Jubileum NVT: met Thailandveteranen terug in de tijd

In den Beginne

Door Eric Rosenbaum

 

De eerste keer dat ik in Thailand was en ook in Bangkok natuurlijk, was in 1984. Het was ook de eerste keer dat ik in zo’n grote stad was. Best een overweldigende ervaring. De enorme mensenmassa’s, het verkeer dat door elkaar heen krioelde. De warmte.
Maar voor mij was het slechts een korte periode en ik had er geen idee van dat ik ooit hier zou komen te wonen en werken.

Hoe zou het geweest zijn om toen en nog ver daarvoor hier te wonen en vandaag de dag er nog steeds te zijn?

De dames nu: Lucy, Janneke (achterste rij), Yvonne en Maud
De dames anno 2015: Lucy, Janneke (achterste rij), Yvonne en Maud
De Tegel, Rosenbaum,, thailandveteranen
Thailandveteraan Ton Vinke in 2015

Een paar van de Nederlanders die Thailand al vele jaren tot hun thuisland hebben gemaakt vertelden mij hun herinneringen.

Ton Vinke daalde de vliegtuigtrap af op Don Mueang airport in mei 1964 en het was alsof er een natte hete deken over hem heen werd gegooid. Deze eerste indruk wordt gedeeld door de dames aan wie ik dezelfde vraag stelde. Maud Linck die dezelfde ervaring had in april 1957, Lucie Horn in april 1966, Yvonne Meyer zomer 1981 en Janneke Ariesen in het najaar van 1988.

Groot verschil met nu is het aanzicht van de stad. Toen leek het meer op een reuzenkampong met voornamelijk laagbouw. Het hoogste gebouw was zo’n vijf verdiepingen en tussendoor lagen nog de rijstvelden. Toch was er ook in die beginjaren al veel verkeer. Zo stonden er bijvoorbeeld op de hoeken van de soi’s die op Sukhumvit Road uitkwamen elke dag dezelfde politieagenten die ervoor zorgden dat het verkeer uit de soi de gelegenheid kreeg Sukhumvit op te rijden. Een keer per jaar, op 1 januari, werden ze beloond met cadeautjes van de inwoners van de soi. De taxi’s reden met de ramen open en op het dashboard een ventilatortje.

Bij Maud werden er elke dag paar grote blokken ijs gebracht om de etenswaren te koelen. Een ijskast was er nog niet. Maar wel bedienden in overvloed. Een voor de was, een voor de schoonmaak, een om te koken en soms ook nog een chauffeur en natuurlijk als er kleine kinderen waren een nanny.

Lucie moest daar erg aan wennen in het begin. Ze was na aankomst in Bangkok meteen getrouwd met haar Nederlandse man, Jo en had niet veel omhanden. Even naar de keuken lopen om een glaasje water te halen was niet de bedoeling want dan kwam er al een bediende aansnellen. “No madam, I will do that!”

De Tegel, Rosenbaum, Thailandveteranen
Lucie in 1967: veel bedienden, weinig omhanden

Heel veel om aan te wennen in een land met zo’n andere cultuur. Lucie vertelt hoe iedere avond om 17:30 de radio aanging om te luisteren naar de Wereldomroep met programma’s voor Nederlanders ‘in den vreemde’.

Contact met het thuisfront was niet altijd eenvoudig. Per post of in spoedgevallen—zoals geboorte van kinderen—per telex. Telefoonverkeer was vaak slecht. Dat alles maakte het gevoel dat je echt ver weg was van Nederland veel sterker dan nu. En het vergrootte soms ook de gevoelens van eenzaamheid en heimwee.

De Tegel, Rosenbaum. Thailandveteranen
Ton op werk in 1967: geen aanpassingsproblemen

Ton had daar weinig last van en voelde zich snel op zijn gemak in Bangkok. Daarvóór woonde en werkte hij in Indonesië. Al vroeg wist hij dat hij weg wilde uit Nederland. Azië trok aan als interessante markt voor veel internationale bedrijven en via handelsfirma Hagemeyer kreeg hij de kans. Later werkte hij voor bedrijven in de sales van onder meer auto-onderdelen en onderdelen in de olie-industrie, voordat hij zijn eigen bedrijf in beleggingsadviezen startte.

In het eerste jaar dat Ton in Bangkok woonde ontmoette hij al zijn vrouw van Thais-Birmese afkomst en een jaar later trouwden ze. Een ‘gemengd’ huwelijk was zeker niet zo vanzelfsprekend in die tijd. Toen hij op de ambassade kwam om zijn huwelijksplannen te organiseren werd hij door de ambtenaar van de consulaire afdeling apart genomen en werd hem gevraagd of hij echt wel zeker wist waar hij aan begon. Trouwen met een ‘lokale’ vrouw zou toch best voor de nodige problemen kunnen zorgen. Maar Ton zette door en herinnert zich nog goed de huwelijksdag op de ambassade.

 

De Tegel, Rosenbaum, Thailandveteranen
Ton en Kaysorn in 1965:  vooroordelen tegen relatie met een ‘local’

Buiten, na afloop van de plechtigheid geleid door de tweede man van de ambassade, liepen ze de ambassadeur en zijn vrouw tegen het lijf. De vrouw van de ambassadeur liet duidelijk merken dat ze het maar vreemd vond, een Nederlander met een Thaise vrouw. Hun huwelijksdiner liep ook iets anders dan gepland, want ze werden volledig genegeerd door de bediening van het Normandië restaurant in het Oriental Hotel zodat ze uiteindelijk maar weer opstapten.

Die slechte start werd gelukkig ruimschoots goedgemaakt door het gelukkige gezinsleven dat volgde met twee dochters. Hij was druk met zijn werk en in de vrije momenten—er was nog geen 6-daagse werkweek—ging hij met zijn gezin soms ook wel buiten Bangkok. Nakhon Pathom met de gouden stoepa was een plek waar ze nog weleens kwamen. Pattaya was een rustig vissersplaatsje met 1 hotel, de Nipa Lodge.

Dat veranderde allemaal door de Vietnam oorlog. Thailand werd het land waar Amerikaanse militairen op verlof gingen om even bij te komen van de verschrikkingen van de oorlog. De bars en massagesalons met Thaise dames schoten als paddenstoelen uit de grond. Patpong in Bangkok en het rustige vissersplaatsje werden in no time het Aziatische equivalent van Sodom en Gomorra.

Contact met de Thaise bevolking was er natuurlijk, maar echt vrienden maken was lastig. Veel van de sociale contacten speelden zich af op de Royal Bangkok Sports club aan de Henri Dunant Road. Daar kwam je andere expat gezinnen tegen en lagen de dames met de kinderen bij het zwembad terwijl de mannen een balletje sloegen op de tennisbaan. Op een ander moment deed je bijvoorbeeld met z’n allen mee aan een volleybaltoernooi.

De NVT was er ook en de jaarlijkse grote evenementen als Sinterklaas, Oranjebal en vrijmarkt werden druk bezocht. Als medelanders een paar maanden ‘op verlof’ gingen of als er om de 4 jaar een hele groep expats kwam, stonden velen hen uit te wuiven op het vliegveld en bij terugkomst was er weer een warm onthaal.

De Tegel, Rosenbaum, Thailandveteranen
Yvonne, enkele jaartjes terug

De echtgenotes gingen steeds vaker al dan niet betaald werk doen naast hun huishoudelijke taken. Yvonne werkte een tijdje op de Nederlandse ambassade en Maud gaf zwem- en gymles aan de kinderen van de expats.

De Tegel, ERosenbaum, Thailandveteranen
Lucie in 1972

Vakanties werden meestal in Thailand zelf doorgebracht. Zo waren er in Pattaya bungalows van KLM , Shell en Philips die werknemers konden gebruiken om met hun gezin vakantie te vieren.
Wat valt hun nou het meest op aan veranderingen in die jaren?

De vele wolkenkrabbers en verstedelijking staat op nummer 1, maar ook wordt de metamorfose van de mode genoemd bij de Thaise bevolking. Van lange kousen en rokken tot ver over de knie naar bijna niets vandaag-de-dag. Verder zijn vooral de dames het er over eens dat de saamhorigheid tussen de Nederlanders vroeger een stuk groter was.

Ton heeft een iets andere mening en herinnert zich nog dat het hem weleens irriteerde als hij tussen een groepje Nederlanders stond en er weer geklaagd werd over de Thaise bedienden. Met een twinkeling in zijn ogen zegt hij: “Nederlanders kunnen soms toch ook wel echt azijnpissers zijn.” Hij heeft het Thaise leven van binnenuit meegemaakt toen hij na wat zakelijke perikelen op aandrang van zijn vrouw een maand het klooster inging als monnik. “Niet echt voor herhaling vatbaar,” grinnikt hij, “de monniken deden van alles wat niet mocht zoals alcohol drinken en contacten met vrouwen onderhouden. Wat wel leuk was dat ik natuurlijk een zeldzaamheid was en het vaak gebeurde dat Thaise meisjes verlegen naar me toekwamen en vroegen of ik hun Engelse wilde leren. Weet niet of daar dan nog bijbedoelingen achter zaten.”

 

 

Trefpunt Thailand feest mee met de 75-jarige NVT en de 60 jaar jonge Tegel. Bovenstaande bijdrage van Tegel-redacteur Eric Rosenbaum is de derde in de Jubileum-reeks.

Zaterdag 27 februari geeft de NVT een spetterend verjaardagsfeest in het Sheraton Grand Orchid hotel in Bangkok. Alle informatie over deze jubileumviering en hoe kaarten te bestellen vind je hier.

Gerelateerde berichten

Redactie
Over Redactie 494 Artikelen
De auteursnaam van de redactie van Trefpunt Azië. Wij publiceren onder deze naam berichten van de redactie en bijdragen die niet onder naam van de bron kunnen worden geplaatst.

3 Comments

  1. Leuke herinnering van vroeger. Ik kwam hier in Thailand voor het eerst in 1979 op honeymoon vakantie na onze trouwdag in London met een Thaise man.
    Ik herinner me o.a. nog goed dat als we een taxi op straat wilden nemen, ik altijd een paar meter van mijn man moest staan, anders vroeg de taxichauffeur een dubbel tarief voor ‘farang’ mee ? Meters waren er toen nog niet in de taxi’s en de prijs werd bij het instappen afgesproken. Wij wilden natuurlijk de Thaise prijs voor de rit.
    Sinds 2007 in Bangkok wonend is er veel veranderd.

  2. Een leuke terugblik.Kwam hier zelf voor het eerst in 1974 en heb er nog wat van geproefd…

  3. Mooie inkijk in ‘the old days’. Grappig is dat ik zelf ook steeds vaker een zin begin met ‘Bangkok in the old days…’. Ik begin oud te worden…

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.