Ging voormalig Rode Khmer kopstuk naar de hemel of de hel

Bert Vos, Rode Khmer, Kopstuk, hemel of hel
Het voormalige martelcentrum S21, voorheen een basisschool in Phnom Penh, nu museum Tuol Sleng

In september overleed Rode Khmer kopstuk Kaing Guek Eav, beter bekend als kameraad Duch. Hij was de beruchte voormalige directeur van S-21, een gevangenis in Phnom Penh. Door de Rode Khmer gebruikt om ‘vijanden’ van het communistische regime tussen 1975 en 1979 te ondervragen, te martelen en te vermoorden. Volgens het christelijke geloof is er nog een kans dat hij de hemelpoort door mag, de boeddhistische leer, met zijn karma, kent wat dat betreft geen genade.

Als de 77-jarige Duch in september overlijdt krijgt hij tot verbazing van velen, ondanks zijn christelijk geloof, binnen 12 uur een crematie met boeddhistische rituelen. Zijn christelijke overtuigingen werden niet gerespecteerd. Waarom gebeurde dat niet vroegen veel mensen zich af.

Bert Vos, Rode Khmer Tribunaal, Donati, Kopstuk
Het Rode Khmer Tribunaal

Kopstuk werd bekeerling

Een soortgelijke vraag werd gesteld toen een ander voormalig kopstuk van de Rode Khmer, Nuon Chea, in augustus 2019 overleed. Chea was ook een christelijke bekeerling, maar werd gecremeerd als boeddhist. Volgens Duch zijn dochter Siev Kim werd deze beslissing genomen omdat de meeste familieleden boeddhist zijn. Daarnaast was het lastig om zijn dode lichaam naar zijn geboorteplaats Samlout te brengen, aldus een verklaring van de familie. Zijn stoffelijke resten hebben na de crematie de lange weg wel afgelegd.

Duch was verantwoordelijk voor de dood van meer dan 12.000 mensen van 1975 tot 1979, volgens de ‘Buitengewone Kamers in de Rechtbanken van Kambodja’ (ECCC). Andere bronnen geloven dat het werkelijke aantal slachtoffers ongeveer 20.000 is. In 1993 bekeerde hij zich tot het christendom. Terwijl hij erin slaagde zijn dochter te overtuigen om ook christen te worden, weigerde zijn vrouw zich te bekeren. Twee jaar later werd zij gedood tijdens een overval op het huis van de familie, haar man raakte ernstig gewond.

Bert Vos, Cambodja, Killing Fields, Reisverhaal, Rode Khmer,
Phnom Penh. Pagode, Killing Field Choeung Ek. Foto: Bert Vos.

Val Rode Khmer regime

Het voormalige Rode Khmer kopstuk leefde jarenlang, met vrouw en kinderen, ondergedoken op het platteland onder de naam van Hang Pin. Na de val van het van de Rode Khmer, waarbij naar schatting 1,7 miljoen mensen omkwamen onder meer in de Killing Fields, werkte hij anoniem voor een NGO in een vluchtelingenkamp in Thailand. Daarna was hij werkzaam als leraar en voor de christelijke hulporganisatie World Vision. Twintig jaar later, in 1999, ontdekte de Britse fotograaf Nic Dunlop zijn verblijfplaats en werd hij gearresteerd. Duch was de eerste voormalige Rode Khmer-chef die terechtstond bij het ECCC, ook bekend als het Rode Khmer-tribunaal. Hij werd schuldig bevonden aan misdaden tegen de mensheid, waaronder uitroeiing, moord, slavernij, opsluiting en marteling. Aanvankelijk kreeg hij 35 jaar gevangenisstraf. Later draaide een Hof van Beroep de straf om tot levenslang.

Woord van God

In 1996 werd de Duch gedoopt door Christopher LaPel, dezelfde pastoor die vele voormalige Rode Khmer-leiders bekeerde, onder wie een ander kopstuk, Nuon Chea (Broeder Nr.2) en Im Chaem. Die laatste werd beschuldigd van verschillende ernstige misdaden, maar is nooit gearresteerd. Volgens de overlevering veranderde Duch ‘van een droevig persoon die zonder vrede, vreugde of doel door het leven ging in een mens die met een dienend hart leefde en die sprak over het delen van het woord van God’.

Duch’s dochter heeft vrede met de beslissing om haar vader geen christelijke begrafenis te geven. Ondanks dat hij verantwoordelijk was voor de dood van duizenden mensen gelooft zij dat de verantwoordelijke voor duizenden doden nog steeds naar de hemel kan gaan. Dit omdat hij heeft bekend en toegegeven dat hij schuldig was.

Bert Vos, Cambodja, Rode Khmer, Kopstuk, Christendom
Een afbeelding van een massagraf in Killing Field Cheun Ek zoals aangetroffen in 1979 na de val van het Rode Khmer regime.

Naar de hemel

Sok Sophon, een 67-jarige voormalige Rode Khmer soldaat, leerde Duch kennen nadat de Rode Khmer instortte. Hij bekeerde zich in 1989 tot het christendom. Tegenwoordig is hij dominee van een kerk in Phnom Penh. “Ik ben dankbaar dat Duch een manier heeft gevonden om te geloven in het christendom en een leven leidde met vrede voor zichzelf,” vertelt hij aan LiCAS.news.

“God heeft hem geholpen weg te komen van zijn karma en zijn schuld voor de slechte dingen die hij heeft gedaan. Als hij boeddhist was gebleven zou hij daar zelf verantwoordelijk voor zijn geweest. Maar Jezus Christus hielp hem om een nieuw persoon te worden, zodat hij na zijn dood naar de hemel kon gaan.”

Verantwoordelijkheid en karma

Daar is niet iedereen het over eens. Zoals monnik Khy Sovanratana. Hij is afgestudeerd in het Pali en de boeddhistische leer. Als professor is hij verbonden aan de Preah Sihanouk Raja Boeddhistische Universiteit in Sri Lanka. “In het boeddhisme is het zo dat wanneer je een misdaad hebt begaan, dat je dan schuldig bent omdat je hebt gezondigd. Het is je eigen verantwoordelijkheid en karma zal tot je komen. In dit leven en het volgende,” legt hij uit. “Dit betekent dat Duch, die misdaden heeft begaan waaronder marteling en moord, niet naar de hemel gaat omdat hij te veel zonden heeft begaan. Zijn ziel gaat rechtstreeks naar de hel voor dit leven. En in een volgend leven zal hij geboren worden als een dier”, aldus Sovanratana.

Bert Vos. Wat Phnom: de navelstreng van Phnom Penh
Je ontkomt nooit aan je karma. Foto: Wat Phnom/Bert Vos.

Concluderend: Of deze verpersoonlijking van het Kwaad naar de Hemel of Hel gaat, voor zover die bestaan? Dat zullen we nooit weten.

Dit bewerkte verhaal is in zijn originele vorm gepubliceerd op 26 november op LiCAS News
en geschreven door Licas-journalisten Sineat Yon, Sours Thida en Sry Sevha.

Over Redactie 798 Artikelen
De auteursnaam van de redactie van Trefpunt Azië. Wij publiceren onder deze naam berichten van de redactie en bijdragen die niet onder naam van de bron kunnen worden geplaatst.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*