De logica van de maskerade tegen het Wuhan-virus

Hans Geleijnse, Maskerade, Mondkapjes, Corona, Wat delen erkende internationale virologen als Donald Trump en Jair Bolsenaro met hun collega’s in de Nederlandse politiek en media? Grondige afkeer van het mondkapje. Zij zien de logica van een maskerade die de kans op ongeremde verspreiding van het Wuhanvirus zou kunnen verkleinen niet in.

In Nederland, waar men, zoals bekend, alles beter weet en intelligenter aanpakt dan elders ter wereld, heeft opperviroloog Jaap van Dissel het niet-medische mondkapje al in februari in de ban gedaan. Het zou een onveilig gevoel van veiligheid opleveren. Ook de ontdekking van de beschermende waarde van mondtextiel door de  Wereld Gezondheid Organisatie – toegegeven, beetje laat maar beter laat dan nooit, heeft de RIVM-baas niet van zijn wetenschappelijke overtuiging en daarin verpakt prestige af kunnen brengen.

In zijn kielzog schreeuwen linkse en rechtse columnisten, influencers en bestrijders van ‘viruswaanzin’ als de voormalige huisjesmelker en huidige complotdenker Willem Engel hun afkeer van ‘het muilkorfje’ van de daken.

Het idee dat wij misschien iets zouden kunnen leren van de aanpak in andere landen, waaronder mijn vorige woonland Thailand, is natuurlijk te gek voor woorden. Wij hebben helaas nog geen vaccin uitgevonden, maar zijn qua kennis over virus en bestrijding niet te evenaren. Nederlanders in het buitenland, of nog niet totaal heringeburgerde exemplaren zoals ik, zien dat met grote verbazing aan.

Zo viel het expat en journalist Jos Campman op dat het dragen van mondkapjes ‘in zijn woonland Thailand nauwelijks discussie heeft opgeleverd.’ Op zijn Facebookpagina Typisch Thailand schreef hij dat er een relatie zou kunnen bestaan tussen het relatief geringe aantal infecties en dodelijke corona-slachtoffers (thans 58) en het massaal dragen van mondkapjes.

Toen twee maanden terug het dragen van mondkapjes in het Nederlands openbaar vervoer verplicht werd was het gehuil niet van de lucht. In De Volkskrant fulmineerde een door mij hooggewaardeerde columnist dat het mondkapje waardeloos was en de dragers als sukkels in de trein zaten. Een andere cursiefschrijver beleefde een Aziatische nachtmerrie: ‘In Vietnam zag ik het straatbeeld dat de mondkap op­levert: een droevig ogend leger met onbekend opperbevel.’

Hans Geleijnse, Lockdown Italie, Maskerade
Italië beleefde een keiharde lockdown
Foto op Wanted in Rome

Maar misschien kunnen we ons verzet tegen beperking van onze vrijheid beter afzetten tegen een cultuur die wat minder ver van huis ligt. In Italië was en is van verzet tegen de maskerade geen sprake.  Dus misschien is het zo dat een bevolking die veel meer dan de Nederlandse te lijden had van het virus én een langdurige, zeer strikte lockdown veel minder heisa maakt over een stukje gezichtsbedekking.

Het mondkapje mag symbool staan – en niet meer dan dat – voor hoe anders er in mijn twee vorige woonlanden wordt omgegaan en gediscussieerd over corona-aanpak. Een paar voorbeelden uit de polder. In maart al nam Telegraaf-columniste Marianne Zwagerman de zin van het anti-coronabeleid onder vuur door bejaarden af te schilderen als ‘dor hout’ dat maar af moest sterven.. Volgens haar kun je niet de economie opofferen om een paar oude mensen te redden die binnen een paar maanden toch dood gaan.

Het zaad van het verzet was gezaaid, met een redenering die op mij nogal fascistoïde overkwam. Andere verzetsstrijders, zoals de onverschrokken Jort Kelder, deden dat een maand later dunnetjes over: moeten we zoveel schade lijden om een paar obese, nicotineverslaafde bejaarden te redden? En overeenkomstig de naoorlogse Nederlandse traditie bleek het verzet tegen het corona-regime massaal gegroeid toen de verliezen  aan doden en geïnfecteerden fors waren gedaald.

Wie zich aan de corona-regels van Rutte cs houdt werd  als conservatief, kleinburgerlijk en angsthaas afgeschilderd. Er breken gouden tijden aan voor corona-NSB’ers, voorspelde ook al in (na)oorlogsstijl de Volkskrant-columnist in mei.

Niets van dit alles zul je in Thailand of Italië media-wortel zien schieten. ‘Iemand die hier met dor hout-argumenten komt wordt door de publieke opinie afgemaakt,’ zegt een Nederlandse vriend van me, al twintig jaar als journalist actief in Italië. ‘Het verbijsterende gezeik zoals in Nederland kennen we hier niet.’

Hans Geleijnse, Maskerade, Mondkapjes, Thailand
Thaise jongeren in actie tegen autoritair regime. Geen gezeur over mondkapjes
Foto AP

Italië en Thailand kennen veel meer dan het individualistisch ingestelde Nederland een familiecultuur. Dat zie je weerspiegeld in de reacties op het fenomeen van jongeren die feestvierend de corona-regels in binnen- en buitenland aan hun laars lappen.  In Italië en Nederland is er begrip voor dat zij aan de corona-dwangbuis willen ontsnappen, zeker nu nog niet bewezen is dat jongeren het virus overdragen aan kwetsbaarder ouderen.

Maar in Nederland worden zij in bescherming genomen tegen de kritiek van Rutte en zijn virologen, terwijl in Italië de ouders van besmette jongeren in de media de wind van voren kregen omdat zij hun kroost niet onder controle hielden. In Thailand hebben jongeren trouwens minder tijd voor feestvieren, ze demonstreren met mondkapjes op tegen een autoritair regime en voor democratie. Niemand heeft het daar over ‘muilkorfjes’.

Ik ben geen viroloog en behoor tot de bedreigde mensensoort: bejaard, vast een hoop onderliggende kwalen. Net als lotgenoten zou ik zonder het Wuhanvirus nog jaren mee kunnen. Maar ik ben er al aan gewend geraakt dat wij als een blok aan het been worden ervaren in een samenleving die na drie decennia neo-liberalisme doordrenkt is van het ikke-ikke. Of zoals publicist Ilja Leonid Pfeiffer vanuit Italië waarneemt: ‘een groot deel van onze maatschappij bestaat tegenwoordig uit egoïsten,’

Hans Geleijnse, Waddeneilanden, Corona, Wuhanvirus
Waddeneilanden, waarom niet?
Foto op myworkingholiday

Maar ik dus niet. Mij lijkt het een goed idee om te worden gedeporteerd naar een volstrekt van de rest van de samenleving geïsoleerd afsterfreservaat. Natuurlijk samen met al mijn lotgenoten, zeg vanaf 65 jaar. Het aardbevingsgebied Groningen lijkt me wel wat. Of de Waddeneilanden, nog beter want die kunnen duurzaam worden beveiligd met het uitzetten van piranha’s in de Waddenzee.

Voor de rest van de samenleving is er hoop. Bij De Correspondent weet Rutger Bregman, beroepsoptimist en gelovige in het goede van de mens, te voorspellen dat de Wuhan-crisis grote positieve verandering gaat brengen en het einde van het neo-liberalisme aanstaande is. Dat geeft zelfs een op leeftijd geraakte burger moed.

 

 

Eerder op Trefpunt: mondkapje als corona-symbool: doe het zelf

 

 

Hans Geleijnse
Over Hans Geleijnse 345 Artikelen
Hans Geleijnse (1944, Zaandam). Voormalig beroepsmilitair en dienstweigeraar. Passie voor reizen, schrijven en muziek. Belandde in journalistiek, leerde het vak in de praktijk. Werkte twee decennia als buitenlands correspondent voor persbureau GPD en div. andere Nederlandse media. Hij woonde met partner en dochter ruim tien jaar in Thailand.

5 Comments

  1. Mijns inziens een zeer matig artikel. In nederland zijn jaap van dissel en mark rutten slechts de spreekbuis van het outbreak management team. Dit OMT bestaat uit leden van diverse disciplines waaronder enkele virologen die internationale bekendheid hebben. Dat bij een virus uitbraak gesteld werd dat thuis blijven en contacten vermijden de beste preventie mogelijkheid is kan men niet weerspreken.Dragen van een masker zal mensen kunnen uitnodigen om zelf isolatie niet nodig te vinden. Gevolgd in effectiviteit door een minimale afstand van 1,5 meter houden, grote groepen vermijden en handen wassen. Indien eerder genoemde maatregelen niet haalbaar zijn, kan een mondneus masker enige veiligheid bieden. Degelijke onderzoeken na effectiviteit van een mondneus masker zijn er nauwelijks. Wel concludeert de WHO vorige week dat een tandarts bezoek, waarbij de arts een mondneus masker draagt beter uitgesteld kan worden. De veronderstelling dat thailand een niet te evenaren kennis heeft van het nieuwe virus is gebaseerd op welke feiten ? De veronderstelling lijkt dan ook gebaseerd op het aantal geregistreerde doden en aantal besmettingen.
    Zoals bekend wordt zowel in nederland en Thailand alleen het aantal doden vermeld wat door middel van ziekenhuis opnames bevestigd wordt.Mensen die thuis gestorven zijn worden niet in de tellingen meegenomen. Wat aantal besmettingen en doden betreft moet men bedenken dat nederland 300 keer meer test dan Thailand en dat de bevolkings samenstelling anders is. Procentueel heeft nederland 20% 65+ inwoners en thailand 10%. Veel besmettingen zijn opgetreden in verzorgings huizen. Naar mijn mening zijn de verzorgings huizen in Thailand dun gezaaid. Wanneer men in nederland rondloopt ziet men in tegenstelling met Thailand veel mobiele ouderen vaak met een rollater of rolstoel en vaak met onderliggende gezondheids problemen. Nederland heeft nooit een strikte lock down gekend zoals Thailand omdat men uitgaat van eigen verantwoordelijkheid. In het verleden opgebouwde immuniteit van mensen voor verwante virus ziektes zal ook een rol kunnen spelen. Dit zou een verklaring kunnen zijn dat er in birma, laos, vietnam, cambodja, thailand weinig gevallen zijn. Natuurlijk spelen inperken van vrijheden in grote mate mee. Zoals mark Rutten ten tijden van de uitbraak in Wuhan al eerder aangaf: In zo’n land met dit soort maatregelen willen we niet leven.

    • Khun Moo, ik ben geen deskundige, mijn verhaal ging niet over de vraag welk land het beste coronabeleid heeft. Ik schreef een column met satirisch randje over hoe verschillend in drie landen coronabeleid wordt ervaren. Ik had daar Belgie en Duitsland nog aan kunnen toevoegen, waar bijv. anders met het mondkapje wordt omgegaan. Wat ik betoog is dat na decennia neoliberaal beleid in NL een ikke-ikke mentaliteit is gegroeid waar een beroep op eigen verantwoordelijkheid en daarmee samenhangende solidariteit (na de eerste schrik) bij grote delen van de bevolking voor kennisgeving wordt aangenomen.
      Overigens is Jaap van Dissel (anders dan Rutte) niet de spreekbuis van het OMT, maar lid en voorzitter. In die capaciteit heeft hij ook de taak als woordvoerder van het OMT op te treden. Voor de rest discussieert hij intern als deskundige gewoon mee.

      • Hans, mocht je menen dat de ikke – ikke mentaliteit minder bestaat in Thailand dan in nederland , dan heb ik daar toch mijn twijfels over. Mondkapjes waren daar overigens al jaren een gebruikt item tegen de luchtvervuiling en daarom eerder geaccepteerd tegen corrona, zonder enig degelijk onderzoek overigens. Het verschil tussen woordvoerder en spreekbuis zie ik niet zo. Natuurlijk zijn er verschillen tussen de diverse landen, maar dat geldt voor vrijwel alle onderwerpen.

  2. Mooi en helder omschreven, voor mij duidelijk waarom ik voor Thailand kies. Voordat Thailand in beeld kwam had ik altijd al een zwak voor Italie.
    Ik zou overigens voor Groningen kiezen in jouw situatie, die groningers weten al hoe zij hun eigen boontjes moeten doppen, nu er geen aardgas meer geleverd wordt. De eilanden kunnen onder water lopen en het is best ver zwemmen naar Engeland.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*