Chinese wetenschap en het coronavirus


De Chinese wetenschap is sinds afgelopen week onder curatele geplaatst. Alle wetenschappelijke artikelen over het coronavirus moeten eerst langs de Partij, voordat ze gepubliceerd mogen worden. De mensheid zou namelijk wel eens kunnen gaan denken, dat het coronavirus uit China afkomstig is. En dat moet natuurlijk voorkomen worden, vindt de Partij. Want China gaat prat op zijn 5000 jaar oude beschaving en wil dat graag uitdragen. Soft Power heet dat. Dat de bron van het coronavirus in China ligt zou een smet zijn op het blazoen van China.

André van Leijen, Chinese wetenschap en het coronavirus
Bron: Trendolizer

Nu de zaken zo liggen, kunnen we de Chinese wetenschap niet meer serieus nemen. Dat is in de eerste plaats slecht voor de wereld, die momenteel lijdt onder een pandemie en die snakt naar openheid omtrent het ontstaan van COVID-19. Net zo goed is het een slechte zaak voor de hard werkende Chinese wetenschappers, die naar eer en geweten de oorsprong van het virus willen achterhalen.

Op 7 april, vlak voordat de Chinese overheid de Chinese wetenschap onder curatele stelde, verscheen een bericht in Newsweek, waarin Chinese wetenschappers de oorsprong van het coronavirus vaststelden. Omdat dit het laatste bericht uit de Chinese wetenschap is dat we nog kunnen vertrouwen, geef ik hier een korte samenvatting. Her en der wordt het wat biologisch.

Het vleermuisvrouwtje

Het artikel gaat over de in Wuhan gevestigde viroloog Shi Zhengli, die de afgelopen 16 jaar tientallen dodelijke SARS-achtige virussen in vleermuisgrotten heeft geïdentificeerd.

Op 30 december 2019 kreeg Shi Zhengli een telefoontje van haar baas, de directeur van het Wuhan Institute of Virology. Ze werd gesommeerd onmiddellijk te komen. Ze moest de bloedmonsters onderzoeken van patiënten, die met een atypische longontsteking waren opgenomen. Was dat hetzelfde type virus, dat in 2002 en 2003 SARS veroorzaakte? Shi was op het moment van het telefoontje op een conferentie in Shanghai. Hals over kop nam ze de trein naar Wuhan.

André van Leijen, Chinese wetenschap en het coronavirus, Shi Zhengli
Shi Zhengli (Bron: Weibo, foto overgenomen uit het Newsweek artikel)

Shi Zhengli wordt in China het vleermuisvrouwtje genoemd, vanwege haar expedities in vleermuisgrotten. Dat begon al in 2004, toen ze, op zoek naar virussen van het type corona, de vleermuisgrotten van Nanning, de hoofdstad van Giangxi, bezocht. Voor de grotten plaatste ze een net, om de vleermuizen te vangen. Ze nam bloed- en speekselmonsters af en fecale uitstrijkjes. De volgende ochtend verzamelde ze urine en uitwerpselen in de grot. Maar na acht maanden had ze nog geen genetische sporen van corona-virussen gevonden.

Toen ze echter het bloed van patiënten met SARS onderzocht, bleek dat hun antistoffen tegen SARS overeenkwamen met die van drie soorten hoefijzervleermuizen. Gewapend met die kennis onderzocht ze de vleermuizen in de Shitou-grot bij Kunming, de hoofdstad van Yunnan. Daar ontdekten ze honderden door vleermuizen gedragen coronavirussen met een ongelooflijke genetische diversiteit. De meeste zijn ongevaarlijk, maar tientallen zijn SARS-virussen. In een petrischaal tasten die longweefsel aan.

In 2015 onderzocht Shi de bloedmonsters van 200 inwoners van dorpen in de buurt van de grot. Drie procent bleek antistoffen tegen SARS-achtige coronavirussen van vleermuizen te hebben. Blijkbaar maken deze virussen herhaaldelijk de sprong van vleermuizen naar mensen.

Vleermuizen worden niet ziek

Opmerkelijk is dat vleermuizen veel verschillende virussen kunnen bevatten zonder ziek te worden. Dat hangt samen met een hoog functionerend immuunsysteem, volgens het artikel. En dat hangt op zijn beurt samen met het feit dat het vliegende zoogdieren zijn. Ze verbruiken daarbij zeer veel energie en daarbij worden schadelijke stoffen geproduceerd. Evolutionair zijn vleermuizen erop toegerust om schadelijke stoffen onschadelijk te maken.

André van Leijen, Chinese wetenschap en het coronavirus, Shi Zhengli 2
Een jonge Shi Zhengli tijdens een van haar expedities. (Bron: Wuhan Institute of Virology, foto overgenomen uit het artikel in Newsweek).

Bij een besmetting met een ziekteverwekker wordt interferon gemaakt. Dat is een signaalstof die de immuunreactie in werking zet. Een overmaat kan menselijke weefsels ernstige schade toebrengen, zoals ook nu gebeurt bij coronapatiënten. Vleermuizen kunnen er tegen, omdat ze de stof makkelijk onschadelijk maken. Ze kunnen dus grote hoeveelheden virussen bevatten zonder daar last van te hebben. Dat juist vleermuizen zo veel virussen hebben, komt doordat ze gigantische hoeveelheden ziekteverwekkende insecten verslinden.

Al in het voorjaar van 2019 waarschuwde Shi dat door vleermuizen overgedragen coronavirussen opnieuw zullen verschijnen, om de volgende ziekte-uitbraak te veroorzaken. Ze schrijft: “In dit opzicht is China waarschijnlijk een hot spot.”

Coronavirus komt van vleermuis

In Wuhan onderzocht Shi dus de bloedmonsters van de patiënten met een atypische longontsteking. Daartoe versterkte ze het verdachte genetische materiaal met de zogenaamde polymerase-kettingreactie, zodat het waarneembaar werd. Ze stelde vast, dat de genetische sequenties overeenkwamen met die van coronavirussen. Op 7 januari stelde ze vast dat het virus de ziekte had veroorzaakt. Dat deed ze op basis van analyse met de polymerase-kettingreactie, met genoom-sequencing, antilichaamtesten en het vermogen van het virus om menselijk weefsel in een petrischaal te infecteren. De genoomsequentie bleek voor 96 % overeen te komen met die van een coronavirus, die ze gevonden had bij de hoefijzervleermuizen in Yunnan.

Tot zover de samenvatting uit Newsweek.

André van Leijen, Chinese wetenschap en het coronavirus, Shi Zhengli 3
Onderzoekers tijdens een nachtelijke expeditie. (Bron: Wuhan Institute of Virology, foto overgenomen uit het artikel in Newsweek)

 

Chinese wetenschap en de Partij

Er staat ons dus nog wat te wachten, als China de oorsprong van het coronavirus wil verbloemen. Tientallen typen coronavirussen die ernstige schade toe kunnen brengen aan mensen, staan klaar om over te springen naar de mens. China is in dit opzicht een hot spot volgens viroloog Shi Zhengli, het vleermuisvrouwtje. Dat zijn zaken die de Partij niet graag hoort van de Chinese wetenschap.

China mag dan zijn wet markets gesloten hebben, de handel in exotische dieren gaat gewoon door. Hetzij ondergronds, hetzij via de zogenaamde Traditionele Chinese Geneeskunde, waardoor inmiddels tal van exotische diersoorten nagenoeg uitgestorven zijn. Zo te zien heeft 5000 jaar beschaving niet geleid tot een land waar we een voorbeeld aan kunnen nemen.

Naschrift: De South China Morning Post bericht, dat Shi Zhengli sinds haar publicatie over het coronavirus het doelwit is van aanvallen in de Chinese sociale media. Er wordt onder andere beweerd dat juist het Wuhan Institue of Virology de bron is van het virus.

 

Wie het hele artikel in Newsweek wil lezen: Innovatie helden
Lees ook: Covid-19 van Chinese makelij?
Over Shi Zhengli: https://en.wikipedia.org/wiki/Shi_Zhengli

 


André van Leijen
Over André van Leijen 178 Artikelen
André van Leijen (1947) is schrijver en bioloog. Hij heeft les gegeven aan de Hogeschool Rotterdam en aan een middelbare school in Spijkenisse en in Vlaardingen. Hij ontwikkelde er lesmateriaal voor de natuurwetenschappelijke vakken en publiceerde in diverse bladen. Na zijn pensionering reisde hij met zijn Slowaakse vrouw vijf jaar over de wereld. Inmiddels zijn ze terug in Schiedam, waar André een boek heeft geschreven over zijn belevenissen. Het is te bestellen via bol.com, via alle boekhandels in Nederland en via het redactieadres van Trefpunt Azië: post@trefpuntazie.com Titel: Beste Reizigers ISBN: 978-94-6345-888-7 Prijs: 14,95.

6 Comments

  1. Carla, het RNA-genoom van het corona-virus bevat 30.000 basen. Dat is niet veel. Tot dusver is 96% de hoogst gevonden match. Het feit dat het niet 100 % doet vermoeden dat er nog een andere tussengastheer is (zie: https://www.nature.com/articles/d41586-020-00548-w). Dat 98 % van het genoom van een chimpansee overeenkomt met dat van een mens, geeft aan hoe dicht we bij elkaar staan. Er zijn mensen waarvan ik vermoed dat het zelfs 100 % is.

  2. Helder artikel, al begrijp ik de reactie van Carla wel. De crux voor mij is de rol van de Partij inzake wetenschappelijke publicaties. Overigens kennen wij dat in de Westerse wereld ook, evenals politieke druk in dezen, alleen is dat bij ons (nog?) niet geformaliseerd.

    • Er was een tijd in de voormalige USSR, dat er officieel geen publicaties mochten verschijnen over de quantumsprongen in de fyscia want dat zou niet stroken met de partij ideologie gebaseerd op een streng determinisme. Gaan dit soort dingen in Europa ook gebeuren denk je?

    • Zeker Eus, komt het ook bij ons voor. Ik denk bijvoorbeeld aan de Wetenschappelijke Raad voor de Leefomgeving, die zijn rapport aanpaste, omdat de politiek dat wilde. Ik vind dat erg. Into the box denken noem ik dat, terwijl de wetenschap juist out of the box moet denken. Of dat vaak voorkomt? Ik hoop het niet.

  3. Dat de genoomsequentie op basis van PCR van het menselijk corona virus voor 96% overeenkomt met het coronavirus dat gevonden is bij hoefijzervleermuizen bewijst m.i. niet zoveel. Als ik het afzet tegen het feit dat 98% van de genoomsequentie van een chimpansee overeenkomt met dat van de mens. Ik weet niet hoe groot het genoom van het virus is. Het zal niet zo groot zijn denk ik zo maar. Misschien maakt dat de overeenkomst aannemelijker?

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*