Het Chinees-Russische front tegen Biden


De eerste 100 dagen van Joe Bidens presidentschap zijn onverwacht succesvol verlopen. Zijn hervormingsprogramma, biljoenen! aan investeringen in infrastructuur, gezondheidszorg en onderwijs, wordt nu al vergeleken met de hemelbestormende plannen van legendarische Democratische voorgangers als Franklin D. Roosevelt en Lyndon B. Johnson. De Republikeinen weten zich geen raad met de erfenis van Donald Trump en zwalken doelloos rond. Bovendien komt corona steeds beter onder controle. Wittebroodsweken bestaan niet in de politiek maar dit heeft er veel van weg.

President Joe Biden

Helaas voor Biden is er nog een buitenland. Met name het Rusland van Vladimir Poetin en het China van Xi Jinping. Ze zijn momenteel grotere kwelgeesten dan de Republikeinen. Als het hun uitkomt zullen de despoten niet nalaten Bidens verblijf in het Witte Huis te vergallen.

Elke nieuwe leider van een supermacht weet dat zijn rivalen hem op de proef zullen stellen. Ze testen uit welk hout hij is gesneden en gaan op zoek naar zijn zwakke plek(ken). In de hoop vast te stellen waar ze in een confrontatie hun pijlen op moeten richten.

Nikita Chroesjtsjov tijdens de Algemene Vergadering van de VN op 12 oktober 1960. Om zijn argumenten kracht bij te zetten sloeg hij met zijn schoen op tafel.

Crises zijn bij uitstek de gelegenheid om een nieuwe man de maat te nemen. Zestig jaar geleden had bij de toenmalige Sovjet-leider Nikita Chroesjtsjov niet zonder reden het idee postgevat dat de vers gekozen John F. Kennedy een lichtgewicht was. Dat verleidde hem tot onbesuisde acties. Het resulteerde in hoog oplopende crises rond Berlijn en Cuba. De laatste had in 1962 kunnen uitlopen op een kernoorlog. Het werd het laatste wapenfeit van de Sovjet-leider. Kennedy bleek van steviger formaat dan Chroesjtsjov had gedacht. In het Kremlin vonden ze het na deze bijna-catastrofe verstandiger om de baas met pensioen te sturen.

Vladimir Poetin en Xi Jingping

Biden staat tegenover twee dictators die zich, anders dan de impulsieve Chroesjtsjov, niet laten leiden door oppervlakkige indrukken. Zowel Poetin als Xi zijn exponenten van de klassieke geopolitiek. Ze denken in termen van macht, belangen en invloedssferen, niet van moraal. Ze nemen geen onverantwoorde risico’s en willen weten waar Biden zijn grenzen trekt. Biden heeft Poetin al een ‘moordenaar’ genoemd en Xi een ‘gangster’. Dat is ongetwijfeld slecht voor de sfeer maar Xi en Poetin zullen er niet warm of koud van worden.

Poetin heeft de Oekraïne als testgebied uitgekozen. Hij heeft een legermacht van meer dan 100.000 man naar de grens gestuurd. Daar ligt niet alleen de Oekraïense president wakker van. Ook in de westerse hoofdsteden en met name in Washington, zullen de leiders niet rustig slapen. Hoe reageer je op de Russische provocaties? Voor de zoveelste keer sancties afkondigen? De Oekraïne (versneld) lid maken van de Navo? Ook de spierballen oppompen en hopen dat de Russen inbinden? Militair ingrijpen, laat staan een oorlog, is het laatste dat in Washington op het programma staat. Dat weet Poetin ook.

Met zijn kwakkelende economie kan hij zich normaal gesproken geen drieste avonturen veroorloven. Of dat een potentaat tegenhoudt die graag hoog spel speelt, Joost mag het weten. Hij kan de afweging maken dat het Westen Kiev uiteindelijk aan zijn lot zal overlaten. Zoals het zeven jaar geleden geen poot uitstak toen Poetin de Krim annexeerde. Of gas terug nemen door troepen terug te trekken, zoals Moskou inmiddels heeft aangekondigd.

Alsof hij het met de collega in Moskou heeft afgestemd heeft Xi in zijn testzone de intimidatie tegen Taiwan opgeschroefd. De afgelopen weken heeft het schenden van het Taiwanese luchtruim een ongekende omvang aangenomen. De Chinese marine patrouilleert regelmatig demonstratief en met groot machtsvertoon in de Straat van Taiwan. De regeringen in Taipei en Washington moeten ervan doordrongen worden dat de zeestraat tot Beijing’s territoriale wateren behoort. Het maakt allemaal deel uit van de permanente zenuwoorlog waarmee Xi de Taiwanezen op den duur murw wil maken. Met als uiteindelijk doel de ‘hereniging’ van de ‘afvallige provincie’ met het Chinese moederland.

Net als bij Poetin weet niemand hoe ver Xi bereid is te gaan. Een wel heel stoutmoedig scenario wijst erop dat de Chinese Communistische Partij (CCP) deze zomer 100 jaar bestaat. Dat heugelijke feit gaat uitvoerig gevierd worden. Het zou natuurlijk prachtig zijn wanneer de CCP-vlag dan ook in Taipei in top gaat. Je kan twijfels hebben over het realisme van dit scenario maar Xi schijnt vast van plan te zijn Taiwan in te lijven. Het zou de bekroning van zijn presidentschap moeten worden. Xi (67) is president tot Sint Juttemis en bij leven en welzijn heeft hij nog enige tijd om zijn droom te verwezenlijken.

Joe Biden en Xi Jingping

Hij is daarbij wel afhankelijk van de Amerikanen. Washington heeft onder Donald Trump de wapenleveranties aan Taiwan sterk opgevoerd en de diplomatieke banden aangehaald. Joe Biden lijkt deze lijn door te trekken. Het is een signaal aan Beijing dat Taiwan voor de Amerikanen van vitaal strategisch belang is.

Sommige experts houden er rekening mee dat Taiwan daarmee het brandpunt wordt in de nieuwe Koude Oorlog tussen de VS en China. Ze zien overeenkomsten met de positie van Berlijn tijdens de Eerste Koude Oorlog. De huidige Duitse hoofdstad lag toen in de voormalige DDR en was regelmatig de inzet van confrontaties tussen de VS en de Sovjet Unie. Op die parallel valt zeker het een en ander af te dingen. Niettemin, Taiwan is zonder meer een potentiële brandhaard.

Nieuwe rekruten oefenen in een militair trainingscentrum in Hsinchu, in het noorden van Taiwan.

De Amerikanen houden nadrukkelijk de mogelijkheid open om Taiwan bij een eventuele Chinese aanval te verdedigen. Maar ze geven geen garantie. Dat noemen ze ‘strategische dubbelzinnigheid’. Beijing wordt in het ongewisse gelaten en dat moet Xi en zijn generaals afschrikken. Het is te hopen voor de Taiwanezen dat Beijing dit serieus neemt en de handen thuis houdt. Maar uit China komen ook geluiden dat de VS op zijn retour is. Een decadent, gedemoraliseerd en sterk gepolariseerd land dat na de fiasco’s in Afghanistan en Irak geen langdurige conflicten meer aandurft. Als dat de heersende opvatting is, is het niet uitgesloten dat Beijing toeslaat zodra het zijn kans schoon ziet.  

Dat de manoeuvres van Xi en Poetin daadwerkelijk leiden tot explosieve confrontaties over de Oekraïne en Taiwan, is op dit moment weinig waarschijnlijk. Het zijn eerder salvo’s voor de boeg: Biden moet hun belangen en invloedssferen respecteren. En hij moet beseffen dat ze in staat zijn hem indien nodig het leven meer dan zuur te maken.

Lees ook: Taiwan, brandpunt in nieuwe koude oorlog


Beste lezer

Trefpunt Azië is een reclamevrije site geheel gemaakt door vrijwilligers. Al onze berichten zijn voor iedereen te lezen. Maar het in stand houden van een website als Trefpunt Azië kost geld; er zijn kosten voor software om de site te maken en de huur van serverruimte zodat hij te zien is. Die kosten worden gedragen door leden van de redactie en die kunnen daarbij wel wat hulp gebruiken. Als u wilt helpen met een (kleine) bijdrage klik dan op de rode knop rechtsonderdaan op de pagina en doneer, dat kan al vanaf 3 euro. Wilt u op een andere manier helpen? Mail dan even met de redactie: post@trefpuntazie.com

Dankzij uw bijdrage kan Trefpunt Azië elke dag nieuws en achtergronden uit uw favoriete werelddeel blijven brengen.

 

Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 257 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (1951) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD, het Financieele Dagblad en diverse omroepen. Hij was correspondent in Johannesburg, Berlijn, Tokio en Rome. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*