Filmrecensie: So long, My son van Chinese regisseur is adembenemend

Om China kunnen we niet meer heen. Het land heeft zich ontwikkeld tot een geopolitieke grootmacht. Konden we vroeger het land nog vernederen met een opiumoorlog, tegenwoordig kunnen we zelfs een handelsoorlog niet meer winnen. De vraag is echter of China wel om zichzelf heen kan.

Die vraag werd pijnlijk duidelijk beantwoord in So long, My son van regisseur Wang Xiaoshuai. Ik zag de drie uur durende film afgelopen week in Lantaarn/Het Venster in Rotterdam.

André van Leijen, So long, My son
Bron: IMDB.com

Kortweg komt de film op het volgende neer. Twee jongens gaan zwemmen in een stuwmeer. Eén van de twee jongens verdrinkt daarbij. Het drama dat zich daarna afspeelt is des te schrijnender doordat het de ouders door de éénkindpolitiek niet toegestaan is om opnieuw een kind te krijgen. Wanneer de moeder toch zwanger blijkt, wordt zij gedwongen abortus te plegen. Leidend figuur bij die sociale controle is de moeder van het andere jongetje. Zij heeft een belangrijke functie in de fabriek waar beide ouderstellen werken. Als tegemoetkoming zorgt zij ervoor, dat de ongelukkige ouders een prijs krijgen vanwege bewezen diensten voor het vaderland. Namelijk dat ze ‘vrijwillig’ afstand hebben genomen van het krijgen van een kind. De ongelukkige ouders trekken zich daarop terug uit de maatschappij.

De film bestrijkt een tijdspanne van 30 jaar. Vanaf midden jaren 80 tot nu. In die tijd is veel gebeurd in China. Regisseur Wang Xiaoshuai heeft dat willen laten zien. Aan het eind van de film keren de ongelukkige ouders terug naar de plek waar ze vroeger woonden. Ze ontmoeten daar de ouders van het andere jongetje. Ze zijn rijk geworden. Alles is veranderd. Waar vroeger eenvoudige huizen stonden, zijn nu woontorens verrezen. Alle huizen zijn aangesloten op het elektriciteitsnet en iedereen heeft internet.

Beide ouderstellen hebben elkaar al die tijd niet meer gesproken, terwijl ze vroeger juist zulke goede vrienden waren. En beide ouderstellen hebben geleden onder datgene wat gebeurd is, ieder op zijn eigen manier. De ontmoeting is het dramatische hoogtepunt van de film.

André van Leijen, So long, My son, Wang Xiaoshuai
Regisseur Wang Xiaoshua (bron: Filmkrant)

Filmisch zit de film goed in elkaar. Flarden van vroeger komen in willekeurige tijdsvolgorde voorbij. Zoals herinneringen voorbijkomen, zegt Wang Xiaoshuai. Die komen ook niet in een logische volgorde voorbij. De toeschouwer moet daarom zelf de puzzelstukjes in elkaar leggen, zodat het verhaal zich ontspint.

Schokkende beelden worden niet van dichtbij gefilmd. Wang Xiaoshuai zegt in een interview dat hij daarvoor gekozen heeft, omdat hij ook in werkelijkheid moeite heeft schokkende beelden te zien. Het verre standpunt van de camera wordt gelijk in het begin van de film duidelijk op het moment dat de ouders hun jongen dood langs het water vinden. Juist daardoor en door de ijzingwekkende kreten, voel je dat er iets verschrikkelijks is gebeurd.

André van Leijen, So long, My son, Uitreiking zilveren beer.
Uitreiking van de Zilveren Beer voor beste acteur (Bron: South China Morning Post)

Het spel van de acteurs is zo naturel dat het je de adem beneemt. Wang Jingchun (vader Yaojun in de film) en Yong Mei (moeder Liyun) wonnen hiervoor de Zilveren Beer als beste acteurs op het 69th Berllin International Film Festival. De film zelf werd genomineerd voor de Gouden Beer.

“Wat niet goed is voor de korf, is niet goed voor de bijen”, heeft Marcus Aurelius eens gezegd. Maar als Wang Xiaoshuai iets met zijn film heeft duidelijk gemaakt dan is dat, dat wat goed is voor de korf  funest kan zijn voor de bij. En het is de vraag of dat wel zo goed is voor de korf. Zodat we de stelling van Marcus Aurelius net zo goed kunnen omdraaien: wat niet goed is voor de bijen, is niet goed voor de korf. De manier waarop China met zijn burgers omgaat, zal zich op een moment wreken. Dat is het moment dat China niet meer om zichzelf heen kan.

 

André van Leijen
Over André van Leijen 152 Artikelen
André van Leijen (1947), bioloog en vader van een dochter en een zoon, heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw twee jaar over de wereld, van Spitsbergen tot aan Kaap de Goede Hoop en van Vuurland tot het uiterste noorden van Canada. Daarna streken ze neer in Thailand en vervolgens in Schiedam. Van deze thuisbasis willen ze de wereld verder verkennen. Intussen werkt hij aan een boek.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*