Definitief ingelijfd: Hongkong is nu helemaal van Xi


 

Peter van Nuijsenburg, Hongkong, Definitief ingelijfd, Revolte, Pyrrusoverwinning1, kroonkolonie hongkong
Definitief ingelijfd, de  wereld keek machteloos solidair naar de protestbeweging 

President Xi Jinping heeft deze week Hongkong definitief ingelijfd bij China. De beperkte democratie in de stadstaat was een experiment dat al veel te lang had geduurd. Het relatieve succes was Beijing een doorn in het oog en daarom niet langer duldbaar. De Chinezen in het moederland zouden wel eens op de gedachte kunnen komen dat er een alternatief is voor Beijing’s harde hand.

De laatste akte was het vertrek van het restant onafhankelijke parlementariërs. Eerst werden vier politici gedwongen op te stappen omdat ze ‘niet patriottisch genoeg’ waren. Ze kregen gezelschap van 15 collega’s die uit solidariteit besloten de eer aan zichzelf te houden. De laatste kruimels autonomie zijn nu van tafel geveegd.

Verrassend is dit uiteraard niet. In juli had Xi met een ‘veiligheidswet’ al elke, ook vreedzame vorm van kritiek en protest buiten zijn nieuwe orde geplaatst. Vervolgens werden de verkiezingen voor de stadsraad voor ‘onbepaalde tijd’ uitgesteld. Vanwege corona, aldus Beijing. De gezondheid van de Hongkongers gaat de bonzen in Beijing namelijk zeer aan het hart. Daar moet een kleinigheid als verkiezingen voor wijken.

Dictators plegen hun coups bij voorkeur als de wereld niet oplet en met andere zaken bezig is. De veiligheidswet kwam op het moment dat de wereld voor de eerste keer in beslag was genomen door het virus uit Wuhan. Het monddood maken van de oppositie volgt hetzelfde patroon. Er zijn nu zelfs twee ‘afleiders’: corona in zijn tweede golf en de verkiezingen in de VS.

Definitief ingeljjfd: geen vrees voor westerse sancties

Het protest uit het Westen was dientengevolge aan de gedempte kant. Veel mogelijkheden om ‘een daad te stellen’ zijn er overigens niet. Van het verder aanscherpen van economische sancties liggen ze in Beijing kennelijk niet wakker. De Chinese economie is de enige die redelijk ongeschonden uit de corona-crisis is gekomen en kan een stootje hebben. Bovendien, in Xi’s China mag de economie nog zo belangrijk zijn, ideologie en politiek krijgen soms de voorrang. Dit was klaarblijkelijk zo’n moment.

De timing was ook om een andere reden niet toevallig. De nieuwe Amerikaanse president moet weten dat voor Beijing de wisseling van de wacht in Washington (als Donald Trump eindelijk zijn biezen pakt) geen aanleiding is om in te binden. Joe Biden hoeft ondanks de felicitaties van Beijing niet te rekenen op Chinese wittebroodsweken.

Eerst Azië dan rest wereld

Het China-beleid zal meteen de aandacht van de nieuwe president opeisen. De ‘uitdagingen’ zijn gigantisch. Xi heeft zich ten doel gesteld van China de onbetwistbare supermacht te maken op alle vitale terreinen: economisch, ideologisch en technologisch. Eerst in Azië en dan de rest van de wereld, inclusief Europa. Het tegenspel moet komen van een rivaal die er maar niet in slaagt het eigen huis op orde te krijgen.

Van Europa heeft Beijing weinig te duchten. Dat is op haar eigen, vertrouwde wijze verdeeld. Veel landen land blijven bovendien in de ban van de magische Chinese markt. In Brussel zijn ze goed in het schrijven van alarmerende nota’s, maar daar blijft het vooralsnog bij. De uitvoering is iets voor sint juttemis. Geen wonder dat Xi overtuigd is van de superioriteit van ‘zijn’ autocratische systeem.

Niettemin moet Biden de krachten van de traditionele bondgenoten zien te bundelen tot een werkbare China-strategie. De eerste stap zal het weer tot leven wekken zijn van het Transpacifische Partnerschap (TPP). Het TPP was de spil van Barack Obama’s ‘draai naar China’ met naast de VS, Canada, Japan, Vietnam, Maleisië, Singapore en Australië en Nieuw Zeeland als belangrijkste deelnemers. Het ging in de eerste plaats om vrijhandel maar de hoop was dat het op den duur tot hechtere samenwerking op andere terreinen, politiek en eventueel ook militair, zou leiden.

Het TPP werd door Donald Trump de nek omgedraaid omdat het niet paste in zijn America first-ideeën. In dat kader zag hij meer heil in een handelsoorlog met Beijing. Dat Obama zich sterk had gemaakt voor het TPP, was voor de president evenmin een aanbeveling. De andere deelnemers gingen door maar zonder de VS is het een tandeloze club.

Biden was belast met de uitvoering van de ‘draai naar Azië’ en zal het TPP vermoedelijk weer uit de mottenballen halen. De noodzaak is nu groter dan ooit. Xi heeft de Zuid-Chinese Zee in strijd met alle internationale verdragen, gerechtelijke uitspraken en persoonlijke verzekeringen tot een Chinese binnenzee gemaakt, compleet met militaire bases. Afgelopen zomer waren er schermutselingen aan de Indiase-Chinese grens in de Himalaya waarbij aan beide kanten doden vielen. De Senkaku eilanden, een paar onbewoonbare rotsen in de Oost-Chinese Zee, zijn inzet van een van tijd tot tijd oplaaiend conflict met Japan. Biden heeft Tokio inmiddels gerustgesteld met de verklaring dat ook verdediging van de Senkaku rotsen onder het Amerikaanse – Japanse bondgenootschap valt.

Wacht ook Taiwan het definitief ingelijfd?

En dan is er uiteraard Taiwan, Xi’s troetelproject. Het eiland voor de Chinese kust is voor Beijing een afvallige provincie dat weer ingelijfd moet worden bij het moederland. De regering en bevolking worden blootgesteld aan een permanente zenuwoorlog die hen uiteindelijk op de knieën moet dwingen. Xi zou de vlag van de Volksrepubliek het liefst zelf hijsen, omdat hij het als de kroon op zijn werk schijnt te zien.

Peter van Nuijsenburg, Definitief ingelijfd, Nieuwe Koude Oorlog, China, Taiwan, Xi Jingping
China, Hongkong, Taiwan
Afbeelding op Veren of Lood

De onderwerping van Hongkong zou het model voor en het voorspel van de inlijving van Taiwan kunnen worden. Onder Trump mocht de regering in Taipei zich verheugen op de steun van Washington. Of Trump had ingegrepen als Xi over de schreef was gegaan, via een machtsgreep door zijn vazallen of, minder waarschijnlijk een invasie, weten we niet. Voorlopig schijnt de Chinese president zijn kaarten te zetten op de geleidelijke uitholling van Taiwans autonomie. Dat werkte ondanks de protesten en massale demonstraties van de afgelopen jaren prima in Hongkong.

Beijing rekent er op dat de tijd in zijn voordeel werkt. China staat er beter voor dan ooit, met bovendien nog steeds volop groeipotentieel. De VS zal ook onder Biden het verval niet weten te stoppen. Washington blijft vooralsnog een supermacht, natuurlijk. Maar sinds Trump zijn geloofwaardigheid en betrouwbaarheid bij de bondgenoten zo geslonken dat Biden deze nooit helemaal kan terugwinnen. Op Taiwan houden ze hun hart vast. Straks ook definitief ingelijfd?

 


Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 233 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (1951) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD, het Financieele Dagblad en diverse omroepen. Hij was correspondent in Johannesburg, Berlijn, Tokio en Rome. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

1 Comment

  1. Om even advocaat van de duivel te spelen: toen Hongkong nog een Britse kolonie was, was er ook geen sprake van democratie. Het Westen heeft dus weinig recht van spreken. De inwoners van Hongkong gaat het ook niet om democratie, ze zijn bang dat ze hun economische positie zullen verliezen. Dat zit er dik in. Met democratie heeft het allemaal bitter weinig te maken en hoe je het ook draait of keert: Hongkong is deel van China en als het er ooit de goede kant op gaat wat mensenrechten betreft, dan zal het als integraal deel van China zijn.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*