Over kippen en eieren in Hua Hin

“Wat gaan we nu eigenlijk precies doen vanmorgen?”, vraag ik aan Nut wanneer we eenmaal in de auto zitten. Het is zondagmorgen negen uur na een late zaterdagavond, zeg maar, vroege nacht (of morgen?).  Ik schat dat we tegen drieën in bed lagen na nog een noodzakelijk slaapmutsje en een romantisch baantje zwemmen. Rond twaalf uur gisteravond werd ik uitgeschakeld in de kwart finale van een nine-ball pooltoernooi, had vooraf nog een gokje gewaagd op de winnaar van de avond, maar die werd om één uur helaas ook uitgeschakeld in de halve finale. Toen bleef er niets anders over dan naar de finale kijken die uitgevochten werd tussen twee dames. Afijn, het werd dus laat.

“Gonna thank Buddha!”, zegt mijn vriendin. “Oh, hoezo, en waarom en waarvoor dan, en waarom zo vroeg?”, vraag ik, veel te veel en vooral overbodige vragen aaneenvoegend. Ze is al de hele week bezig mij te informeren dat ze opzoek is naar kippen! In eerste instantie begreep ik er geen jota van. Wat voor kippen dan? Haar Engels schiet te kort om het proper uit te leggen en tot aan gisterenmiddag bleef het een raadsel. Laat in de middag kwam ze thuis en zei: “kijk maar achter in de auto”. Ik open de achterklep en zie…. twee dozen waaruit twee hanenkoppen steken. Ze kijken agressief, die koppen. Nieuwsgierig scheur ik een van de dozen wat verder open en zie opstandige, bont geschilderde vleugels en een bronskleurige borst. “They make from cement and straw”, weet Nut nu opeens wel! Hanen, klaar voor het gevecht, zo ziet het er uit.

“These are no chickens but roosters”, zeg ik, veronderstellend dat ze een foute aankoop heeft gedaan. Nut slaat mijn kennis in één klap aan flarden, zegt, “we don’t mind, we call everything chicken”. Ik wil graag nog wat doorfilosoferen over het onderscheid tussen mannen en vrouwen in de dierenwereld, maar accepteer dan toch met wat tegenzin de Thaise logica. Bovendien stijgt mijn nieuwsgierigheid met de minuut. Wat, in boeddha’s naam, staat er morgen te gebeuren?

De grootte van de hanen heeft te maken met de mate waarin boeddha bedankt moet worden, licht Nut toe. Die van haar zijn ongeveer veertig cm hoog. Dat zit zo. Toen haar moeder enige tijd geleden ernstig ziek werd, levensbedreigend, heeft Nut boeddha beloofd dat, als ze honderd procent zou opknappen om dan twee kippen van een meter hoog te brengen naar de Wat Huay Mongkol en wel honderdnegenennegentig gekookte eieren naar de Wat Hua Hin in het centrum. Nou is haar moeder wel aan de beterende hand, maar nog niet echt wat je noemt ‘alive and kicking’. Maar om van mogelijke, allengs ontwakende, schuldgevoelens verlost te geraken gaan er dus kleinere kippen en maar negenennegentig eieren naar de respectievelijke tempels. Logisch!

Ze heeft ook allerlei fruit (mango, ananas, bananen) drank (water en felgekleurde zoetigheid) en gele bloemenkransen achterin de auto geladen. “We have to go tempels early because monk cannot eat after twelve”, verklaart ze als antwoord voor het vroege tijdstip. Waarom de eieren en de kippen niet naar een en dezelfde tempel kunnen, vraag ik. “Theo, don’t do difficult please?” We gaan eerst haar zus ophalen. Die heeft de nacht nuttig doorgebracht en dat massale aantal eieren gekookt. Ze liggen in een enorme zinken schaal die ze nu achterin de auto angstvallig op schoot houdt. Nut vindt de laatste parkeerplek, vlak bij de ingang van de Wat Hua Hin. Ik krijg bloemenkransen in mijn handen, Nut neemt eten en drinken en zus dus eieren. Zo wandelen we de trappen op. Boven aangekomen schoenen uit en naar binnen.

Om een beginnetje te maken voor boeddha, worden er een paar eieren gepeld en terug in de schaal gedaan waarna die voor het altaar wordt geplaatst. Fruit en drank komen ernaast te staan. Ook een banaan wordt half afgepeld om boeddha gemakkelijker aan het eten te krijgen. De bloemenkransen moet ik naast boeddha leggen, verordent Nut. Ze heeft voor ons drieën ondertussen stokjes in de brand gestoken en de vlammetjes daarna weer uitgeblazen waardoor ze nu smeulen en geuren. Ik krijg er drie en loop er wat verloren mee rond. Nut en zus zitten met naar achteren gekruiste benen voor het altaar en buigen regelmatig het hoofd tot op de vloer. Dit alles onder het prevelen van vermoedelijke dankbaarheidsgebedjes. Wellicht ook verontschuldigingen voor de niet nagekomen belofte van het aantal eieren.

Theo van der Schaaf, Over kippen en eieren in Hua Hin

Boeddha heeft het zo te zien wel heel druk gehad afgelopen tijd met zaken ten goede keren want er staan duizenden eieren en grote hoeveelheden drinken en eten. Ook het aantal bezoekers (bedankers?) doet dat bevestigen, want het is stervensdruk bij het altaar als we naar buiten gaan. De stokjes worden onderweg naar de auto, nog altijd smeulend, rechtop in een zandbakje gestoken. Zus gaat niet mee naar de Wat Huay Mongkol, onze volgende missie. “Hebben ze daar koffie, echte koffie?”, vraag ik Nut in de auto, opeens weer aan aardse zaken denkend, ook al omdat mijn lichaam zich de avond ervoor herinnert. “I think so”, zegt ze.

Een kilometer of twintig, schat ik, is de weg naar Wat Huay Mongkol, vanaf het centrum van Hua Hin. Bij aankomst vinden we, ondanks grote drukte, alweer makkelijk een parkeerplek. Ik zie als eerste een onbemande ‘sala’ (overdekt vierkant hutje met balustrades rondom) alwaar kleine haantjes verkocht worden voor de kleine portemonnee. Honderd en tweehonderd baht zijn ze, bijna te geef voor een serieuze bedankceremonie. Een geldschaaltje staat ernaast. Er wordt op eerlijkheid geanticipeerd hier. Een gestolen haan zal waarschijnlijk ook geen nut hebben, schat ik in.

We sjouwen beiden een haan (ik kan ze nu echt geen kip meer noemen, sorry) richting een enorm altaar alwaar…… duizenden kippen, sorry hanen dus, ons vechtlustig aankijken. Mini haantjes, maar ook metershoge exemplaren. Daar moet nogal wat dankbaarheid in schuilen, bedenk ik. Hoeveel dank kun je boeddha laten blijken en waarvoor dan? Mijn gedachten slaan wat op hol…  “Kan je wel aankomen met die in het niets vallende haantjes van ons?”, vraag ik Nut. Ze geeft geen antwoord maar kijkt dwars door mij heen en loopt het altaar op met haar haan. Zonder iets te zeggen komt ze terug en pakt mijn haan uit mijn handen. Bij het weglopen, roept ze knorrig: “can you take fruit, drink and flowers from the car?”.

Ik fotografeer me ondertussen een ongeluk, heb in mijn tienjarige aanwezigheid in Hua Hin, nog nooit zoiets gezien. Onze hanen, nou ja, haantjes, krijgen een prominente plek van Nut, midden voor de boeddha, waarachter, en vooral boven het standbeeld van… TAKSIN THE GREAT! Gezeten op een paard en, net als de hanen, in de gevechtshouding, want zwaaiend met een zwaard. Daar kan de huidige Thaksin nog een puntje aan zuigen, bedenk ik. De hanen krijgen van Nut een bloemenkrans om hun nek, wat echt schattig staat. Ik maak haar een compliment, “Suai maak tirak” (heel mooi schat!).

Theo van der Schaaf, Over kippen en eieren in Hua Hin

Aan de koffie, die echte koffie en echt lekker is, vraag ik wat door over die zwaardzwaaiende meneer op het paard en het waarom van de agressieve hanen. Deze grote Taksin, ook wel Phra Chao Krung Thonburi genoemd, was een buitengewoon liefhebber van hanengevechten, vertelt ze. Maar hij heeft ook veel goede zaken voor Thailand gedaan zoals  land veroveren van andere landen, en op zijn tijd (nieuw) of bestaand Thais grondgebied verdedigen. Iedereen in Thailand is nog altijd dol op hem, vandaar deze herhaaldelijke hanenverering!? Ik pluis thuis nog wat na en kom er achter dat deze landveroveraar -verdediger en ook nog eens koning, slechts achtenveertig jaar is geworden. Hij leefde van 1734 tot 1782. Waarom zo kort? Hij werd geëxecuteerd! Waarom? En waarom dan toch zo geëerd en vereerd, en ook nog eens een standbeeld in de Wat Huay Monkol en in het Rajabhakti Park, het park van de zeven koningen in Hua Hin? Allemaal vragen aan Nut bij thuiskomst. “I am tired Theo, stop please?”

Noot: de gebeurtenissen, weergegeven in dit verslag, kunnen plaatsvinden op alle dagen, behalve op een officiële Boeddhadag.

Theo van der Schaaf
Over Theo van der Schaaf 27 Artikelen
Theo van der Schaaf woont sinds acht jaar de meeste tijd in Hua Hin in Thailand, maar in de zomer ook wel in Aalsmeer. Hoewel ooit begonnen als timmerman bracht hij het grootste deel van zijn werkzame leven door in het exploiteren van muziek en film. Tegenwoordig is Theo van der Schaaf als columnist verbonden aan Trefpunt Azie, een blogsite voor Nederlanders en Belgen met een Aziatische connectie. Theo is auteur van Thaise Perikelen, een boek over zijn huidige leven in Thailand. Ook schreef hij De Herniafabriek, een onweerstaanbaar ziekenhuis verhaal.

7 Comments

  1. Bij sommige tempels zie je dan weer allemaal olifanten. Net als die kippen en de show er om heen heeft dat natuurlijk niets met het Bhoeddhisme te maken zoals ooit gepredikt, maar men heeft er nu zo zij eigen draai aangegeven door animisme, boeddhisme en allerlei andere symboliek samen te weven. Zo gaat dat nu eenmaal onder de mens, mixen en matchen tot er wat leuks uit komt, constante verandering en uitleg.

    Een chicken is een kip en kan mannetje of vrouwtje zijn. Een haan (cock, rooster) is een mannetjeskip en een hen is een hen, een vrouwtjeskip.

  2. Het is niet gemakkelijk in Thailand scepticus te blijven en tegelijk te passen in het sociale leven.
    Misschien had T zich wat anders kunnen uitdrukken, maar in een goed huwelijk voel je deze zaken van elkaar aan.

    De directe waarom-vraag, zo gangbaar in Nederland, leidt hier maar al te vaak tot absurdistische gesprekken, waarbij zulke surrealistische verklaringen als “Thaise logica” opduiken, gedragingen als “oostindisch doof” of ruzie.

    Ik ga zelf zulke confrontaties vaak uit de weg, maar vind wel dat ik daarmee de gesprekspartner geen recht doe en mezelf verloochen.

    Skepticisme als openlijke levenshouding is hier onpraktisch.

    • ‘Het is niet gemakkelijk in Thailand scepticus te blijven en tegelijk te passen in het sociale leven.’

      Alex,
      Ook in Nederland is het niet altijd gemakkelijk je sceptisch op te stellen als je bijvoorbeeld getrouwd bent met een vurige Jehova getuige of een fanatieke moslim. Het is belangrijk eerlijk te zijn op een manier die de ander niet kwetst. Luister naar de ander. Zeg niet dat het flauwekul is (een jij-bak, hoewel je dat misschien wel denkt…) maar geef je eigen mening in een ik-boodschap. Aan uitingen als: ‘Ik geloof niet dat de Boeddha wonderen kan verrichten’ of ‘Ik denk niet dat een monnik loterij nummers kan voorspellen’ zullen weinig mensen zich ergeren, en zij die dat wel doen blijven maar lekker rondlopen met hun ergernis. Daar ben je zelf niet verantwoordelijk voor. Het heeft mij zelden schade berokkend in mijn sociale leven in Thailand. Maar natuurlijk ging ik ook sommige confrontaties uit de weg. Meneer Udom met zijn ultra-royalistische houding….

  3. Voor zover ik weet is er maar één Thais woord dat aangeeft welk geslacht een dier heeft. Dat is พลาย phlaai voor een mannelijke olifant. Als je specifiek een kip wil benoemen zeg je ไก่่ตัวเมีย kai toea mia (tonen: laag, midden, midden) en een haan ไก่ตัวผู้ kai toea phoe: (tonen laag, midden, dalend). Op kaarten wordt Thailand vaak afgebeeld in de vorm van een haan.
    In het midden van de 16e eeuw veroverden de Birmezen Ayutthaya en namen de kroonprins Naresuan mee naar Birma. Daar daagde hij de Birmese kroonprins uit voor een hanengevecht en voegde er aan toe dat als zijn haan zou winnen hij Siam zou bevrijden van de Birmezen. Zo geschiedde. Een meer recente film daarover leidde tot al die hanen toestanden. Het is dus een verafgoding van de royalistische nationalistische ideologie, Siam/Thailand boven alles, dank zij de koningen. Voor koning Taksin geldt hetzelfde. (zie link). Het boeddhisme onderschrijft dat en de Boeddha moet bedankt worden voor zijn bescherming van Siam/Thailand.
    ‘Waarom’ vragen zijn vaak alleen maar kritische opmerkingen. Waarom ben je zo laat? Waarom parkeerde je de auto dáár? Waarom al die hanen? Ik denk dat Nut het scepticisme hoort en daarom een uitleg uit de weg gaat. ‘Ik wil graag meer weten over de betekenis van die hanen’ is een meer neutrale vraag.

    http://thesowardsinthailand.blogspot.com/2013/11/the-ayutthaya-rooster.html

  4. Leuke ervaring, Theo! Zeer herkenbaar en echt Thais… Nu weet ik eindelijk wat ik mijn 2 miniscule haantjes aanmoet, die ik ooit voor 20 THB each gekocht heb, omdat ze er zo leuk uitzagen 🙂

    • Heel herkenbaar en echt farang om iets ironisch en sceptisch te beschrijven (doe ik ook hoor) maar zonder de achtergrond uit de doeken te doen. Ik vind het allemaal flauwekul en doe er niet aan mee, maar ik wil wel weten wat er achter zit om zo wat meer begrip op te kunnen brengen. Daar hebben de Thais recht op.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*