In Thailand is demonstreren niet vrijblijvend maar gevaarlijk

Wat domineert naast Het Virus het wereldnieuws? In Libanon en Wit-Rusland vechten betogers met de moed der wanhoop tegen een autoritair en corrupt bewind. Rechten, zoals het recht op demonstratie, zijn het papier waarop ze zijn geschreven niet waard. Wie in verzet komt riskeert lijf en leden.

Datzelfde geldt voor de Thaise jongeren die het door de militaire  en economische elite van Thailand gesteunde bewind van premier-generaal Prayuth Chan-Ocha al weken met demonstraties uitdagen. Ze demonstreren voor het vertrek van Prayuth en de zijnen, vrije verkiezingen en een nieuwe democratische grondwet. En steeds luider klinken onder hen de stemmen die eisen dat de macht van de 69-jarige Thaise vorst Rama X aan banden wordt gelegd, de Thaise monarchie verandert in een moderne, constitutionele, zoals in Scandinavië of in onze Lage Landen.

De vorst als persoon of de monarchie bekritiseren staat in Thailand gelijk aan vloeken in de kerk. De wetten ter bescherming van het staatshoofd zijn draconisch, overtreders kunnen rekenen op gevangenisstraffen van zeven tot vijftien jaar. Dat is niet het enige risico dat zij lopen. In het verleden zijn activisten ‘verdwenen’ of in gevangenschap ‘overleden. De meest recente vermiste is Wanchalearm “Ta” Satsaksit, een democratie-activist die direct na de staatsgreep van Prayuth in 2014 naar Cambodja vluchtte. Hij werd begin juni in de Cambodjaanse hoofdstad Phnom Penh door een groep mannen ontvoerd. Sindsdien is niets meer van hem vernomen. Zowel de Cambodjaanse als de Thaise autoriteiten zwijgen als het graf. Het gerucht gaat dat hij vermoord is, zijn zuster heeft ook via de media gesmeekt om tenminste zijn stoffelijk overschot naar Thailand te halen.

Hans Geleijnse, Demonstreren, Jongerenbeweging
Zuster van in Cambodja ontvoerde democratie-activist vraagt hulp en aandacht
Foto Khaosod English

Vorige week werden Arnon Nampha and Panupong Jadnok, twee bekende figuren in de protestbeweging, gearresteerd op beschuldiging van onder meer opruiing en niet naleving van het verbod op samenscholingen. Beiden werden kort na hun arrestatie op borgtocht vrijgelaten in afwachting van berechting en onder voorwaarde dat zij hun acties niet herhalen. Dat laatste bleek aan dovemansoren gericht. Ondanks de risico’s – Panupong verklaarde te vrezen dat zij eenmaal veroordeeld in de gevangenis om het leven worden gebracht – gaan beiden met hun acties door.

Arnon, jurist en lid van het Thaise advocatencollectief voor de mensenrechten, sprak maandag op een drukbezochte manifestatie op de campus van de Thammasat-universiteit van Bangkok. Hij was een van de sprekers die daar eisen tot modernisering van de monarchie en inperking van de macht van de huidige koning aan de orde stelde. De reactie bleef niet uit. Vooralsnog verbale, onder meer van premier Prayuth die over ‘onbehoorlijk gedrag’ sprak. Eerder al had ‘de zwarte ridder’ generaal Apirat de protesterende studenten en scholieren voor ‘landverraders’ uitgemaakt. Volgens ex-journalist Andrew McGregor Marshall – in het verleden wegens majesteitsschennis Thailand uitgezet – heeft de koning zelf aangedrongen op aanpakken van degenen die de monarchie of zijn persoon ter discussie stellen.

Demonstreren met breken taboe

Niet eerder werd in Thailand zo openlijk over het taboe-onderwerp monarchie gesproken. De vraag is of dat in termen van tactiek verstandig is. Thailand verkeert door corona en de afsluiting van het land in een diepe economische crisis. Honderdduizenden zijn werkloos geraakt, een sociaal vangnet ontbreekt en de onvrede daarover groeit. Dat is niet alleen op sociale media te merken, de kritiek op het huidige bewind komt ook binnen bij contacten die buitenlanders hebben met familie en kennissen in Thailand. Voor een protestbeweging die als belangrijkste eis heeft weg met dit bewind, democratische verkiezingen is het dus zaak daarbij aan te sluiten.

Vandaar ook de nodige waarschuwingen van opposanten van het huidige bewind die het jongerenprotest steunen. Hun boodschap: ‘Laat de monarchie erbuiten’.  Daar zijn goede redenen voor: een groot deel van de bevolking is dankzij persoon en verheerlijking van koning Bhumibol en zijn echtgenote Sirikit ervan overtuigd dat al het goede in Thailand op rekening van de vorst moet worden geschreven. Vandaar ook de massale rouw bij diens overlijden. Zijn excentrieke zoon die voornamelijk in het buitenland verblijft kan aan die populariteit niet tippen, maar dat betekent nog niet dat de geesten rijp zijn voor een revolutionaire verandering.

Ultra-royalisten spelen daarop in. Er zijn inmiddels ‘alternatieve studentenorganisaties ‘ (van wie velen zo te zien aan derde-kansonderwijs doen) actief die aansturen op confrontatie. Een van hun eisen: onmiddellijke arrestatie van alle leiders van de protestbeweging. Binnen het kabinet van Prayuth heeft een minister ‘spontaan’ een aanklacht wegens majesteitsschennis ingediend tegen onder meer advocaat Arnon.  School- en universiteitsbesturen worden onder druk gezet politiek actieve jongeren in de gaten te houden en te rapporteren. Of ze doen dat uit eigen beweging.

Haarscheurtjes in de beweging

Hans Geleijnse, Demonstreren, Jongerenbeweging
Demonstreren in Thailand vraagt moed. Deze jongeren tonen het.
Foto Khaosod English

Dit alles heeft ook effect op de twee samenwerkende jongerenorganisaties die de motoren van de protestbeweging zijn: de Studenten Unie van Thailand Studenten en Vrije Jongeren. Eerder was er al wat onenigheid over gehoor geven aan een uitnodiging tot gesprek van Prayuth, waar de SUT tegen was en VJ voor. Na de succesvolle en grootste manifestatie van maandag op Thamasat (volgens de organisatoren 10.000 mensen, volgens de politie 2500) ontstond er discussie over de ‘monarchie erbij halen’. Jutatip Sirikhan, een van de leiders van de Studentenunie, zei dat de kritiek op de monarchie niet behoorde tot het eisenpakket van regering weg, vrije verkiezingen en democratische grondwet. ‘Op die eisen blijven we ons focussen,’ zei ze.

Ook Prinya Thaewanarumitkul, de conrector van de universiteit die akkoord was gegaan met het houden van de anti-regeringsmanifestatie, was ‘not amused’ met wat er over de monarchie was gezegd. ‘Demonstreren en kritiseren mag, maar het moet wel binnen wettelijke grenzen blijven. De organisatoren moeten voorzichtig zijn met het aan de orde stellen van gevoelige zaken die in het land tot sociale verdeeldheid kunnen leiden. Sommigen zijn buiten hun boekje gegaan,’ zei hij, in een publiekelijke aangeboden excuus over het incident.

De al in gang gezette intimidaties – zoals schaduwen van activisten, ‘stillen’ die tijdens demonstraties betogers filmen en fotograferen, de constante dreiging van arrestaties, zal alleen maar toenemen. Op 16 augustus is een nieuwe landelijke demonstratie in Bangkok aangekondigd, waar verschillende leiders die op een geheimzinnige  arrestatielijst staan zullen er spreken. Inclusief Arnon en Patupong, als zij niet voor die tijd zijn opgepakt. Je aansluiten bij de protestbeweging en demonstreren vereist moed, de jongeren die dat doen verdienen bewondering. Van hun leiders wordt ook wijsheid gevraagd.

*Voor deze column is gebruikgemaakt van berichtgeving van Khaosod English, Prachatai, Bangkok Post en Reuters en info van Thais in Thailand

Foto homepage: Grafiti artiest Headache Stencil bij zijn werk. Headache beschildert in centraal Bangkok muren met aanklachten tegen monarchie en macht. Hij keert zich vooral tegen het stilzwijgen van Thaise en buitenlandse media over dit taboe-onderwerp. De Club van Buitenlandse Correspondenten in Bangkok heeft onlangs werk van hem geëxposeerd. Voorwaarde was wel dat het geen doeken mochten zijn die als majesteitsschennis konden worden opgevat…. Meer info: Khaosod English

Meer over protest tegen monarchie en macht koning: Los Angeles Times
Bangkok Post: Ruim honderd academici steunen eisenpakket actievoerders tegen macht vorst
Prachatai: Tekst toespraak actievoerder met tien eisen over monarchie

 

Eerder op Trefpunt: Jongerenprotest zwelt aan

 

 

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 344 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Hij woonde met partner en dochter ruim tien jaar in Thailand.

8 Comments

  1. De studenten en anderen die roepen om democratie, hervorming en bespreken van het k.huis hebben uiteraard mondeling steun gekregen van Move Forward, Phua Thai en ook prinses maar eigenlijk niet prinses Ubolratana. Dit laatste tegen het zere been van ultra royalisten die haar van verraad betichten en haar allerlei verwensingen toewerpen.

    https://www.khaosodenglish.com/news/crimecourtscalamity/2020/08/14/how-the-turntables-royalists-turn-on-princess-ubolratana/

  2. De Thai Enquirer citeert enkele hoge (ex) Phalang Pracharat leden. De burger leren zeggen niet uit te zijn op confrontatie of geweld. Die gaan liever de dialoog aan om tot een akkoord te komen. Echter de leden met een militaire achtergrond zouden er weinig moeite mee hebben:

    “We want a negotiated settlement of course, we do not want to harm the students they are our future,” one senior Palang Pracharat MP told Thai Enquirer by phone.

    “There are certainly military members of the party who would have no issue ordering the army out onto the street but you have to remember many members come from civilian backgrounds and are afraid to tarnish their reputation,” one former PPRP member said.

    “They don’t want to be another Abhisit [Vejjajiva] or Suthep [Thaugsuban] and be known to the people as murderers,” the former member added.

    https://www.thaienquirer.com/16972/ruling-party-uncomfortable-with-idea-of-possible-crackdown-on-student-protests/

  3. Vandaag was er een protest op de elitaire Chulalonknorn Universiteit hoewel verboden door de leiding. Sprekers prezen de roodhemden beweging. Vergeet niet dat in die jaren 2006-2014 bij de roodhemden een vrije sterke maar onderhuidse anti-monarchie sentiment heerste. Tevens werd vandaag een andere activist opgepakt, Pinguin is zijn roepnaam.

  4. In deze column wordt naast het benadrukken van de moed en de risicos van demonstreren in Thailand ook de vraag opgeworpen of het tactisch verstandig is om naast eisen voor verkiezingen en wegswturen regering vorst en monarchie ter discussie te stellen. Onder het verhaal staan links voor lezers die willen weten wat dit eisenpakket in detail inhoudt.

      • Laat ik mijn persoonlijke mening daar aan toe voegen. De monarchie wordt in Thailand gebruikt (misbruikt) om maatschappelijke verhoudingen te bevriezen. Ik denk dat de studenten (en vele naderen) gelijk hebben dat een discussie over de rol van de monarchie noodzakelijk is om verbeteringen tot stand te brengen.

  5. Interessant is de steeds terugkomende tekst op een scherm achter het podium tijdens de protesten op de Rangsit campus van de Thammasat Universiteit afgelopen maandag:

    เราไม่ต้องการปฎิรูป แต่เราต้องการปฎิวัติ rao mai tongkaan pathiroep tae rao tongkaan pathiwat ‘Wij willen geen hervormingen, wij willen een revolutie’. Schetst wel aardig de sfeer van de protesten.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*