Filipijnse volksverhaaltjes (23). Suikerriet

Over suikerriet, en over tranen uit de hemel

Erik Kuijpers, suikerriet

Als Aponitolau een mand vlecht krijgt hij honger en wil op iets zoets kauwen. Maar zijn land is nog kaal.

Hij roept zijn vrouw Aponibonilayen. ‘Laten we suikerriet planten vandaag.’

Ze lopen naar het veld met zaailingen en een bamboestok vol water; ze maken de aarde goed los en planten het jonge goed waarna er water op gaat. Ook peultjes worden geplant en ze gaan terug naar huis om te dromen van een goede, zoete oogst.

Na een week zijn de plantjes nog in leven en Aponitolau besluit zijn toverkracht te gebruiken om het wat te versnellen: over vijf dagen al moet de suikerriet klaar zijn. En jawel, dan kunnen ze de suikerriet oogsten en ze snijden wat stengels af.

Aandacht van boven…..

Gaygayoma is de dochter van Bagbagak, een grote ster aan het firmament, en van Sinag, de maan. Ze kijkt naar beneden, ziet het veld met suikerriet en krijgt lekkere trek. Ze vraagt haar vader wat kleine sterren naar beneden te sturen om wat voor haar te plukken.

 

Erik Kuijpers, suikerriet

‘Vader, zend alsjeblieft wat sterretjes naar beneden en laat ze wat stengels voor me plukken.’ En zo gebeurt het; de sterretjes plukken suikerriet en wat peulen, klimmen weer over het hek en gaan naar boven.

Gaygayoma geniet van het zoete riet maar helaas is het al snel op. ‘Vader, laten we samen naar beneden gaan.’ Met een grote groep sterren gaan ze naar beneden en genieten in het veld van het suikerriet.

Op wacht…

De dag er na gaat Aponitolau naar het veld om de omheining veilig te maken voor wilde dieren; hij ziet dat er aan de stengels is gegeten en hij vindt een klein klompje goud! ‘Wat is dat vreemd. Er heeft vast een mooie meid aan mijn stengels gezeten. Ik ga op wacht staan vanavond.’

En jawel. Een zee van lichtjes komt naar beneden en dan hoort hij stengels afbreken. Hij besluit te gaan staan en vindt een mooie jas die hij oppakt. Dan komen vele sterren op hem af en een hele mooie juffrouw. ‘Sorry dat we van jouw stengels snoepen maar ze zijn zo lekker’ zegt ze.

‘Ga je gang, maar hoe heet je eigenlijk?’

Hij geeft haar wat betelnoot en noemt zijn naam: ‘ik ben Aponitolau en de man van Aponibonilayen.’

‘En ik ben Gaygayoma, dochter van Bagbagak en Sinag, daar boven in de hemel. En jou, Aponitolau, ben je getrouwd of niet, ik neem je mee naar boven want ik ga met je trouwen. En als je niet mee gaat dan eten mijn sterren je op.’

Erik Kuijpers, suikerriet

Hij is bang; hij weet dat ze een machtige geest is en belooft mee te gaan. Daar zakt al een mand uit de hemel; ze stappen er in en gaan naar boven.

Hij ontmoet haar vader die hem vertelt dat hij anders opgegeten zou zijn.

Hij blijft een hele tijd boven. Dan vraagt Gaygayoma hem eens tussen haar vingers te prikken en jawel, er komt een baby uit! Hij wordt Takyayen genoemd.

Heimwee

Aponitolau heeft heimwee naar zijn vrouw en smeekt net zo lang tot hij een maand naar beneden mag. Maar als hij niet tijdig terugkeert stuurt ze de sterren om hem op te eten! Beneden stapt hij uit de mand terwijl Gaygayoma en de baby weer naar boven gaan.

Aponibonilayen is blij hem te zien; ze is afgevallen door de zorgen om haar man. Hij doet zijn verhaal over ‘boven’.

Maar zij weigert hem na de maand te laten gaan. Als de sterren naar beneden komen probeert hij zich te verstoppen maar Bagbagak brult van boven dat hij hem ziet en roept hem naar huis.

Zo wisselt Aponitolau zijn leven beneden af met boven. Takyayen is nu uitgegroeid tot een jongeman en hij mag af en toe mee naar beneden om kennis te maken met zijn halfbroer, Kanag.

Maar Takyayen mag niet lang beneden blijven.

Als het bij volle zon ineens gaat regenen zijn dat de tranen van Gaygayoma die huilt om haar zoon. Dan gaat hij met Takyayen in de mand en terug naar boven. Dan is moeder Gaygayoma weer gelukkig.

 

Foto’s en prenten

Suikerriet; wikimedia, curid, 7063092.

Peultjes; wikimedia, curid, 194845.

Mand; wikimedia, curid, 339086

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 705 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*