Kerrie met rijst; pittig India & Birma (84)

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, loogalay’s

 

‘An English girl’s first impressions of Burmah.’

 

Over mensen van Burmah en de loogalays

 

SARSIAR! SARSIAR!

Het is mijn eerste avond in Remyo en ik zit in de woonkamer te wachten tot het diner wordt aangekondigd. Dan ineens schuift het gordijn opzij en een Birmees komt uit de tuin de kamer binnen stormen.

Hij beweegt zich snel en stilletjes alsof hij zich wil verbergen. Hij ziet mij en kruipt naar mij toe als een slang over de grond. Dan weer kruipt hij naar het gordijn en roept ‘Sarsiar’!

Ik snap er helemaal niets van, bekijk zijn gedrag en houding nog eens, en ineens weet ik het: hij is in levensgevaar!

Iemand zit hem achterna en hij zoekt bescherming in het huis. Nu vraagt hij of ik hem wil verbergen. Natuurlijk doe ik dat. Als hij in gevaar is moet hij niet gepakt worden zodat we de zaak rustig kunnen onderzoeken en behandelen.

Ik loop naar het raam en zie vier mensen in de straat, verder niemand. Zijn ze misschien al in het huis?

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, loogalay’s

Buigen en prostreren.

‘Sarsiar’, ‘sarsiar’, herhaalt hij. Hij kruipt weer op de grond. ‘Het is al goed’, roep ik hem toe, en ik ga mijn zuster halen.

Zij weet hem te kalmeren en barst onbedaarlijk in lachen uit. Nee, hij wordt niet achtervolgd. Het is de hoofdbediende die komt zeggen dat het diner klaar staat…….

Beleefdheid, kruiperigheid

Zijn houding, zijn kruipen, dat zijn uitingen van respect. Dit is zijdens de Birmees een hoge vorm van beleefdheid maar voor ons hoogst  ongemakkelijk. Je voelt je in verlegenheid gebracht als iemand zich zo op de aarde legt om respect te tonen.

Het komt wel voor dat wij op straat rijden en een Birmees van zijn ezel stapt om achter de struiken te gaan buigen. Dat moet zijn handel immens vertragen maar een kniesoor die daar op let.

Zo willen ze ook wel eens urenlang nadenken en mediteren. In belangrijk werk, bij een belangrijke afspraak, ineens gaan zitten en een sigaartje paffen, en maar denken. En zijn opdrachtgever zit in spanning te wachten op antwoord of op gegevens.

Het boenen van de vloer

Tja, af en toe moet die schoon…… Dus komt iedere mannelijke bediende van het huis samen, er worden ‘broers’ van het dorp bijgehaald, dan wordt alle meubilair verplaatst en komen grote kruiken met water in de kamers.

Het hele huis stroomt onder! Men haast zich dan om boeken en kussens en zo te redden van de verdrinkingsdood en veegt met lappen de vloer droog. Er zit geen orde in, niemand weet wat de ander doet, maar na drie uur is het water uit huis verdwenen en dan roepen de natte en uitgeputte bediendes ‘Floor much clean now, missis’ en gaan de rest van de dag niks liggen doen.

Wij laten ons huis niet vaak zo verwennen…..

Optochten en processies

De Burmees is daar een groot liefhebber van. Op feestdagen gaan lange, veelkleurige processies door het stadje van pagode naar pagode. Ossenkarren vol met met mensen in aparte, kleurrijke kleding; zij dansen en beelden gedurende de rit voorstellingen uit.

Ook de leiders van de gemeenschap doen mee, uitgedost en wel. En als het niet zo serieus bedoeld was zou je het belachelijk vinden. Nagemaakte boten, draken en andere beesten doen mee met mooie kleuren en heel origineel.

Het bedienen aan tafel

De Birmese bediende is op zijn best als het eten wordt geserveerd. Er zijn drie loogalays, moslimbediendes en geen bord, gerecht of bestek wordt gebracht zonder hun aanwezigheid. Geen topbutler kan daar aan tippen!

Maar hun grootste triomf maken wij mee aan het ontbijt als de gekookte eieren binnen komen. Je hoort in de keuken de eierdopjes rinkelen; dan wordt het gordijn opzij geschoven door een onzichtbare hand, en een processie komt de eetkamer binnen: de drie loogalays, achter elkaar, met in iedere hand een groot bord met in het midden een klein ei in een eierdopje…..

Dan lopen ze tot achter je stoel, buigen, en zetten het ei voor je neer. De loogalays verdwijnen dan weer achter het gordijn. Net als in een koninklijk paleis.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, loogalay’s

De Burmees houdt van sport. Dat zie je helemaal als de loogalays veldspeler zijn voor hun meester bij cricket. Hij volgt het spel aandachtig en komt een bal zijn richting uit dan schreeuwt hij en loopt met gestrekte armen naar de bal toe. Maar hij vangt hem niet……

De bal laat hij over hem heen gaan en holt er dan achteraan en raapt hem pas op als hij buiten de lijnen is. Dan gooit, nee, rolt hij de bal naar de werper….

Fanatiek worden zij bij rugby. Het is voorgevallen dat een van hen een net iets te actieve speler van de tegenpartij met een mes in zijn kuiten heeft gestoken toen hij te dicht bij de achterlijn kwam….. Die gevaren heb je ook hier…..

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, loogalay’s

De dans

Ik schreef al, men houdt van dans. Er is voor de Burmees geen groter genoegen dan de traditionele dans.

Hun dansen zijn uiterst monotoon en saai en de muziek is voor ons Europeanen onaangenaam om te horen. Maar de mensen komen er van verre op af en kamperen rondom het terrein waar de dansen worden opgevoerd. De dans over een prins en een prinses zijn erg populair en ze lachen zich dood over de vulgaire grappen en bewegingen van een clown.

Ja, men lacht graag. Of het nu voor de lol is, bij brand of als iemand verdrinkt. Men lacht. Soms is het irritant, zeker als iemand lacht als ie een bal net niet raakt, van de trap valt, of als hij pech heeft maar deze ‘humor’ schijnt hem verder te helpen in zijn leven.

Hebben wij of zij een beter gevoel voor humor? Zeg het maar. Ik hoop alleen dat de Birmees er wel bij blijft want er zijn fouten die dodelijk kunnen aflopen.

 

Foto’s en prenten

Gedekte tafel; wikimedia commons, naamsvermelding.

Buigen en prostreren; wikimedia, curid, 64484168.

Cricket stadion, Myanmar; wikimedia, curid, 14975672.

Dans rond 1900; public domain.

Deze pagina delen

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Google+
 

Lees ookgerelateerde berichten

Reageer

E-mail (wordt niet gepubliceerd)