Eindelijk horizontaal


merelandre

Het menselijk lichaam is zodanig door God in elkaar gezet, dat hij rechtop kan gaan. En als hij niet rechtop gaat, dan ligt hij plat. Alle tussenliggende posities dienen slechts voor korte duur te worden aangenomen.

De Heer heeft er geen moment aan gedacht dat mensen zoals ik zich ooit zouden verplaatsen van B naar A, 13 uur hangend in stoelnummer 46A in een Boeing 777-300ER van vliegmaatschappij Etihad. Had de Onbewogen Beweger dat namelijk geweten, dan zou het ophangingssysteen van de ledematen, de musculatuur, het lymfevaatsysteem, het gehele bouwplan van Adam en Eva er volkomen anders hebben uitgezien.

Mijn voorbuurman heeft direct na vertrek uit B (Bangkok) zijn rugleuning naar achteren geklapt. Pas bij A (Amsterdam) zal hij hem terugklappen, nadat de stewardes hem daartoe heeft  aangemaand. Om acute decubitus aan beide knieën te voorkomen heb ik dezelfde stand aangenomen. Liever zou ik mijn rugleuning helemaal naar beneden klappen. Ik druk driftig op het knopje rechts van mijn bovenbeen. Vergeefs. Mijn rugleuning blijft steken in puberstand.

Het menselijk lichaam dient bij voorkeur zeven uur per dag horizontaal te gaan. Ik vermoed dat dat een overblijfsel is uit de tijd dat we ons horizontaal voortbewogen over moeder aarde, gelijk de boommarter, de komodowaraan en andere dieren des velds. Rechtop gaan heeft een prijs: je tussenwervelschijven worden samengeperst, de pezen van je ledematen lubberen uit, lymfevocht verzamelt zich in je voeten. Het eeuwige gevecht met de zwaartekracht.

Het is daarom een misvatting te denken, dat we gaan liggen om te slapen. We gaan liggen, omdat we evolutionair daartoe veroordeeld zijn. Omdat het dier des velds nog in ons is. Omdat we in ons diepste wezen een homo horizontalis zijn. Dat onze ogen zich sluiten, zodra we gestrekt gaan, is slechts het gevolg van een door God  ingebouwd mechanisme. Zoals de ogen zich sluiten van sommige poppen, zodra een kind ze liefdevol neerlegt. Dertien uur in een vliegtuigstoel is daarom een perverse bezigheid. Je oogleden laten zich met tegenzin sluiten en van slapen word je moe.

Achter mij is een Nederlands jongetje al twee uur aan het krijsen. Hij wil eruit. Ga maar, hoor ik sommige mensen denken. Westerse kinderen zijn altijd aan het krijsen. Waarom? Vermoedelijk omdat ze het begrepen hebben. Kinderen die krijsen hebben altijd gelijk. Geweldig jongetje. Wie zou niet willen krijsen onder deze omstandigheden?

Naast me, aan de andere kant van het gangpad, zit een Thaise moeder met op haar schoot haar dochtertje. Het meisje kijkt me met grote zwarte ogen aan. Dat doet ze vanaf dat we vertrokken zijn. Ik heb al een paar keer teruggekeken, een gek gezicht getrokken, een lange neus gemaakt, met mijn oren gewapperd. Niets helpt. Ze blijft kijken, terwijl ik worstel in mijn stoel van mijn ene op mijn andere bil. Irritant wicht. Zíj heeft er helemaal niets van begrepen.

Ik doe het schermpje voor het raam open. De dageraad gloort. En temidden van de dageraad gloort Nederland. Fris als nuchtere ochtendurine. Mijn Slowaakse vrouw zit met haar hoofd voor het raampje. ‘Kan je even opzij gaan? Ik wil even naar mijn land kijken.’

Daar beneden waar de Kaninefaten ooit achter de konijntjes aanholden, tussen de Kennemerduinen en de geestrijke gronden wacht haring, Hoepman spekkies, Bolletje beschuit, oude Amsterdamse kaas, Engelse drop, de Ruijter hagelslag, Hak bruine bonen, cornflakes dunner dan in Thailand, dik toiletpapier en vooral mijn zoon.

Op ons balkon in Zwart Nazareth zit een merel. Uit zijn vogelborst zwelt zijn ochtendlied op. Zoet en zwaar alsof hij de nieuwe dag wil zegenen. Daarna vliegt hij op en gaat op weg naar zijn werk.

‘Dat is Charlie’, zegt mijn vrouw. Zij kent alle dieren bij naam, niet alleen in Thailand, maar ook in Nederland.

‘Charlie?’

‘Ja, naar Charlie Parker. Die floot ook zo mooi en die was ook zwart.’

Samen vallen we in een diepe slaap. Horizontaal, eindelijk!


André van Leijen
Over André van Leijen 178 Artikelen
André van Leijen (1947) is schrijver en bioloog. Hij heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw vijf jaar over de wereld. Inmiddels zijn ze terug in Schiedam, waar André een boek heeft geschreven over zijn belevenissen. Het is te bestellen via bol.com, via alle boekhandels in Nederland en via het redactieadres van Trefpunt Azië: post@trefpuntazie.com Titel: Beste Reizigers ISBN: 978-94-6345-888-7 Prijs: 14,95.

1 Comment

  1. Ik vind je echt geweldig goed schrijven! Bij deze reageer ik dus tóch nog op het bericht over je vertrek uit de redactie. Jammer voor het blog, maar wel fijn dat je nog blijft schrijven als je hoed ernaar staat. 

    Je vertrek is wel een opluchting voor mij! Mijn eerste artikel voor dit blog heb je destijds wel érg kritisch onder handen genomen. — Leerzaam hoor en met dank aanvaard.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.