Thailand: Docu Ghostfleet legt slavernij visserijsector bloot

Foto: Sundance

Slavernij op zee anno 2019? Ja, dat bestaat volgens de documentaire Ghost Fleet van Jefrey Waldon, die in februari de  publieksprijs won tijdens het Movies that Matter Festival in Den Haag. Een anderhalf uur durende film over moderne slavernij in de Thaise visserijsector.

Duizenden mannen, onder meer uit Myanmar, Cambodja, Laos en ook Thailand, worden tot de dag van vandaag gedwongen om te werken op vissersboten. Ze worden niet betaald, misbruikt, mishandeld en komen vaak na maanden of zelfs jaren thuis. Als ze al thuis komen. Activist Patima Tungpuchayakul, waar de documentaire over gaat probeert voormalige slaven te helpen en de zwarte kant van deze industrie, waar miljoenen in omgaan aan de kaak te stellen.

Slaaf

Foto: JayJay

Een van de hoofdrolspelers in de film is Tun Lin. Na een avondje stappen in Bangkok ontmoet hij in een bar een meisje die hem een drankje aanbiedt. Daarna is het zwart en als hij wakker wordt schommelt zijn bed. Niet omdat hij nog dronken is, maar omdat hij zich op volle zee bevindt. Gevangen op een vissersschip. Het duurt even voordat Tun uit Myanmar zich realiseert wat er is gebeurd. Hij is bedwelmd, ontvoerd en ondertussen is hij ook nog eens verkocht. Lin is het eigendom geworden van een kapitein en wordt gedwongen veertien jaar als slaaf te werken op een fabrieksschip dat zelden afmeert. Zonder Patima (44) zou nooit meer iemand van Tun Lin hebben gehoord. Maar zij, getuige de docu, weet hem en inmiddels bijna drieduizend lotgenoten, op te sporen en ze weer in contact te brengen met hun familie.

Thailand is een van ’s werelds grootste leveranciers van zeevruchten. Door overbevissing raken de eens zo rijke Thaise zeeën leeg. Schepen moeten verder van de kust om hun quotum te halen, soms voor jaren op rij. Als gevolg hiervan zijn mensen steeds minder geïnteresseerd in het uitoefenen van het beroep van visser. Mensenhandelaren spelen daarop in en ontvoeren of ronselen na valse beloftes mensen, vaak jonge mannen, uit Cambodja, Laos, Myanmar en Thailand. Om hen vervolgens de verkopen aan visbedrijven. Praktijken die al jaren plaats vinden en moeilijk uitgeroeid kunnen worden. De slachtoffers worden gedwongen om jaren onder zware omstandigheden op schepen te werken. Iedereen die weigert, wordt geslagen, opgesloten of zelfs vermoord.

Foto: Berthy Jenner/Sifaa.nl

Visindustrie

De film volgt Patima die vanuit haar zelf opgerichte organisatie in Bangkok hulp biedt aan voormalige slaven. Vergezeld door een groep lotgenoten en Tun Lin, die op zijn veertiende werd ontvoerd en elf jaar lang op een vissersboot moest werken, onderneemt ze een expeditie naar Indonesië. Daar hoopt ze een aantal voormalige slaven te vinden die zich op sommige eilanden in de buurt van de kust verstoppen om ze mee naar huis te nemen en ze te herenigen met thuis. De slaven worden vaak als eeuwig vermist of dood gewaand. Want decennialang kwam er geen nieuws van hen. Als ze het zware werk niet meer aankunnen, worden ze gedumpt op een van de vele Indonesisch eilandjes, en daar zijn het er veel van, met het dringende ‘advies’ daar te blijven en niemand te informeren over hun verblijfplaats. Want anders… Wie ontsnapt moet zich verstoppen. Onderbetaalde politiemensen laten zich gemakkelijk omkopen door visserijbaronnen om de voormalige slaven in de gaten te houden. In de Thaise visindustrie werken 300.000 mensen voor de op twee na grootste visexport ter wereld. Een groot deel van het geld wordt verdiend dankzij slavenarbeid.

Rechtzaak

Met haar belangenorganisatie LPN voert Patima al jarenlang strijd. In het begin wilde niemand naar haar luisteren. Vissers durfden niet te praten, bang voor dreigementen. Ook de activiste wordt bedreigd en geïntimideerd door criminelen en kapiteins. Een keer krijgt ze een pistool op zich gericht toen zij en haar team vissersslaven wilden bevrijden. Ze heeft inmiddels ruim 1800 Thai, 1000 Birmezen, 100 Cambodjanen en 50 Laotianen gered. Allemaal jongens en mannen met een verhaal als Tun Lin. Soms wordt het extra dramatisch als een opgespoorde visser al een nieuw leven is begonnen op een Indonesisch eiland. Zoals wanneer ze aanklopt bij een Indonesisch gezin waarvan de Birmese vader ooit in Thailand is ontvoerd. Hij schaamt zich maar gaat toch mee naar huis. Eenmaal terug in Thailand voert LPN namens hem een rechtszaak tegen het visserijbedrijf waarvoor hij arbeid verrichtte. Hij krijgt omgerekend 6000 dollar salaris terug. Voor vijf jaar hard werken. Patima is nog bezig de rest te vorderen. De eigenaar van de boot beweert echter dat hij hem niet kent.

Misstanden visindustrie

De Thaise geniet de steun van de Europese Unie. Zo heeft ze met EU-vertegenwoordigers gepraat. Brussel zet druk op de Thaise regering en deelde in 2015 een gele kaart uit voor de misstanden in de visindustrie. Voor de regering een gevoelige klap en slecht voor het imago van het land. Maar begin dit jaar werd de kaart weer ingetrokken omdat de EU vond dat er voldoende vorderingen werden gemaakt in de aanpak van de visslavernij. Of dit zo is, dat is aan de kijkers van de documentaire. Wat wel is veranderd is de vissers nu durfen te praten met LPN, wat voorheen niet gebeurde. Een van de belangrijkste medewerkers bij de organisatie is een voormalige vissersslaaf. Hij raakte op een schip zijn arm kwijt in een katrol. Nu leidt hij een team en komt via een vakbond op voor de rechten van de vissers.

Patima Tungpuchayakul was genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede in 2017.

Bron: BN De Stem/Movies that Matters.

Bert Vos
Over Bert Vos 123 Artikelen
Bert Vos is journalist, tekstproducent, Azië-liefhebber, publicist en ZZP'er in Amersfoort.

1 Comment

  1. Duidelijk en volledig verhaal, waarvoor dank. Ik dacht dat het probleem van de slavernij in de Thaise visindustrie al was opgelost. Met artikel 44 in de hand reisde Prayut door het hele land. Thailand is een rechteloze maffiastaat.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*