Kerrie met rijst; pittig India & Birma (74)

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

 

‘Twenty-one days in India being the tour of Sir Ali Baba K.C.B.’

 

Slechts een koelie…

De koelie is de drijvende kracht in het oosten. Orders uit alle lagen van de gemeenschap hebben invloed op de koelie.

Stel, de onderkoning plant een spoorlijn en dan passeert een aardbeving aan opdrachten via een lid van de regering, de staatssecretaris, adjunct-staatssecretaris, leidinggevend hoofdingenieur, toezichthoudend ingenieur, lokale hoofdingenieur, assistentingenieur, lagere ingenieurs tot ze breken op de golven van het koeliedom en die er werk van maken.

Of de Controleur-Generaal verlaagt het salaris van een gouverneur, en de gouverneur ordert een golf van bezuinigingen door zijn huishouding tot aan winkeliers en bediendes toe, en tenslotte sterft een koelie van de armoe. Tenslotte deelt de legerleiding een reprimande uit, generaals vloeken, kolonels kankeren, majoors godslasteren, kapiteins dreigen en een onderofficier tenslotte haalt uit naar de koelies.

Dus wat je ook aan orders hebt hier, alle last en pijn komt terecht bij de koelies. De koelie lijdt en hun gemeenschap wordt uitgeperst.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

Aap! Aap?

De koelie ziet ook echt niet uit, zeg nou zelf. Pak de schaal omlaag vanaf de huidige mens en voor je bij de mensapen bent is de laatste die je nog mens mag noemen … juist, de koelie. Hij zit aan de onderkant van het menszijn. Een stap verder omlaag en je hebt een top-aap uit het dierenrijk: hij komt direct na de orang-oetan en de chimpansee.

Hij heeft geen religie, geen kaste, geen muziek, geen traditie en geen vooroordeel. De koelie kan een hap eten met een voorman en met een wegwerker maar kan ook dineren met de Aartsbisschop van Canterbury of zich kleden in varkensleer.

Hij kent geen sociale verplichtingen, geschreven of ongeschreven; zijn poolster is zijn maag vullen en daarvoor draagt hij een mand met aarde of graaft hij op een plantage.

De koelie is altijd vrolijk. Hij kan slapen in de juni-zon naast zand en pikhouweel in een bagagewagon; hij kan gezellig babbelen op de hoogste spant van een brug met de gapende dood onder hem. Hij kan drinken uit een vieze poel en toch sterven zonder cholera.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

Galileo Galilei

Geld voor eten

Het doet hem niks, de ingenieur die ijzer weegt, de planter die zijn centen telt, de missionaris die hem richtlijnen geeft. Hij zegt dan ‘Ik ben gewoon koelie. Scheld en trap op me; ik geef niks om wetenschap, rijkdom en religie, ik ben gewoon een koelie.

Ik werk tot in de avond; doen jullie maar wetenschap en theologie.’

En zo is hij veilig, de koelie. Galileo en Luther hebben voor hem vergeefs geleefd.

Ontdekkingen en kruistochten mogen de wereld overheersen en in bloed eindigen, de koelie overleeft wel. De wereld is als een orkaan in zijn baan maar de koelie trilt nog niet als riet in de wind.

Heeft geen huis, geen veld, geen regio. Waar geen werk is daar vind je hem niet.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

De kwart anna.

Maar hou een anna in je hand op een hoge berg of in een woestijd en je ziet honderd koelies die naar je lachen en graag die munt verdienen.

En is het geld verdiend dan zijn ze weg.

De koelie heeft geen sekse en geen leeftijd.

Hij is net zo vaak een oude vrouw of kleine jongen. Dan weer een lachende potige meid of een man in de bloei van zijn leven. Hij gaat naar huis als een jochie van tien en komt morgen terug met een grijze baard.

Probeer het eens te stellen zonder de dienst Publieke Werken en gebouwen zakken in, bruggen storten in de rivier, en de trein rijdt nog minder dan nu. Maar zonder koelie zou dat er niet eens zijn……

Met weinig eten toe kunnen

Tijdens de hongersnood reisde een administrateur van het rijk rond in het land met uitsluitend koelies; zij kunnen leven van een kwart pond graan per dag. En daarbij houdt hij ook nog zin in het leven.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

Koelies in Trinidad.

Hij houdt er van per schip gedeporteerd te worden naar Trinidad en zo. Met een hap eten zo nu en dan is hij volmaakt gelukkig op die reis. Als je hem ziet benedendeks dan denk je dat hij zijn leven lang heeft gevaren.

Eenmaal in het nieuwe land krijgt hij betaald in zilver. Hij kan daar zo mee omgaan dat hij rijk wordt. Van geld dat een ander verbrast in een uur kan hij een week leven. Met spaarzaamheid smeert hij zijn loontje uit dus kan van banale taken rondkomen.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

Kwartel.

De koelie houdt van de jacht en is een vurige drijver. Hij heeft het liefst kwartels maar gaat net zo gemakkelijk op tijgerjacht. Met voldoende mannen lukt dat en ze krijgen dan in koperen munten betaald.

Ze hakken het gras af waar de carnivoor zich moet bevinden en slaan op hun trommels. De tijger heeft echter  geen medelijden met de koelie en vreet er af en toe een op……

Trekken aan de waaier

Maar het liefst trek de koelie aan de waaier.

Hij hurkt over het touw gedurende een lange hete dag, zijn hoofd zakt tussen de knieën en hij geeft rukjes aan het touw.

De zon brandt op zijn bol; in de avond hoort hij de jakhals huilen. Zijn bloed loopt rond in het zelfde ritme als het touw en de wetenschap weet nog steeds niet op welke lichaamssappen de organen dan functioneren. In zijn hoofd komt slechts een keer per zoveel minuten een gedachte op…..

Een arme man maar wel onsterfelijk. En als de waaier stil hangt, gooi gerust je laars naar zijn kop. Want hij is maar een koelie.

Kerrie met rijst, Erik Kuijpers, India, Birma, koelie

 

Toelichtingen

Koelie: men is bepaald niet complimenteus in dit artikel! In tegendeel!

Koelie, met dank aan wikipedia:

In 1727 beschreef dr. Engelbert Kaempfer koelies als havenwerkers die Nederlandse koopvaardijschepen uitlaadden in Nagasaki. Het woord koelie kan worden herleid tot het Hindiwoord quli wat (dag)werker betekent, en misschien zelfs tot het Tamilwoord kuli (‘loon’). Hieraan verwant is het Bengaalse woord kuli.

Foto’s en prenten

Koelies in Assam (ten noorden van het huidige Bangladesh nabij Nagaland), werkend voor de Engelsen, 1903; wikimedia, curid, 36449495.

Aap, mens; wikimedia, curid, 2785168.

Galileo Galilei; wikimedia, curid, 23885.

Kwart anna, 1835; wikimedia, curid, 1614145.

Koelies te werk gesteld in Trinidad; wikimedia, curid, 58459603.

Kwartel; wikimedia, curid, 23347225.

Ingedutte koelie bedient plafondwaaier.

Deze pagina delen

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Google+
 

Lees ookgerelateerde berichten

Reageer

E-mail (wordt niet gepubliceerd)