In Nederland is oprutten populair en bepalen oprutters de stemming


Graag zie ik het werkwoord oprutten opgenomen in Van Dale Groot Woordenboek van de Nederlandse Taal. In die dikke Van Dale moet vanzelfsprekend ook het zelfstandig naamwoord oprutter (m/v) een plaats krijgen. Iemand dus die de kunst van het oprutten bedrijft. Voor de liefhebbers van kruiswoordpuzzels en aanverwante artikelen geef ik meteen het synoniem erbij: oprutten staat voor ‘verkopen van gebakken lucht’.

Verwar dit niet met het oprutten dat in zwang is geraakt sinds Mark (ook VVD) premier van ons landje is. Dat oprutten was en is echter niet meer dan een verbastering van het meer volkse oprotten. Voor dat oprutten is niet meer nodig dan een hete aardappel in de keel teneinde oprotten in Algemeen Beschaafd Haags ten gehore te brengen. Aardig voor beginnende cabaretiers, maar inhoudelijk is dát oprutten gewoon oprotten en meteen een prima voorbeeld van oprutten in de gloednieuwe betekenis.

Het sein voor het nieuwe oprutten werd vorige week gegeven door de man wiens familienaam bij puur toeval in dat oprutten is beland. Mark Rutte dus. Hij schreef een open brief aan alle Nederlanders met kort samengevat de boodschap ‘als het je hier niet bevalt moet je oprotten’. Rutte werd met deze stunt tevens de eerste Oprutter des Vaderlands, een titel die hij waarschijnlijk nog een tijdje met succes zal weten te verdedigen.

Zo bepaalde Mark Rutte meer dan een week het Nederlandse nieuws:

Hans Geleijnse, Oprutten, Gebakken Lucht
Kunstwerk van oprutter

Rutte zette zijn oprutten kracht bij met een interview in het Algemeen Dagblad. De duidelijk Nederlandse interviewer besefte blijkbaar dat gebakken-luchtverkopers niet in speciaalzaken maar op open markten hun praatjes verkondigen (zodat niemand zich persoonlijk aangesproken hoeft te voelen of benoemd als potentiële gebakken-luchtkoper). Er kwam dus een strikvraag.

Tegen mensen die van buiten komen en niet accep­teren dat het hier gaat zoals het gaat, zegt u: ga weg. Ook tegen Marokkanen en Turken die gewoon Nederlander zijn.

Ja, Mark is daar op z’n achterhoofd gevallen! Even antwoord oprutten: ,,Dat zeg ik tegen iedereen. Als het jou hier niet bevalt, ga het land uit, ga weg! Dat is toch een keuze die je hebt? Als je in een land woont waar je je zo kapot ergert aan hoe we hier met elkaar omgaan. Je hebt de keuze, ga weg! Je hoeft hier niet te zijn!”

Zoals we kunnen weten camoufleert dit soort simplisme gebrek aan inhoudelijke argumenten. Dat kan in dit geval ook moeilijk anders want Rutte heeft het niet over de oorzaken van zoveel ‘hufterigheid’ in het land, noch kondigt hij concrete maatregelen aan om de hufterigheid om te buigen tot leuk, aardig en beschaafd met elkaar omgaan. Zelfs de aankondiging van een speciale anti-hufterbrigade ontbreekt. Zijn oprutten is vooral een variant op al bekend politiek jargon: ethisch reveil, respect, normen en waarden en meer recentelijk moreel leiderschap.

Rutte heeft, ongetwijfeld ingefluisterd door een schare spindoctors en media-consulenten, het politieke vocabulaire reeds verrijkt met straattaal als  ‘Pleur op’ en ‘Doe ‘es normaal’. Grote liberale voorgangers Thorbecke, Oud en zelfs Wiegel konden het zonder, maar die spraken de taal van de herensociëteit, Rutte is helemaal van 2017 en acteert die van het volk.

Met succes, dat wel. Een hele stoet oprutters in politiek en media ging in de achtervolging. Populistische oprutter Wilders kwam echter niet verder dan ‘het is allemaal zijn eigen schuld’, CDA’er Buma vond dat Rutte eerst maar eens wat netter in de mond moest worden, PvdA’er Asscher deed alsof hij niet vier jaar lang met Rutte in bed had gelegen en vond diens oprutten getuigen van groot cynisme. Jesse Klaver, de toekomstige eeuwige hoop van Groen-Links, meende dat praten over normen en waarden best mag, maar niet door Rutte. Dan werd het ongeloofwaardig. Een doordenker.

In de media hieldende oprutters zich al naar gelang politieke voorkeur druk bezig met opbouw- of afbraakwerk van de persoon Mark Rutte. Nergens een kritiek op het oprutten met verschijningsvorm hufterigheid, onderbouwd met analyse van de oorzaak. Wel werd overal het ei van Columbus gevonden: Rutte was met zijn open brief opzichtig aan het vissen in de electorale vijver van Wilders.

Hans Geleijnse, Oprutten, Column
Populair politiek tijdverdrijf

Hallo zeg, wakker worden, het is verkiezingstijd. Alle partijen (op die voor de Dieren na, vermoed ik) deden bij campagnes in het verleden aan dat hengelwerk en doen dat ook nu. Maar kennelijk zijn de vissen in de Wilders’ poel van populistisch verderf opgegeven, ook al gaat het volgens de peilingen om een school van een miljoen kiesgerechtigde Nederlanders. Gewone mensen, zoals u en ik. Welke leuke dingen (a la ome Joop) worden hen aangeboden? Het is links en rechts armoe en oprutten troef.

Er zit voor mij niets anders op dan een eigen politieke partij te beginnen. Met een programma dat een stevig fundament heeft door concrete analyse van de concrete situatie en dus concrete oplossingen aanreikt. Weg met het oprutten, aan de schandpaal de oprutters. Met de aanvulling van de Dikke Van Dale begint de victorie. Mijn manifest ligt bij de stencilmachine en gaat Nederland, wat zeg ik, de wereld veroveren én fundamenteel veranderen.

Hans Geleijnse, Oprutten, Column
… gaat helemaal goed komen….

Wat daar in staat? Tieft is effies op zeg. Ik ga me een beetje laten wegzetten als oprutter.

 

Voor de liefhebbers, het ultieme oprutten:

https://vvd.nl/nieuws/lees-hier-de-brief-van-mark/

Foto’s Hengel van De Hengelaar, Manifest van Huffington Post en Dikke Van Dale Van Dale’s webwinkel

 


Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 345 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Hij woonde met partner en dochter ruim tien jaar in Thailand.

3 Comments

    • Welnee, zeer netjes, zoals het hoort. “Je bent hier niet op straat jongen,” corrigeerde mijn moeder altijd als ik uitgierde me rot of de pleuris te hebben gelachen. En dan kwam ze met het beschaafde alternatief op de proppen. De bult!

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.