Keramiek en pottenbakken in Singapore


Er zit een draad van pottenbakkers in mijn leven: Bieke, ooit een collega bij de RVA en meter van mijn oudste, was er al mee bezig toen ik haar leerde kennen, en met Kerstmis was haar atelier een vaste stek. Ik heb nog altijd wat mooie potjes uit die tijd, al zijn de slakommen bij de zonen gebleven.

Ik kocht ook lang geleden een bak aardewerken vazen op de voddenmarkt in Brussel waarvan ik nog zowat de helft overheb. Er zat een groter donkerbruin geglazuurd stuk bij dat erg lijkt op een pot die ik vorige week in het keramiekmuseum van Sawankhaworanayok zag, en die uit de T’ang periode stamt.

Het Sawankhaworanayok museum in Sukhothai

Later begon mijn ex ermee: gelijkaardige potjes aan die van Bieke vele jaren eerder: witgeglazuurd met Zen-groene grillige decoraties. En nog wat later ging ze samenwonen met de keramiekleraar die toevallig een naamgenoot is en eigenzinnige mooie abstracte dingen maakt.

Pas in Singapore ging ik me wat verdiepen in keramiek en porselein: er is heel wat moois te koop, maar ik merkte dat ik weinig of geen achtergrond had. Dus schafte ik me wat boeken aan, en ik kocht een paar namaak Song stukjes bij een eerlijke handelaar in Chinatown. Voor die prijs kan je trouwens geen echte Song stukken kopen, maar de negentiende-eeuwse reproducties zijn dikwijls erg mooi en haar advies en deskundige uitleg was het geld meer dan waard.

Schaal uit de Song periode (960–1279) foto: National Gallery of Victoria, Melbourne.

Ik kocht ook soms iets op de antiekmarkt die elke zondag doorgaat in China Central op Upper Cross Street. Een paar stukjes die ik intussen als beslist vals herkend heb, staan nu discreet onzichtbaar op mijn boekenkast. Een ander, een schaaltje, dat jarenlang onder een bloempot gestaan had is na veel zorgvuldig kuisen van zo’n prachtig lichtgroenblauw dat ik stilletjes hoop dat het een echt Song stukje is, maar ach, ik vind het gewoon mooi.

Er zijn in Singapore nogal wat duikers die in Indonesië gaan duiken naar Chinese jonken die er vergaan zijn. Eén zo’n jonk ligt met haar inhoud in het Museum of Asian Civilisations – overigens een niet te missen museum, maar te veel voor een dag. En hier en daar wordt wel eens wat uit zo’n wrak aangeboden.

Keramiek in Museum of Asian Civilisations in Singapore

Met de kennis die ik heb, heb ik me beperkt tot een paar stukjes waar ik mijn broek niet aan scheurde als ze vals bleken. Ik ging na aankoop langs bij mijn verkoopster in Chinatown, en die keurde dan mijn aankoop. Ik heb wat geluk gehad: een mooie Ming vaas en een inktpot uit de Yuan periode. Meer en meer kreeg ik zin om ook eens met klei te gaan werken. Maar waar?

Op een dag zat er een brochure in de bus van het Goodman Art Centre, niet ver uit mijn buurt. Het Goodman Art Centre was ooit een school die nu een van de centra huisvest waar je aan kunst kan doen. Het ligt in een heel mooie residentiële buurt van Katong dicht tegen de Kallang rivier aan. En net ernaast, op weg naar de rivier, ligt de mooiste palm laan die ik ooit zag, na die in de botanische tuin van Rio.

Er zitten Maleise dansers, Indische toneelmakers, een experimentele balletschool en dus onder andere een keramiek atelier. Er zijn ook twee restaurants: een Italiaans, La Barca, waar ik na het atelier ging lunchen. Dat is intussen overgenomen en volgens mij is de kwaliteit eerder naar omlaag gegaan. Er is ook een populairder plek waar je pizza of salades kan krijgen aan een eerlijke prijs. Midden tussen de gebouwen ligt een interessante tuin met wat beeldhouwwerk en ook een stukje tuin met lokale groenten.

Ik schreef me in voor een cursus ‘throwing’, draaien op een elektrisch aangedreven wiel. Hier en daar zijn er naast veel mislukkingen ook wat betere stukken uitgekomen, maar ik wilde me meer verdiepen in kleuren en glazuren, en daar was het aanbod eerder beperkt.

Er was meer: Tom, de instructeur, stond voor een groep die bijna uitsluitend uit vrouwen bestond. En voor hem leek de groep ook uitsluitend uit vrouwen te bestaan. Ik bestond niet. Hij zweefde van vrouw naar vrouw, en wanneer ik een probleem had, zweefde hij er voorbij. Zag hij het niet? Of wilde hij het niet zien? Ik gok op het laatste want alle mannen in de groep hadden er intussen de brui aan gegeven. Wanneer hij zich dan toch eindelijk verwaardigde zich over mijn misbaksel te buigen, dan was het om het snel weer in orde te brengen. Zo snel dat ik niet eens wist wat ik verkeerd gedaan had.

Weken later zag ik dat één van de oudere en meer ervaren leerlingen een heel mooi glazuur gebruikte die ik nooit eerder gezien had. Dat was ze gaan kopen bij Sam Mui Kwang, in Jalan Kelulut, daar maakten ze ook glazuren. En je kon er werktuigjes kopen die je verder in Singapore niet kon vinden.

Ik ging naar Jalan Kelulut en kocht me de glazuren die ik wilde voor mijn laatste stukjes. Helaas kwamen ze er niet uit zoals ik verwacht had, wellicht door gebrek aan ervaring. Slechts één pot die ik helemaal aan het einde snel geglazuurd had kwam er prachtig uit en die heb ik nog altijd. Dat was voor mij het einde van mijn tijd in Goodman Arts Centre. Spijtig, want naast het keramiekatelier lag een Italiaans restaurant in een ingesloten open ruimte – deels kruidentuin waar ik na de cursus graag ging eten. Er zijn weinig plaatsen in Singapore waar je zo rustig kan eten. Ik ben er nog een paar keer geweest, maar de link is weg.

Dragon Kiln in Singapore

Ik ging een paar keer naar de Dragon Kilns, waar je ook kan leren draaien. De Dragon Kilns – letterlijk: de drakenovens – zijn ouderwetse bakstenen ovens die binnenin eruitzien als het binnenste van een drakenbuik: gewelfd, grotendeels rond en heel lang met horizontale luchtgaten. Ze worden nog zelden gebruikt: twee keer per jaar worden ze volgestouwd met te bakken aardewerk en gedurende drie dagen wordt gestookt.

Maar de Dragon Kilns, dat is ook de Pottery Jungle: een reeks stapelplaatsen en schuren waar je uren kan in ronddolen en echt wel mooie dingen kan vinden. Alleen is Jalan Bahar wel erg ver weg, bijna aan de westelijke grens met Maleisië, en dat elke week te doen leek me te veel.

Thow Kwang Pottery Jungle, Singapore

Dus ging ik naar het atelier waar ik die mooie glazuren gevonden had, Sam Mui Kuang Pottery. Ik ben er een jaar of drie of vier elke zaterdagmorgen heengegaan, en ja, ik heb er heel wat geleerd. Hier werkte ik niet op een elektrisch wiel: ik heb leren met kleiworstjes werken en zo vazen of borden beetje bij beetje op te bouwen. Ik maak allang niet meer de gebruiksvoorwerpen die Lynn, mijn Singaporese leermeesteres me bij het begin oplegde: een kokertje, een kleine vaas, een kom, een grote vaas, tenslotte een theepot. Maar ze helpt me nog evengoed de dingen te maken die ik wil, al vraagt ze me af en toe nog waartoe het moet dienen. Decoratie voor de decoratie is niet echt een Chinees begrip: alles moet een functie hebben. Ik maakte ook kleine beeldjes: een sluipende kat, een smekende vluchtelinge, een kop van Prayut, grillige kommetjes, een kendi met een toekan op de stop. Ik was hier de enige expat, en dat beviel me goed: ik voelde me hier thuis. Tot het stof me na een paar uur weer wegjoeg.

Olievaatje in visvorm

Toen ik dacht aan verhuizen naar Thailand, wilde ik beslist voortwerken met klei, en ik kocht een elektrische oven en nog een paar dingen die ik zeker nodig had. Eens in Thailand…deed ik niets! Het kwam er gewoon niet van! En ik realiseerde me dat één van de gezelligste kanten van het klei-atelier het samen werken was: we zaten met een zestal aan een tafel, en tijdens het werk werd voortdurend gekletst.

 

Beste lezer

Trefpunt Azië is een reclamevrije site geheel gemaakt door vrijwilligers. Al onze berichten zijn voor iedereen te lezen. Maar het in stand houden van een website als Trefpunt Azië kost geld; er zijn kosten voor software om de site te maken en de huur van serverruimte zodat hij te zien is. Die kosten worden gedragen door leden van de redactie en die kunnen daarbij wel wat hulp gebruiken. Als u wilt helpen met een (kleine) bijdrage klik dan op de rode knop rechtsonderdaan op de pagina en doneer, dat kan al vanaf 3 euro. Wilt u op een andere manier helpen? Mail dan even met de redactie: post@trefpuntazie.com

Dankzij uw bijdrage kan Trefpunt Azië elke dag nieuws en achtergronden uit uw favoriete werelddeel blijven brengen.

 

Geert Barbier
Over Geert Barbier 9 Artikelen
Van oorsprong uit Oostende maar woonde 20 jaar in Mechelen. Verder ook jarenlang in Duitsland, in de VS en in Singapore. Zijn werk als internationale verzekeringsadviseur stelde hem in staat een groot gedeelte van de wereld te bereizen. Sinds 2019 woont hij in Thailand en houdt zich bezig met bezig met tuinieren, tekenen, schilderen, talen leren, schrijven en koken.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*