De lusten en lasten van een expat


Het gebeurde in 2013, toen ik nog als expat in Hua Hin (Thailand) woonde. De Nederlandse Vereniging had een feestje georganiseerd in een uitspanning op de Kanaalweg, niet ver van Palm Hills. Iedereen was er: Hans, Ruud, Do, Theo… Nederlanders onder elkaar. Gezellig. De meesten hadden hun Thaise vrouwen meegenomen. De vrouwen waren bij elkaar gekropen en hadden onderling het grootste plezier. Ik kon slechts raden waar het over ging, want Thais verstond ik niet.

André van Leijen, De lusten en lasten van een expat

Als ik het me goed herinner, moest je van te voren oranje muntjes aanschaffen, zodat je je bier kon kopen: Chang, Singha, Leo… Het eten stond uitgestald op de balie: de lekkernijen waar Thailand zo bekend om is. De geur was de smaak vooruitgesneld, prikkelde niet alleen je reukknoppen, maar drong zelfs je huidporiën binnen, doorbrak je bloed-hersenbarrière, vermengde zich met je hersenvocht, verleidde de hippocampus, de amygdala, de frontale cortex, de substantia nigra, de nucleus subthalamicus. Nu ja, het rook dus erg lekker.

André van Leijen, De lusten en lasten van een expat, Token

Maar het lekkerste moest nog komen. Vanuit de keuken verschenen twee dames met een zilveren schaal. Ik kon niet zien wat erop lag, want het was te ver weg. Nekken rekten zich. Sommigen gingen staan. Er klonk goedkeurend gemompel. Een expat zei: ‘Yesssss!’ Er werden high fives gegeven. Ogen glommen. Sommigen begonnen te applaudisseren.

Ik ben toen ook maar gaan staan. Er glinsterde iets op die schaal. En toen zag ik het. In een Pavloviaanse reactie sloegen mijn speekselklieren op tilt. Als ik een buldog was geweest, zou ik het kwijl uit mijn mondhoeken hebben laten druipen en in lange slierten over de avondjaponnen van de twee Thaise dames naast mij laten gaan. Misschien was ik zelfs al blaffend door de tafeltjes naar voren gestormd, zodat de glazen met Chang, Singha en Leo omvielen. Maar ik ben een mens. En mensen worden geacht netjes op hun plaats te blijven zitten.

Ik kon mijn ogen niet geloven. Haring! De schaal kroop langzaam van tafel naar tafel, van expat naar expat. Zo langzaam… Nu moet u weten, dat ik met haring ben grootgebracht. Bij de Raampoort in Amsterdam stond vroeger een haringkraam. Er ging geen dag voorbij of mijn vader nam me mee om samen een haring te eten. Ook in de winter als er sneeuw lag en het donker was en de haringkraam verlicht werd door een olielamp, een baken, dat ik vanuit mijn slaapkamer kon zien.

De haring is een eerste levensbehoefte geworden voor mij. Heeft zich als het ware verankerd in mijn genen. Ik denk zelfs dat door het veelvuldig eten van haring er een fysieke afhankelijkheid is ontstaan. Zoals dat ook het geval is bij het overmatig gebruik van alcohol. De haring is een lustobject geworden. En als je dan na jaren van gedwongen onthouding ineens oog in oog staat met dat lustobject, dan gaan de hersencellen rondzingen als in een cycloon: haring!

Allemensen wat gaat dat langzaam. Bij elk tafeltje maken de dames een praatje. Sommigen willen twee haringen. Ik zie hoe de haringen een voor een van de schaal verdwijnen. Geen enkele expat pakt de haring bij zijn staart en laat de haring fluweelzacht in het keelgat verdwijnen, zoals mijn vader het me geleerd heeft. Nee, ze leggen de haring op hun bordje en snijden hem met mes en vork in partjes. Sommigen strooien er zelfs uitjes overeen. Ik zou willen opstaan en roepen: Mensen doe normaal. Als je niet weet hoe je een haring moet eten, neem dan alleen de uitjes.

André van Leijen, De lusten en lasten van een expat, Haring
Bron: De Ondernemer

Het is niet zo gek, dat ik denk dat je fysiek afhankelijk kan worden van haring. Dat je lichaam erom vraagt. Dat je lichaam het kennelijk nodig heeft. En natuurlijk hoeft dat niet per sé haring te zijn. Bitterballen, Hoepman-spekkies, Engelse drop en andere verworvenheden van de Nederlandse eetcultuur kunnen net zo goed leiden tot fysieke afhankelijkheid. Het is als met zwangerschapslusten. Sommige vrouwen willen augurk, andere chocolade. Het is bijna een obsessief verlangen. Volgens mij moet je er altijd aan toe geven, anders kunnen er wel eens heel vervelende dingen gebeuren.

Zo was er een zwangere vrouw, vermoedelijk in 1652 in Drenthe, die per sé in de schouder van de bakker wilde bijten. Ze stuurde haar man erop uit om het hem te vragen. Natuurlijk wilde die bakker dat niet. Maar toen de man hem twee gulden bood, ging hij akkoord. De vrouw beet hem in zijn schouder. De bakker gilde het uit van de pijn.
Er ging een week voorbij en toen wilde die vrouw nog een keer in de schouder van de bakker bijten. De bakker zei, dat ze het dak op kon. De eerste keer had het zo’n pijn gedaan. Hij had er nog steeds last van. Toen de man hem vier gulden bood, mocht ze hem toch nog een keer bijten. Maar het was wel de allerlaatste keer, zei hij.

André van Leijen, De lusten en lasten van een expat, Tanden
Bron: FamilieNieuws.com

U raadt het al. De vrouw was nog steeds niet tevreden. Wilde hem voor de derde keer bijten. Maar hoe hoog de man ook bood -hij bood op het laatst zelfs 10 gulden- de bakker bleef bij zijn standpunt. Beide wonden waren gaan zweren. Hij had nog nauwelijks kracht om het deeg te kneden.  Er werd niet meer in zijn schouder gebeten, zei hij. Klaar uit! De vrouw beviel van een drieling. Eén baby daarvan werd dood geboren.

De schaal met haring is inmiddels drie meter van mij verwijderd. Ik kan ze nu ook ruiken. Dat maakt het alleen maar erger. Vlak voor mijn neus prikt een andere expat -ik zal zijn naam niet noemen- een partje haring op zijn vork. De expat houdt het in triomf omhoog, terwijl hij zijn hoofd naar mij toe draait, tovert een vreselijke grijns op zijn gezicht en laat de heerlijkheid langzaam in zijn mond verdwijnen. ‘Ze zijn zalig dit jaar’, zegt de expat, terwijl ik zijn kauwspieren zie bewegen.

William Dalrymple beschrijft in zijn boek ‘In de Schaduw van Byzantium” hoe een Iraanse vrouw helemaal naar Syrië reist, om daar in een kerkje te gaan bidden. Ze is weliswaar moslim, maar dat maakt niet uit. Het kerkje ligt zo afgelegen, dat het het enige religieuze oord is in de wijde omtrek. Christenen en moslims komen er gezamenlijk bidden. In het kerkje hangen iconen van de maagd Maria. Uit alle windstreken komen vrouwen die niet zwanger kunnen worden, steken een kaars aan voor een Maria-icoon en bidden net zo lang totdat de kaars is opgebrand.

De Iraanse is al zes keer naar het kerkje gereisd, maar geholpen heeft het niet. Natuurlijk niet. Alle liefde gaat door de maag, zelfs als het de liefde voor Maria is. Pas bij de zevende keer dat de vrouw het kerkje bezoekt, ziet ze het in. Ze wacht tot de andere vrouwen weg zijn, gaat voor Maria staan, pakt een kaars en eet hem al biddend op. Voor de zekerheid pakt ze een tweede kaars en een derde en ook die eet ze op. Een maand later blijft de menstruatie uit. Ze is zwanger. Negen maanden later bevalt ze van een drieling.

Ik bedoel maar. Schouders van bakkers, kaarsvet, Hoepman-spekkies, alles wat de leemtes in de dagelijkse behoefte aan voedingsstoffen kan aanvullen, dienen we onverwijld tot ons te nemen. Luister naar je lichaam. Vraagt het lichaam om Kwekkeboom kroketten, dan zal het Kwekkeboom kroketten hebben. En dat geldt dus ook voor haring.

De schaal met haring is inmiddels bij mijn tafel aangeland. Er liggen nog twee haringen. Ik sta op om mijn haring in ontvangst te nemen. Naast me zitten twee Thaise dames. Met hun rood gelakte nagels leggen ze de haringen op hun bord. Prikken in de partjes en laten ze met een vies gezicht in hun keelgat verdwijnen.

Naschrift:  Op het moment van schrijven (11 juni) is het vlaggetjesdag in Nederland. De nieuwe haring is binnen. Morgen spoed ik mij naar de haringkar.

André van Leijen, De lusten en lasten van een expat, Clupeus harengus
Clupeus harengus

Eerder geplaatst op 11 juni 2020

Lees ook: Dilemma van gepensioneerde expat


Beste lezer

Trefpunt Azië is een reclamevrije site geheel gemaakt door vrijwilligers. Al onze berichten zijn voor iedereen te lezen. Maar het in stand houden van een website als Trefpunt Azië kost geld; er zijn kosten voor software om de site te maken en de huur van serverruimte zodat hij te zien is. Die kosten worden gedragen door leden van de redactie en die kunnen daarbij wel wat hulp gebruiken. Als u wilt helpen met een (kleine) bijdrage klik dan op de rode knop rechtsonderdaan op de pagina en doneer, dat kan al vanaf 3 euro. Wilt u op een andere manier helpen? Mail dan even met de redactie: post@trefpuntazie.com

Dankzij uw bijdrage kan Trefpunt Azië elke dag nieuws en achtergronden uit uw favoriete werelddeel blijven brengen.

 

André van Leijen
Over André van Leijen 174 Artikelen
André van Leijen (1947) is schrijver en bioloog. Hij heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw vijf jaar over de wereld. Inmiddels zijn ze terug in Schiedam, waar André een boek heeft geschreven over zijn belevenissen. Het is te bestellen via bol.com, via alle boekhandels in Nederland en via het redactieadres van Trefpunt Azië: post@trefpuntazie.com Titel: Beste Reizigers ISBN: 978-94-6345-888-7 Prijs: 14,95.

11 Comments

  1. Als ik haring haalde was die mum van tijd door mijn lief verorbert. De eerste maal had ik een setje bij de supermarkt gehaald, wist nog niet of het in de smaak zou vallen. Kwam een uur of twee later terug.. weg. Ze had niet op me gewacht, haar eerste haring ooit alvast geprobeerd en meteen masr de mijn weggewerkt. 555 Dat die haringen in Thailand dus zo hup twee drie bij de aanwezige gasten in de smaak viel en begrijp ik goed.

  2. Ik woon al 16 jaar in Thailand.7 jaar geleden ben ik naar Nederland gegaan. Bij aankomst op Schiphol heb ik meteen naar een haringstal gegaan en hen 4 harings verorberd. Het smaakt verukkelijk na al die jaren. Tijdens mijn verblijf in Nederland kocht ik elke dag 4 harings. Ik mis de Hollandse nieuwe in Thailand. Ik kan best begrijpen dat het water uit je mond viel.

  3. Oeps vergissing. Was niet in say cheese. Dacht ik even.
    En volgens mij houden Thai niet van haring. Jammer dat de vis je neus voorbij zwom.

    • Hoezo, Thais houden niet van haring? Een 5 jaar geleden kwamen twee vrienden, 16 jaar oud, met mijn zoon mee naar Nederland. De eerste dag al aten we op het pleintje in Leersum haringen. Winner vond het heerlijk, Phoom moest kotsen. Smaken verschillen.

  4. Mooi verhaal. In den Haag op het Rijswijkse plein staat ook zo n haringcar. Naast mij stond een dikke vent, die zijn haring diep in mond/keel laat glijden om het restant te dope n in de klaar staande uitjes schaal…. Ik bestelde maar kroket.

    Berthy, Chiangmai.

  5. Hahaaaaa,
    Hoe groter het verlangen, hoe lekkerder de haring.
    Dus die 2 laatse maatjes gingen aan je neus voorbij.
    Dus nog evven dóór verlangen.

  6. Leuk verhaal in deze duistere tijden. Say cheese en hua hin. Daar heb ik mooie herinneringen aan. Kwam de haring van visboer Pim? (RIP)

  7. Wat een heerlijk verhaal! Dat het water me bij het lezen niet uit de mond loopt komt omdat ik niet van de maatjes ben. In expatkringen, zo herinner ik me, werd de haring beschaafd in stukjes gesneden opgediend, met een roodwitblauw vlaggetje in elk partje geprikt. Ik voelde me bij dit jaarlijkse hoogtepunt in het expatbestaan als een in de verkeerde kerk belande Thaise dame. Goddank kon de zoute hap worden weggespeoeld met glazen straf vuurwater. Akvavit met haring, heerlijk!

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*