Vietnamese volksverhaaltjes (17)

 

Vietnamese Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, Vietnam, carambola

 

De carambola en het goud.

Er leven in Vietnam twee broers die net zo verschillen in uiterlijk als in karakter. De oudste van de twee is bepaald niet knap en heeft een stenen hart. Hij is van geboorte af lui, lummelt het liefst werkeloos rond en laat zijn jongere broer al het werk opknappen.

De jongste is een knappe vent en is buitengewoon beleefd en aardig. Waar nodig steekt hij een handje bij en hij behandelt anderen met respect.

In hun dorp valt dat gedrag op en de houding van de oudste wordt vaak besproken terwijl hij daarentegen niets doet om zijn gedrag te verbeteren.

De erfenis

Hun ouders zijn gestorven en laten veel achter: een prachtig huis waar enkele families kunnen wonen, een boomgaard, vruchtbare rijstvelden, vee waaronder ossen, geiten en varkens, alsmede een tuintje met een mooie carambolaboom.

Als de broers besluiten te trouwen kiezen ze voor een levenspartner die precies dezelfde eigenschappen bezit: de ene dame is verwaand en gierig, de andere open en eerlijk.

Na de bruiloft roept de oudere broer de jongere bij zich.

‘We zijn nu getrouwd en ik vind dat we ieder onze eigen weg moeten gaan. Omdat ik de oudste ben moet ik voor de voorvaderen zorgen en voor het huisaltaar en dat is een zo zware taak dat ik het huis wil hebben, de boomgaard, de rijstvelden en alle vee.’

‘En wat blijft dan voor mij?’ vraagt de jongste.

‘Wel, het tuintje aan de oostkant, zeker weten, met de carambolaboom. Ik meen me te herinneren dat er een hut van stro staat en ga daar maar wonen. Een mooie plek om jouw gezin te beginnen. Voor jonge actieve mensen als jullie is dat een prima plaats.’ zegt hij cynisch.

Vietnamese Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, Vietnam, carambola
Confucius.

De jongste aanvaardt dat. De leer van Confucius schrijft voor dat hij zijn oudste broer moet respecteren. Ze pakken hun schamel bezit en gaan wonen in de hut naast de carambolaboom.

Ze knappen het hutje op en gaan planten op het stukje grond waar stenen in zitten; ze weten dat het nooit voldoende zal opleveren voor een bestaan. ‘We gaan wel werk zoeken bij rijke mensen.’

De carambola

Ze hebben ook de boom gekregen. Een prachtige boom die ze goed verzorgen en die ze veel en sappig fruit geeft. Ze kunnen zelfs wat verkopen op de markt en sparen geld voor andere tijden. Ze zijn trots op hun bezit.

Dan ontdekt hij in de boom een grote vogel met sterke, goudkleurige veren die van een carambola zit te eten. Eerst denkt hij de vogel weg te jagen maar denkt ‘ach, die paar vruchten, en het is zo’n mooie vogel.’ Hij roept zijn vrouw er bij en samen genieten ze van dat dier.

Zijn vrouw is ontroerd. ‘O vogel, mooie vogel, eet alsjeblieft niet al ons fruit op, we moeten er van leven.’

Tot hun verbazing vliegt de vogel naar hen toe en spreekt met menselijke stem.

‘Wees niet bang; voor ieder stukje fruit dat ik eet krijg je een klompje goud, net zo groot als jullie goede harten. Ik betaal voor wat ik eet. Maak een tas van drie span breed, niet groter. En morgen zie ik jullie weer en mag jouw man met me mee.’

De reis

En jawel, de volgende dag wachten ze bij de boom en daar is de vogel. Hij vraagt de man plaats te nemen op zijn rug en dan vliegt hij weg. Over woestijnen zo wit als zout, over groene bossen, kristallen watervallen, blauwe oceanen. De man zegt niets en geniet alleen maar.

Tenslotte landt de vogel aan een berg. Hij pakt met zijn poten een klompje goud op en zegt de man de grot in te gaan. ‘Je vindt hier meer rijkdom dan waar dan ook. Vul die zak maar niet meer dan dat. Je zult je hele leven genoeg hebben.’

De man snakt naar adem als hij de grot in loopt. Goudklompjes, blauwe saffier, robijnen vol vuur, parels en diamanten in alle kleuren van de regenboog. Hij kan zijn ogen niet geloven.

Omdat de vogel op hem wacht maakt hij een keuze. Hij neemt een paar klompjes goud, een parel en een robijn en gaat naar buiten.

‘Maar die zak is niet vol! Ga terug, er is genoeg.’ roept de vogel. Doch de man weigert. ‘Dit is genoeg. Hier kunnen we een ander huis van kopen, wat land, een paar ossen. De parel bewaren we in een hanger en de robijn doet ons denken aan jouw goedheid.’

De vogel dringt niet aan en ze vliegen terug.

De jaloerse broer

Ze bouwen een nieuw huis en kopen rijstvelden. Iedereen is blij voor hen; overvloed en harmonie is nu hun leven. Ze krijgen de status van weldoener in het dorp en dat wekt de gal op in de lever van de oudere broer.

Hij gaat op bezoek en hoort hem uit. De jongere broer vertelt open en eerlijk van de carambolaboom, de vogel, de grot met rijkdom en denkt geen moment dat zijn broer er misbruik van kan maken. Maar dat pakt anders uit.

‘Broertje van me, ik heb je niet netjes behandeld. Ik heb niet alles eerlijk verdeeld en heb daar spijt van. Dus ik wil dat we van huis wisselen en dan neem ik de hut van stro en het tuintje aan het oosten.’

Ze protesteren maar het helpt niet. Tenslotte gaan ze akkoord niet wetend dat slechts hebzucht de oudere broer leidt.

Vietnamese Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, Vietnam, carambola
Robijn.

De vogel

Dan ziet hij de vogel. De geschiedenis herhaalt zich en hij krijgt opdracht een tas te maken niet breder dan drie handbreedten.

Hij wacht op de vogel met een tas van de grootste maat die hij kan vinden. ‘Ik zei drie handen breed’ protesteert de vogel. ‘Zeur niet zo. Ik leef mijn hele leven in armoede en nu neem ik mijn voorzorgen’.

Bij de grot aangekomen propt hij de zak helemaal vol maar dat is niet genoeg: zijn zakken moeten vol en hij knoopt ook zijn broekspijpen dicht om juwelen te verstoppen. Dan klimt hij op de vogel.

Maar de vogel is te zwaar en na een paar duizend truong voelt hij zich zwakker worden. ‘Kun je niet wat goud weggooien?’ vraagt hij.

‘Ben jij nou helemaal mesjogge?’ En hij houdt de zak stevig bij zich.

Maar het water komt dichterbij. ‘Gooi wat weg of anders sterven wij’ zegt de vogel.

En dan is het te laat. De vogel stort in het water en de man valt er af. Omdat de passagier weg is kan de vogel wegvliegen maar de man blijft achter. Hij laat de zak los maar heeft zo veel gewicht in zijn kleren verstopt dat hij naar de bodem zinkt.

 

Toelichtingen

Span, spanne, 0,2286 m.

Truong, Vietnamese maat, 4 meter.

Foto’s en prenten

Carambola, starfruit; wikimedia, curid, 298733.

Confucius, 551-479 vC; wikimedia, curid, 1425901.

Robijn, 2cm, voor splijting; wikimedea, curid, 320953.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 560 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

1 Comment

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*