Kralen met verweerd uiterlijk en magische werking

Tibet en de heilige Dzi-kraal

Het gebruik van kralen komt in elke cultuur voor. Zowat elk materiaal komt in aanmerking om er kralen van te maken. Er is veel geschreven over kralen als versiering maar ook over het rituele gebruik van kralen en de symboliek die men er mee kan uitdrukken, door patronen of, zoals bij gebedssnoeren, het aantal en de verdeling van de kralen. Geen wonder dat de uitgekookte handelaren vroeger met kralen en spiegeltjes kostbare waar uit Afrika probeerden te ‘kopen’ .

Loes Modderman, Kralen, AanbodKralen kennen hun eigen adelstand. Neem nou de Dzi-kralen die in Tibet al eeuwenlang hoog in aanzien staan. Een antieke Dzi is, letterlijk, goud waard. Waarom? Zulke dingen zijn moeilijk voor een buitenstaander. Het is niet zozeer de kraal zelf die zoveel waarde heeft, maar de traditionele waarde die eraan gehecht wordt.

Antieke Dzi kralen kunnen gemaakt zijn van witte en rode jade, kornalijn, vuuragaat, chalcedoon of meteorietgesteente. Zulke oude en veelgedragen Dzi’s onderscheiden zich door hun verweerde uiterlijk: cracks, gaatjes, een onregelmatig oppervlak en soms natuurlijk beschadigingen. Maar wat deze kralen zo waardevol en ‘magisch’ maakt is hun energie, die voelbaar schijnt te zijn. Hoe ouder hoe energieker. Antieke Dzi’s hebben een sterk magnetisch veld , en worden gezien als  een bron van kosmische energie voor de drager. Dat is geen onzin: kwartskristallen geven gemiddeld 4 volt af, dZi’s 13. Hun hardheid is ongeveer gelijk aan die van kwarts.

Nieuwere Tibetaanse Dzi’s zijn meestal gemaakt van agaat, calcedoon en gesmolten jade en worden in kloosters vervaardigd, en door sommige families die dat al sinds jaar en dag traditioneel doen. Want de vraag naar Dzi kralen is groot, en niet iedereen kan de antieke betalen.

Loes Modderman, Kralen, VrouwenDzi kralen worden in Tibet al 2500 jaar gedragen. Ze maakten deel uit van het bezit van families en werden als betaalmiddel gebruikt voor bruiden en land.  In de oudheid was een Dzi evenveel waard als 100 Yaks. Kloosters en landgoederen werden ermee bekostigd. De Dzi was niet alleen een kostbaar maar ook een spiritueel bezit. Men dichtte er helende vermogens aan toe en een verhoging van het spirituele leven. Onheil en ziekte werd erdoor afgewend en goede geesten werden er door aangetrokken. Voor een Dzi werd gebogen. Dat is nog altijd zo, de Dzi heeft niets aan waarde ingeboet. In de Jokhang tempel in Lhasa zit een rijkversierde Boeddha wiens kraag en kroon vol antieke Dzi kralen zit.

De techniek om ze te bewerken is even oud als de kralen en stamt uit India. Hoe dat precies gebeurde weten we maar ten dele. Kralen met een donkere kleur en een sterk contrasterend patroon worden geacht meer kracht te hebben dan de blekere soorten. Maar veel Tibetanen geloven dat de oorspronkelijke Dzi niet door mensen gemaakt zijn maar van goddelijke en miraculeuze oorsprong zijn. Ook het gat is er niet in geboord maar natuurlijk ontstaan.

Zo’n geloof is uiteraard de voedingsbodem voor veel legenden rond de Dzi kralen, bijvoorbeeld dat ze de uitwerpselen zijn van de Garuda vogel uit de Hindoe en Boeddhistische mythologie, de beschermer van verborgen schatten. Of door de goden worden rondgestrooid voor de gelukkige vinder. Of een mythisch creatuur dat in een Dzi bead verandert als het wordt aangeraakt, of zelfs dat Yaks ze uitscheiden.

Dzi’s bieden een zekere bescherming tegen het ‘boze oog’ , en het aantal ogen op een Dzi kraal is een factor in de werkzaamheid. Maar naast ‘ogen’ en strepen zijn ook andere decoraties gewild: boeddhistische symbolen, of symbolen die te maken hebben met een bepaalde godheid. Soms worden Dzi kralen uitgesneden met de beeltenis van zo’n godheid.

Loes Modderman, Kralen, Traditie

9-ogige Dzi’s zijn het meest gewild en daardoor het kostbaarst. Prijzen variëren tussen $100.000 en  $ 1.000.000. Astronomische bedragen voor een enkele kraal, maar omdat het extreem moeilijk is om aan antieke Dzi’s te komen met 9 ogen is er maar heel weinig handel mogelijk. Behalve het aantal ogen is ook het unieke patroon belangrijk. ‘Goedkope’ originele antieke Dzi’s zijn toch al gauw duizenden dollars waard, iets wat de vraag alleen doet toenemen, zowel in Azië als in Europa en Amerika. Natuurlijk roept die populariteit om bedrog. Op eBay worden recent gemaakt Dzi’s aangeboden voor antiek, en in Tibet en Nepal worden ze volop voor veel geld aan toeristen verkocht. De grote leveranciers van imitatie Dzi-beads zijn China en Taiwan, die daarvoor agaat uit Brazilië importeren. Veel van zulke Dzi’s zijn knappe imitaties, en je moet een kenner zijn om het verschil te zien tussen antieke echte Dzi’s en zulke moderne namaakkralen.

Behalve de originele ‘pure’ Dzi zijn er de Chong Dzi, kralen met een grotere variëteit aan kleuren en modellen . Ook deze kralen kunnen heel oud zijn en ze zijn meestal van agaat gemaakt of van chalcedoon. De Tibetaanse toevoeging ‘Chong’ geeft aan dat ze door mensen gemaakt zijn, en dat onderscheidt ze van de originele Dzi’s, die volgens de Tibetaanse overlevering van goddelijke oorsprong zijn.

Dan zijn er nog de ‘Phum Dzi’s’. Die zijn gedecoreerd met het Chinese teken voor een lang leven. Sommigen zijn 2000 jaar oud. Phum Dzi worden geacht de alleroudsten te zijn die er in Tibet zijn gevonden. Ze zijn plomper en breder dan de andere Dzi kralen en bijzonder kostbaar.

Loes Modderman, Kralen, Hand
Een enorme Dzi bead van 1,5 kilo, en twee ronde Pumtek kralen.

Een andere kraal die erop lijkt is de Chin Pumtek kraal uit Myanmar, waarvan de oudsten ook al 1000 jaar geleden gemaakt werden door de Pyu, de oorspronkelijke bevolking van Birma, uit versteend hout. Voor de Chin, een volk uit Myanmar en Oost India hebben ze grote waarde en worden ze gedragen bij speciale gelegenheden. Vanaf begin 20ste eeuw werden er kopieën gemaakt, vaak van hoorn.

De kralen, oude en nieuwere zijn nu heel gewild en er is een hele industrie ontstaan. Maar de kralen die de meest legendarische en bijzondere betekenis en geschiedenis hebben zijn de langwerpige Dzi’s. Dat zal iedere Tibetaan bevestigen. De antieke kralen zijn dan ook niet bedoeld als een leuk of curieus item, maar als een heilig amulet dat met eerbied en trots gedragen moet worden.

Dzi kralen, een levende traditie die ook toekomstige generaties in ere zullen houden.

 

Meer mystieke krachten op Trefpunt: Geen Thai zonder amulet

 

Loes Modderman
Over Loes Modderman 18 Artikelen
Loes Modderman is geboren en getogen in Amsterdam. De liefde voor boeken, taal en schrijven kreeg ze van huis uit mee. In haar tienerjaren raakte ze geïnteresseerd in wereldculturen, mythologie en religies. Loes werkte vele jaren in de gezondheidszorg en als zelfstandig micro-fotograaf, studeerde Engels en Hebreeuws. Ze schreef de boeken 'Dubbelklik' en 'Bergen stenen, korrels zand en publiceert tevens op haar eigen website scienceart.nl. Modderman is medewerkster van magazine Bres, dat het kompas richt op universele spiritualiteit.