Globale affaires. Buitenlandse politiek VS speeltuin van egotripper

Donald Trump is niet de eerste die ‘America first’ heeft bedacht. De kans is groot dat hij denkt van wel, is de aard van het beestje, maar het is een oude traditie in de VS. Je zo min mogelijk bemoeien met de buitenwereld, eigenbelang zoveel mogelijk vooropstellen, niet verwikkeld raken in buitenlandse oorlogen, vreemde machten met argwaan benaderen. Het is zo Amerikaans als applepie.

Peter van Nuijsenburg, Globale Affaires, Egotripper, Trump

Trumps grote held, naast hemzelf, is Andrew Jackson, president van 1829 tot ’37 en de eerste populist en isolationist in het Witte Huis. Jacksons portret heeft een ereplaats in de werkkamer van zijn verre opvolger.
Dit isolationisme heeft lang de boventoon gevoerd en pas na de Tweede Wereldoorlog plaatsgemaakt voor een internationaal geörienteerde buitenlandse politiek. Niettemin, het isolationisme heeft zowel bij de Democraten als de Republikeinen nog altijd voorstanders. Zodra de VS betrokken dreigt te raken in een buitenlands wespennest of zijn belangen bedreigd ziet, steekt het de kop op. Trump staat dus in een traditie.

Alleen, Trump zou Trump niet zijn als hij er geen schepje bovenop doet. Hij is de isolationist in overtreffende trap. Voor hem telt maar één ding, het Amerikaanse belang zoals door hem gedefinieerd. Jarenlang heeft de VS zich volgens hem laten belazeren door bondgenoten, handelspartners en andere klaplopers. In zijn wereld bestaan alleen maar winnaars en verliezers. Het is buigen of barsten. En de VS zal en moet altijd winnen. Net als de president zelf. Het is politiek volgens de praktijk van de vastgoedwereld, verrijkt met de persoonlijke tics van Trump zelf.

Verlosser

Peter van Nuijsenburg, Globale Affaires, Egotripper, Trump
Cartoon Trump: The Macher
Gepubliceerd op Autoblog 

Doordat het binnen die isolationistische traditie valt, slaat het ook aan bij zijn achterban. Eindelijk een president die dat doet wat hij heeft beloofd. Lak aan bondgenoten die alleen maar profiteren en zelf geen cent bijdragen aan hun eigen verdediging. Aan handelspartners die dankzij Amerikaanse zwakte overschotten op de handelsbalans hebben kunnen opbouwen. Aan een buurland als Mexico dat zijn ‘verkrachters en moordenaars’ naar de VS exporteert. Worden nu allemaal aangepakt. De VS en Donald J. Trump laten niet langer met zich sollen. Anders dan onder Barack Obama, Trumps favoriete zwarte schaap.

Sterke Man

Vertaald naar de praktische politiek betekent dat het opzeggen van handelsverdragen, het opblazen van de atoomdeal met Iran, het bouwen van een muur aan de grens met Mexico en het schofferen van iedereen die het niet met hem eens is. Het twitterkanon staat permanent op scherp.

Aan deze cocktail moet nog een extra scheut worden toegevoegd: zijn bewondering voor de Sterke Man. Of ze nu Vladimir Poetin of Xi Jing Pin heten, dat zijn mannen naar zijn hart. Toen Xi zicht tot president voor het leven liet uitroepen, liet hij weten dat ook wel te willen. Dat was om een misverstand te voorkomen, geen ironie. Dat zit niet in zijn dna.

Bij al die dadendrang gaat het voornamelijk om de actie en het effect op de achterban. Als de achterban tevreden is, is de president tevreden. Achter de actie zit echter zelden een plan. Consequenties, positief of negatief, worden vrijwel nooit serieus onderzocht en meegewogen. De Syrische president Bashar al-Assad sproeit weer eens gifgas uit over zijn bevolking en hup, er wordt een serie raketten op hem afgeschoten. En daar blijft het dan bij. Er komt geen diplomatieke of militaire follow-up. Assad kan gewoon door blijven moorden. Hoofdzaak: de president heeft zijn tanden laten zien en de achterban laten juichen.

Dat geldt voor vrijwel alles wat hij doet. De atoomdeal met Iran verdwijnt in de versnipperaar. Het was geen staaltje hoge schooldiplomatie maar wel het hoogst haalbare. Als je dat opblaast, tegen het advies van belangrijke adviseurs, experts, bondgenoten, moet je weten wat je vervolgens gaat doen. Maar er is niks, behalve de hoop dat de Iraanse bevolking in opstand komt als de sancties weer in werking treden en dat het uiteindelijk uitloopt op ‘regimechange’. Hoe dat nieuwe regime er uit zal zien, geen idee. Alsof zich dat in de gevaarlijkste regio van de aardkloot van zelf oplost.

Handelsoorlog

Zo kunnen we het allemaal punt voor punt afvinken. Handelsoorlogen kennen alleen maar verliezers, en al helemaal als ze tegen bondgenoten gevoerd worden. Moet je dus niet doen. Ook omdat je soms op andere terreinen een beroep op ze moet doen. In de buitenlandse politiek grijpt alles in elkaar.  Appels en peren liggen in hetzelfde mandje. Moet je het handelsconflict met China, – hier heeft Trump wel een punt al deugt het wapen, verhogen van invoerrechten, niet – zo hoog opspelen terwijl je weet dat je Beijing nodig hebt om Noord-Korea onder druk te houden? Een stagiair op buitenlandse zaken zal kunnen uitleggen dat het niet verstandig is.

Peter van Nuijsenburg, Globale Affaires, Egotripper, Trump
‘Battle’ of Singapore. The players.
Foto businesslive.za

De top met de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un moet het hoogtepunt van Trumps buitenlands beleid worden. In Singapore wil hij dinsdag de grote staatsman en kandidaat voor de Nobelprijs voor de vrede worden. De man die slaagt waar iedereen heeft gefaald: de nucleaire ontwapening van Kims regime en vrede brengen op het Koreaanse schiereiland.

Alleen, de kans dat er een substantieel akkoord uitkomt, is te verwaarlozen. Noord-Koreaanse diplomaten hebben al laten weten dat het er niet inzit. Het verscheuren van de Iran-deal is een van de belangrijkste redenen. Daarmee heeft Trump de waarde van zijn handtekening zwaar gedevalueerd. Noord-Korea gaat zijn kernwapenarsenaal niet ontmantelen, dat waren ze toch al nooit van plan, en al helemaal niet voor een president die geen boodschap heeft aan een verdrag dat ondanks alles scepsis goed nageleefd werd.

Egotripper in Singapore

Het wordt in Singapore naar alle waarschijnlijkheid een orgie van grote woorden en kleine daden. Met één echte winnaar: Kim. Hij heeft binnengehaald waar de Kims voor hem altijd naar hebben gestreefd: erkenning door een Amerikaanse president. Die president zelf zal ongetwijfeld denken dat hij de hoofdrolspeler is. Dat hij de figurant wordt in Kims show, zal nooit bij hem opkomen. Zolang hij maar goed op de foto komt.

De buitenlandse politiek van het nog altijd machtigste land ter wereld is zo het speelterrein geworden van een egotripper die weigert de grenzen van de realiteit te erkennen. Dat is niet eens isolationisme meer. Daar zal een nieuwe term voor moeten worden uitgevonden. Trumpisme?

 

Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 177 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (64) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD. Voor deze laatste organisatie was hij correspondent in Johannesburg, Berlijn en Tokio. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

1 Comment

  1. Een prachtige analyse. Dit zijn ook mijn gedachten en voortreffelijk verwoordt. Egotrippers, zwarte schaap, Trumpisme. Een show.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*