De toekomst voorbij

Het verleden. Voor sommigen is het voltooid verleden tijd. Iets wat achter hen ligt: historie, geschiedenis, passé. Ze hebben geen interesse in wat voorbij is, zien er het nut niet van in. Voor anderen ligt het verleden meer in de toekomst.

Tuol SlengZe beschouwen het als iets wat opnieuw kan gebeuren, wat nog komen kan. Zij willen het verleden kennen, erkennen en beleven. Ik reken mezelf tot de tweede categorie. Ik houd van geschiedenis en ga graag naar plaatsen waar die voelbaar wordt: een oudheidkundig museum, een middeleeuws kasteel, een voormalig slagveld.

Zelfs een op het eerste gezicht doodgewone kuil in de Vietnamese grond, ontstaan door de inslag van een Amerikaanse bom, vormt een verhaal op zich. Op die plaatsen komt het verleden tot leven. Alsof het allemaal net gebeurd is. Nog tastbaarder wordt het als er foto’s hangen. Foto’s van indringende gezichten, met een nummer erbij. De slachtoffers krijgen zo een naam, hun persoonlijke bezittingen achteloos in een glazen kastje tentoongesteld.

Auschwitz-Birkenau

 

Auschwitz-Birkenau in Polen is zo’n plaats. Een voormalig concentratiekamp als uitroeiingsplek. Massa’s persoonlijke spullen liggen er opgestapeld. Kammetjes, kleren, paspoorten, valiezen. Die laatste met davidster en naam van de eigenaar. Nu is het een museum, maar voor meer dan een miljoen mensen was deze plek in de jaren ’40 het eindstation. Letterlijk.

KanchanaburiKanchanaburi in Thailand is ook zo’n plaats. Een voormalig krijgsgevangenenkamp voor de aanleg van een spoorlijn. Dodenspoorlijn genoemd. Vanwege het hoge aantal slachtoffers. Nu is het een museum, maar voor duizenden krijgsgevangenen betekende deze plek in de jaren ’40 eeuw het einde van de rit.

Tuol Sleng in Cambodja is nog zo’n plaats. Een voormalig schooltje omgevormd tot gevangenis. Met klassen als martelkamers. Nu is het een museum, maar voor duizenden mensen was deze plek in de jaren ’70 een halte naar hun eindstation, de killing fields van Choeung Ek. Auschwitz ligt ver, maar is het niet.

Choeung EkHet bezoek aan Tuol Sleng voelde voor mij het ergst. Misschien omdat de gruwel op die plaats zich heeft afgespeeld tijdens mijn zorgeloze jeugdjaren. De jaren nadien zijn er verspreid over de wereld gelijkaardige plaatsen bijgekomen: Joegoslavië, Rwanda, Burundi, … Weer slachtoffers, weer foto’s, weer musea. Het verleden is voorbij, maar toch nooit helemaal.

 

Renaat Brenard
Over Renaat Brenard 15 Artikelen
Renaat Brenard, vijftiger uit Genk Belgisch Limburg, draagt het motto "leven om te reizen" in zijn schild. Hij is gehuwd met de bevallige Chinese Bei. Inspiratie voor zijn verhalen puurt hij vooral uit zijn inmiddels gigantisch reisfotoarchief.

1 Comment

  1. Zolang dat er eigengereide dictators op de wereld rondlopen die zonder schroom, er alles aan doen om hun eigen levensstandaard hoog te houden op de rug van de gewone mensen, zolang zullen er opstanden, oorlogen en daardoor ook véél slachtoffers zijn.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.