Langs de Mekong-rivier sterven rijstvelden en gewassen beetje bij beetje af en mensen weten niet wat volgend jaar brengt. Veel boeren en vissers worden ontheemd en moeten migreren om alternatief werk te zoeken.

De beschuldigende vinger gaat naar premier Hun Sens’ bondgenoot China, dat steeds meer invloed krijgt op de economie en ander sectoren in Cambodja. De transformatie van de ooit eens majestueuze Mekong zal naar verwachting tot steeds grotere rampen voor de mensheid gaan leiden, die volgens milieu-activisten niet te overzien zijn.

Bert Vos
Over Bert Vos 142 Artikelen
Bert Vos is journalist, tekstproducent, Azië-liefhebber, publicist en ZZP'er in Amersfoort.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*