Koorts

De dag was voorbij. Ik had wat kleren gewassen en te drogen gehangen. De lantaarn brandde. De gekko zat op zijn vaste plek tegen het plafond van de veranda aan de voorkant van de bamboe hut op Anjuna, vanwaar ik vanuit mijn vouwstoel uitkeek op een erf met een vijver en een waterput, en open bos dat zich uitstrekte tot aan zee. Het was stil en duister waar overdag de buffels graasden, die zich hadden terugtrokken in hun nachtverblijf, nadat ze een emmer water naar binnen hadden geslobberd, en met nog een paar emmers waren afgespoeld.

Alsof ze werden losgelaten door het donker dat ze gevangen hield, verscheen de ene kleurrijke nachtvlinder na de andere in de lichtkring. Geplaagd door warmtegolven en koude rillingen, vervloekte ik het gezoem van steekmuggen rond mijn oren. De doffe dreun van de branding had daarentegen iets geruststellends, net als de ruis van het water dat achter de hut uit de rotsen sijpelde en, via gootjes en gargouilles, de varens bij de vijver en de papyrusplanten met hun uitwaaierende kronen in leven hield.

Voor me uit starend verlangde ik naar koel helder water als dat van de waterval die ik, te voet onderweg in ruig gebied, bij toeval ontdekte. Overweldigd door het natuurverschijnsel kon ik de verleiding niet weerstaan om mijn kleren uit te trekken en het water op me neer te laten kletteren, totdat mijn adem werd afgesneden, waardoor ik een stap terug moest om uit te hijgen, voor ik me opnieuw in het watergeweld waagde.

Even was het of ik het opnieuw beleefde en in trance de woeste kopstoten voelde van het neerstortende water dat ik met mijn armen wilde tegenhouden, toen ineens Steve voor me stond, die uit het duister in het licht stapte. Hij bracht me terug in de realiteit. Ik kende hem nog niet zo lang, een boeiend figuur die zich mijn ongemak aantrok en een bakje rijst bracht met wat vis, Steve met zijn vlasbaardje en zijn ronde brilletje, zijn heldere stem, en zijn wijkende haargrens die hij compenseerde met veel haar in zijn nek.

Steve had honderd meter verderop een eigen plek op Anjuna. Hij had maanden rondgezworven in en om Rishikesh en Hardwar, dicht bij de bron van mama Ganga, de  rivier met de honderd namen, waar hij tussen de yogi’s leefde, sadhoes leerde kennen en naga’s meemaakte, mannen die naakt door het leven gingen uit een diep gevoelde behoefte aan ascese. Als een vriend kwam hij bij me zitten. Ik had nog een tweede vouwstoel in huis. Steve zakte erin weg.

Hij was amper dertig, advocaat, afgestudeerd aan Harvard. Bij een eerdere ontmoeting had hij me toevertrouwd dat hij tijdens en na zijn studie vast geloofde in het visioen dat hem voor ogen stond van de geslepen strafpleiter, in zwarte toga, met witte bef, en scherpe tong, en daarnaast een vrij leven met verliefdheden en vrienden, pluk de dag, want hij is zo voorbij, time flies like the wind. Voorspoed lonkte, de toekomst voelde aan als een eeuwig voorjaar. Tot zijn vriendin hem inruilde voor een ander.

In zijn verwarring om het verlies begon hij al heel snel in te zien dat zijn kijk op het leven voor een groot deel door haar gekneed en gemodelleerd was. Hij moest zichzelf opnieuw uitvinden, daar kwam het op neer. Terwijl ik de rijst met vis rustig in kleine hoeveelheden met mijn vingers naar binnen werkte, mijmerde Steve hardop over de dingen waar hij zichzelf van had weten te bevrijden. Hij was tot de conclusie gekomen dat hij in het verkeerde verhaal leefde.

En wat was een verhaal? Een verhaal was een kracht die het leven vorm gaf. Het rollenspel van het mannetje met het vrouwtje was zo’n verhaal. Hij geloofde er vast in. In de twee jaar dat hij reisde en onderweg was, was alles anders geworden. Alleen zijn was geen last meer. Hij leerde dat de mens voor een deel het dharma had van het dier, een ander deel ontsnapte daaraan. Het was het één of het ander geworden.

Waar en wat hij ook zocht, de vraag was steeds, zei Steve: leef ik voor mijn passie of passies, of zoek ik meer in alles het volmaakte? ‘Ik kies voor allebei, het één en het ander. ‘Je kunt van je passies een kunstwerk maken,’ zei ik, om verwarring te zaaien. Hij glimlachte. De weg omhoog, the way upward, dat was wat verlichting bracht of verlossing.

‘Verlost van wat?’, vroeg ik. Steve haalde diep adem. Verlost van de wereldse tijdsbeleving, daar kwam het in de kern op neer. De wereldse tijd had hij achter zich gelaten, de kosmische tijdsbeleving was ervoor in de plaats gekomen, die hem bevrijdde van beslommeringen en illusies. De noodzaak om op zoek te gaan naar een nieuw maatje nam geleidelijk aan af. Een rustig gemoed was de beloning als de vlam van de geest niet te hard werd aangejaagd door de koorts en windvlagen van de begeerte. Zo ongeveer vatte hij het samen.

In de kosmische tijdsbeleving verdwenen de tegenstellingen, geen winst of verlies meer, geen roem of vergetelheid, geen nederlaag of overwinning, vrij van geboorte, dood, pijn en verdriet, zonder naam of identiteit, het leven ontsproot aan de volheid van de Universele Ziel. Stay calm, no matter what.

We dronken muntthee met wilde honing. Ik moest bekennen dat mijn tijdsbeleving weinig om het lijf had, eigenlijk was die niet anders dan wat de meeste mensen dachten en vreesden. Elke hartslag bracht het einde van het aardse leven een stap dichterbij. Het gesprek zette zich voort tot laat in de avond. Steve nam afscheid en stapte op.

Voor ik me terugtrok onder mijn klamboe, liep ik nog even naar zee, en zag hem op het strand, alleen, onvermoeibaar zwaaiend met opgeheven armen, en draaiend om zijn as, als een dansende derwisj, en ik voelde me aangeraakt door het wonder van zijn ongrijpbare leven, en benijdde hem omdat hij ogenschijnlijk samenviel met zichzelf.

Zijn dans stemde me tot nadenken. Ik moest me maar snel de kosmische tijdsbeleving eigen maken, die uitzicht bood op een lang of misschien wel eeuwig leven

 

Robert Vacher
Over Robert Vacher 4 Artikelen
Robert Vacher zwierf jarenlang door Zuidoost-Azië en Afrika en verbleef langere tijd in Frankrijk en Spanje. Hij schreef onder meer de roman Grensgebieden, de reisroman Spel van Troost, de verhalenbundel Vrije Val, en publiceerde in tijdschriften als De Revisor, Maatstaf, Nieuw Vlaams Tijdschrift, SIC en Gierek

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*