De bedreiging van het woord

“Er zijn slechts twee soorten van macht”, zei Napoleon. “Die van het zwaard en die van de pen.” En hij voegde er aan toe: “Uiteindelijk zal de pen altijd overwinnen.”

Dat is meer dan tweehonderd jaar geleden en waarschijnlijk had hij gelijk. Zeker in een land, waar de pen altijd een grote rol heeft gespeeld. Albert Camus beweerde zelfs dat de meeste Fransen er te veel waarde aan toekenden. Eerlijkheidshalve moet daarbij wel gezegd worden dat hij het in een iets andere context zei.

In een land als Thailand ligt dit allemaal wat anders. Hier heeft de pen nooit een belangrijke functie gehad. In de paleisrevolutie van 1932, om maar meteen de belangrijkste omwenteling te noemen van de afgelopen tweehonderd jaar, speelden kranten en tijdschriften een zeer marginale rol. Niet dat ze er niet waren, maar de oplagen waarin ze uitkwamen waren erg klein en afgestemd op een elitair lezerspubliek, aangezien het overgrote deel van de bevolking analfabeet was.

Er is een enorme cartooncultuur

Daarbuiten – iets was in de huidige tijd nog altijd doorwerkt- is er het feit dat de Thais een voorkeur hebben voor literatuur die hier te lande “bao samong” (licht voor de hersens) genoemd wordt. Thailand heeft geen lees- en ipso facto ook geen schrijfcultuur.

Ze kent daarentegen wel een enorm cartooncultuur, die niet te zwaar voor de hersens is. De Thaise roman is amper 100 jaar oud en krijgt in dit land nauwelijks aandacht. Het is gemakkelijker om ergens een fles “Chateau Neuf du Pape” te kopen dan een van de beste romans die er in Thailand geschreven zijn.

Toch kan ook hier het woord een bedreiging zijn voor het “zwaard”. George Orwell’s roman “1984” staat in Thailand op de Index om redenen die maar al te duidelijk zijn. De fictieve gebeurtenissen die in het verhaal plaatsvinden, kunnen maar al te gemakkelijk worden doorgetrokken naar de actualiteit in Thailand.

Om er maar één enkele aan te halen, in Orwell’s boek wordt de geschiedenis onophoudelijk “bijgesteld” om de ongrijpbare mensen die aan de macht zijn, daar te houden.

Er zijn veel sites geblokkeerd

262183-prayuth-chano-cha
Prayuth chano-cha

Toen vorig jaar de militairen hier de zaak overnamen, was een van de eerste aankondigingen van de leider van de coup, “het onderwijssysteem te willen aanpassen om daarmee nationale eenheid te kweken.” En dat te beginnen met het geschiedenisonderwijs.

Maar tegenwoordig zijn er Facebook en Google. Niettegenstaande het feit dat er veel sites geblokkeerd zijn, zullen de sociale media ook hier te lande een belangrijk aandeel hebben in de politieke ontwikkelingen. Het zal daarom niet zo gemakkelijk zijn er een alternatieve geschiedschrijving op na te houden, die andere zienswijzen buiten de deur weet te houden.

Hoe bedreigend een woord kan zijn werd onlangs weer duidelijk gedemonstreerd door coupleider Prayuth Chan o-cha, die inmiddels zichzelf tot prime minister met speciale volmachten heeft gepromoveerd.

Het was aan de keizer woorden hun juiste betekenis te geven

Tijdens een voordracht op een seminarie, georganiseerd door de National Reform Council (NRC) zei deze militaire leider: ‘Ik vraag jullie toestemming om sectie 44 te gebruiken (de speciale volmachten), om in dit land te verbieden nog langer het woord rakya (grassroots) te gebruiken als benaming voor een bepaalde bevolkingsgroep.’

Veelbetekenend: het ging hierbij om een werkcollege met als doel de hervorming van het onderwijs en de ontwikkeling van human resources.

prayuth-chan-ocha
‘We hebben geen elite hier.’

‘Noem ze maar mensen met een laag inkomen of met weinig opleiding. Ter wille van de gelijkheid (sic!) moeten we ze naar een hoger niveau tillen. Er is in Thailand nu geen klassenonderscheid meer. We hebben hier geen amart (elite), we hebben helemaal niets.’

Tijdens de demonstraties van de “Red Shirts” van enkele jaren terug, die het voor een groot gedeelte van de “grassroots” moesten hebben, werd het woord amart veelvuldig gebezigd om de elite aan te duiden, die een obstakel zou zijn voor democratische hervormingen in Thailand. Ook de gekozen regering, die door de miltairen naar huis gestuurd is, was voornamelijk door de “grassroots” in het zadel geholpen.

Maar even later sloeg Prayuth, die een kei is in zichzelf tegenspreken, de spijker toch op de kop: ‘De amart zijn simpelweg overheidsfunctionarissen en vertegenwoordigers van de koning om voor de mensen te zorgen’, zo zei hij.

In Azië is de revisie van woordbetekenissen geen nieuw verschijnsel. In China kende men ten tijde van het feodale keizerrijk de zogenaamde rectificatie van woorden. De keizer diende er op toe te zien dat woorden hun juiste betekenis kregen en hielden. Het is niet ondenkbaar dat Prayuth zich daardoor heeft laten inspireren.

©Antonin Cee

Antonin Cee
Over Antonin Cee 139 Artikelen
Antonin Cee woont sinds eind jaren tachtig in Chiangmai en voerde themareizen uit. Hij studeerde filosofie aan de Universiteit van Montpellier in Frankrijk en werkte enige tijd als redacteur bij The Nation in Bangkok. Ook schreef hij artikelen voor verschillende Nederlandse, Belgische en Engelstalige magazines. Met zijn achttienjarige dochter vormt hij een eenoudergezin en brengt elk jaar enige tijd door in Zuid-Frankrijk. Hij publiceerde een verhalenbundel getiteld 'Inheems Kruid'. Onlangs bracht hij zijn tweede boek 'Thailand tegen het Licht' uit. Beide boeken zijn zonder verzendkosten te bestellen bij www.amazon.de.

2 Comments

  1. Antonin,
    Een volkstelling in 1937 liet zien dat 47.6 procent van de Thaise bevolking analfabeet was.
    Er was wel degelijk een levendige en betrokken pers (kranten en tijdschriften) van 1900 tot 1932 en daarna. De vele processen tegen kranten en journalisten, sluiting van kranten en opsluiting van journalisten in die tijd laten dat ook zien. In die tijd waren er meer dan 20 Thais-talige kranten in omloop. Er was een krant die ‘De Arbeider’ heette.
    Dit zegt Duncan McCargo in “Politics and the Press in Thailand’, 2000 over die tijd (pag.10):
    ‘King Rama VI (1910-1925) published columns under pseudoniem…’
    ‘Newspapers in the period from 1912 onward-a time of fevered controversy within the ruling elite as the most appropriate form of political institutions to be adopted- featured numerous allergorical diatribes containing thinly disguised, but nevertheless vitriolic criticisms of the monarchy and its hangers-on.’ ….’ During the 1920’s a large number of newspapers were started which adopted critical stances towatds the Sixth Reign…….this reflects a growing newspaper market resulting from the emergence of a new class of educated, literate and under-employed Bankokians’. Na 1932 werd Pridi Banomyong gretig gelezen.
    Intellectuele discussies zijn altijd beperkt tot een kleine groep, met een wat grotere groep belangstellenden. Ik weet niet hoe groot die groepen in Thailand waren, klein denk ik, en beperkt tot Bangkok en misschien iets in de grotere steden. Maar ze was er wel degelijk. Ook in Thailand heeft de pen wel degelijk een belangrijke functie, zelfs in die vervlogen tijden. De tijd van 1973 tot 1976 was een explosie in intellectuele activiteit, ook onder boeren.
    Laten we het maar niet over het huidige tijdsgewricht hebben.

  2. Ik kan maar 1 ding zeggen tegen Prayuth. “You have outstayed your welcome”. Ik was in mei 2014 opgelucht toen de coup plaatsvond. Het leven in Bangkok was bepaald geen pretje en de boel dreigde daadwerkelijk te escaleren. Nu weet ik zeker dat het steeds maar langer aanblijven van de generaalskliek een hele sinistere kant heeft. En die kant heeft te maken met de aanstaande troonsopvolging…

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.