Cartoonist Sia: ‘honderd procent zelfcensuur’

Thaise cartoonist voelt de druk bij het tekenen van politieke spotprenten

Interview met Sia Thairath

 

Sakda Sae-Aew, oftewel Sia Thairath, 62 jaar, is bekend vanwege zijn spotprenten over het Thaise politieke leven die al meer dan twintig jaar verschijnen op pagina drie van Thailands grootste dagblad, Thairath. Gebrandmerkt als ‘de roodhemden cartoonist’ kwam hij oktober vorig jaar weer in het nieuws toen de militaire autoriteiten hem sommeerden ‘attitude adjustment’ (aanpassing zienswijze) vanwege zijn spotprenten met teksten. Die zijn meestal kritisch over werk dat meestal kritisch de junta.

Hoe voelde je je toen je werd ontboden?

Ik was wat verrast maar bleef kalm. Het gebeurde vlak nadat generaal Prayut Chan-ocha terugkwam van zijn bezoek aan de Verenigde Naties in oktober. Legerofficieren stormden Thairat binnen op zoek naar mij maar ik werk nooit op hun kantoor. De officieren vroegen Thairath contact met mij op te nemen met het verzoek naar het hoofdkwartier van de Thaise Koninklijke Strijdkrachten te gaan. Dat deed ik en men had daar een flink aantal kopieën van mijn cartoons liggen. Mij werd verteld dat ik mogelijk zou worden vervolgd voor sommige van mijn prenten zoals die over het schandaal rond de spoorverbinding met de luchthaven. Ik wist dat ik niet in de problemen zou komen omdat ik elke door mij getekende cartoon kan toeschrijven. Ik heb nooit iets verzonnen. Ik laat me inspireren door de nieuwsmedia waar ik de verhalen vind die ik vertaal in spotprenten. Uiteindelijk lieten ze me gaan maar vertelden me wel dat ik beschikbaar moest zijn als ze me weer wilden oproepen.

Tino Kuis, cartoonist Sia, zelfcensuur
Cartoonist Sia: na ‘heropvoeding’ voorzichtig geworden

Is je werk daarna veranderd?

Het is in het algemeen als tevoren maar ik ben wel voorzichtiger. Ik moet goed nadenken of ik vervolgd kan worden als ik een prent maak. Ik moet toegeven dat ik honderd procent zelfcensuur toepas.

Heb je zoiets eerder meegemaakt?

Sinds ik mijn werk begon in 1978 hebben journalisten dit al vele malen eerder meegemaakt. Het bleef echter vaak bij praten. Er was één zaak die ik werkelijk als ernstig heb ervaren. Ik werd tijdens de regeerperiode Abhisit aangeklaagd op grond van artikel 112 (majesteitsschennis). In een van mijn cartoons had ik Abhisit neergezet als een marionet van Suthep Thaugsuban. Omdat ik Suthep te slank had gemaakt werd ik ervan beschuldigd het gezicht van de koning te hebben getekend. De zaak liep drie jaar tot ik uiteindelijk van alle beschuldigingen werd vrijgesproken.

Hoe vind je het dat je als partijdig wordt beschouwd?

Dat is prima. Ik ben ook partijdig. Al dertig jaar heb ik dezelfde standpunten geuit, namelijk die voor democratie en rechtvaardigheid. Ik ben tegen elk soort geweld of dictatuur. Iedereen is gelijk en heeft dezelfde rechten. Als een regering niet bevalt dan kan die volgens het politieke stelsel elke vier jaar naar huis worden gestuurd. Maar zo lang ik me herinner gebeurde dat om de twee jaar omdat machtige figuren die hun privileges verliezen nooit kunnen wachten.

Hoe denk je over het huidige politieke systeem?

Het is moeilijk om het in overeenstemming te brengen met rechtvaardigheid. Rechtszaken tegen de ene partij worden snel afgehandeld, terwijl die tegen de andere zijn bevroren. Ik vind dat politici de kans moet worden gegeven betrokken te worden bij het ontwerpen van de nieuwe grondwet. Wat voor recht hebben de huidige machthebbers om onze toekomst voor de komende twintig jaar vast te leggen? Zelfs gekozen regeringen hebben dat recht niet, zij krijgen maar vier jaar om te regeren.

 

Interview door Monruedee Jansuttipan, website BK Insiders Guide Bangkok 8 feb 2016

 

Een spotprent van Sia over ontwerp nieuwe grondwet

 

Tino Kuis, zelfcensuur, cartoonist Sia, spotprent

 

Tekst centraal bovenin: ‘een nieuw soort vliegenmepper’

Op de rug van de soldaat: ‘geluk teruggeven aan het volk’ (motto van de junta)
Op de vliegenmepper uit de loop van een geweer ‘grondwet van Meechai’
Op de wegrennende mannetjes: ‘politici, wetgeleerden, het volk, de roodhemden’
Het muisje zegt ‘het volk is geen vlieg’
Nuuling (bijnaam bekende Red Shirtleider) ernaast zegt ‘werktuig om ergernis weg te hakken’.

 

Vertaling interview en tekst cartoon: Tino Kuis.

Tino Kuis
Over Tino Kuis 120 Artikelen
Tino Kuis. gepensioneerde huisarts, woont in Zutphen. Na zijn opleiding werkte hij drie jaar als tropenarts in Tanzania en daarna vijfentwintig jaar als huisarts in Vlaardingen. Hij heeft in Nederland drie volwassen kinderen. Tino verbleef van 1999 tot 2017 in Thailand. Zijn 18-jarige Thaise zoon studeert in Chiang Mai. Tino heeft zich gespecialiseerd in Thaise taal, cultuur en geschiedenis.