Cambodja: Straatleven Phnom Penh dreigt te verdwijnen

Bert Vos, Cambodja, Straatleven Phnom Penh

Drie jaar geleden gebeurde het in Bangkok. Nu in Phnom Penh. Het straatleven wordt aangepakt. De eetstalletjes en ambachtslui in de straten van de door Corona zwaar getroffen stad aan de Mekong moeten weg. Want: ‘ze zouden niet passen in een schoner, ordentelijker en beschaafd Cambodja’, aldus de regering Hun Sen.

Eettentjes en straatverkopers zijn nu overal in Cambodja aanwezig. Ze horen bij het straatmeubilair. Net als in overige Aziatische landen. Dat hoort bij hun charme. Uit eigen ervaring weet ik dat je er goed kan eten op lage krukjes voor weinig geld. En dat de ambachtsmensen hun werk goed doen. Ze zijn bij de bevolking, expats en toeristen enorm populair.

De Cambodjaanse overheid denkt daar anders over en werkt aan een wetsvoorstel om de kraampjes, die vaak op een brommer passen, te verbieden. Evenals iedereen die op straat zijn of haar geld verdient. Het voorstel wordt waarschijnlijk volgend jaar wet. Straatverkopers worden dan op veel plaatsen geweerd, bedelen is verboden en de schoenlapper en kleermaker moeten hun heil elders zoeken. En oh ja, het volk mag zich niet te bloot kleden van Hun Sen.

 

Berthy Jenner, Week van, Thaise dingen, foodHet straatleven van Bangkok

Drie jaar geleden bedachten de Thaise autoriteiten ook een plan om het straatleven van Bangkok aan te pakken. Op veel voetpaden was het een, wat mij betreft gezellig, rommeltje met duizenden kraampjes.

Voedsel, kleding, ceedees, elektrische apparatuur, vogels en hondjes, Boeddhabeelden en houtsnijwerk, leren en namaakartikelen, vage troep, horloges, werden onder andere verkocht, tot laat in de avond. Maar nee, de straten moesten er ordelijker en schoner uitzien vond de militaire junta. Dus weg ermee.

Alleen in de drukbezochte toeristengebieden Chinatown en Khao San Road en in kleine zijstraten mag nog straatvoedsel worden verkocht, mits de verkopers voldoen aan nieuwe eisen voor veiligheid en hygiëne. Met als gevolg veel mensen die elders hun tering naar de nering moesten zetten.

Klein salaris en favoriete maaltijd

Vooral de laagbetaalde Thai zijn de klos van de maatregelen en reageerden furieus. Het was hun dagelijkse routine voor een ontbijt of lunch. Een op straat bereide noedelsoep met varkensvlees, een pad kra pao (scherp gerecht met basilicum, vlees en rijst) of khao phad kai (gebakken kip, groente en rijst) kost namelijk zelden meer dan twee euro. Voor kantoorbedienden, caissières en andere Thai met een klein salaris een favoriete maaltijd. Evenals backpackers met een kleine beurs en andere toeristen die graag aanschuiven om dit eens mee te maken. Het straatleven is juist datgene wat Bangkok voor veel mensen bijzonder maakt. De gemiddeld Thai moet nu zijn eigen lunch meenemen of naar een winkelcentrum waar het eten twee keer zo duur is.

Hans Geleijnse, Wegpiraten, Verkeersveiligheid, Rijbewijs
Regering Thailand wil strenger optreden.
Foto Wikipedia

Campagne militaire regering

Het verbod past in een nieuw beleid om Thailand zoals de regering steeds herhaalt: ‘weer schoon en gelukkig te maken’. Een campagne waar de militaire regering na de staatsgreep in 2014 mee begon. Corruptie wordt aangepakt en het beroemde en beruchte nachtleven zucht onder strengere maatregelen. Malafide en de jouw belazerende taxichauffeurs evenals tuk-tuk-chauffeurs worden harder aangepakt. Iets wat ik dan wel weer kan waarderen.

Echter aan de cultuur van straatvoedsel tornen is voor veel Thai een domper en weer een stap verder naar nog meer onderdrukking en betutteling. Zowel nationaal als internationaal wordt het straatleven met zijn kraampjes en handel gezien als onderdeel van de Thaise cultuur. CNN riep Bangkok zelfs uit tot ’s werelds beste plek om op straat te eten. Maar daar trekt de militaire regering zich niets van aan.

Het straatleven van Phnom Penh

In Phnom Penh vergaren  heel veel mensen op straat hun inkomen. Vaak slapen ze onder hun kraam. Je kunt er noedelsoep of rijst met kip en groente eten, je fietsband laten pakken, reisgidsen kopen, je de toekomst laten voorspellen, een knipbeurt nemen, je kleding of schoenen laten repareren, naar een dansvoorstelling kijken, allerhande spullen kopen of naar een zanger luisteren met een mobiele speaker op het hoogste volume. Om maar een greep te doen uit wat ik allemaal in het straatleven van deze boeiende stad tegenkwam.

Bert Vos, Cambodja, Straatleven
Journalist Sovann-Rithy gearresteerd in Phnom Penh. Foto: CambodiaNews/ Panha Chhorpoan

Volgens de regering is  de nieuwe wet nodig voor: ‘het bewaken van de openbare orde en het waarborgen van cultuur en tradities’. Maar in werkelijkheid is het gewoon een manier van de autoritaire leider Hun Sen om de controle over volk te ve.rscherpen. Dit naar voorbeeld van goede buur en vriend China, dat steeds meer invloed krijgt in het land. De al 35 jaar regerende premier veranderde Cambodja bij de verkiezingen van 2018 in een eenpartijstaat. De afgelopen jaren zijn er verschillende wetten door het parlement gejast, die mensenrechtenactivisten, vakbonden, journalisten en belangenorganisaties het werken steeds meer onmogelijk maken.

Cambodja, slobbertrui, Erik Kuijpers, Straatleven
De iets te uitdagende pose. Waar een half jaar cel op staat.

Kuisheid en ontbloot bovenlijf

Ook wordt kuisheid uit de kast gehaald. Zo is bij wet vastgelegd dat mannen niet langer met ontbloot bovenlijf de straat op mogen. Voor vrouwen is het verboden om ‘te korte’ of ‘te doorzichtige’ kleding buitenshuis te dragen. Dat is Hun Sen een doorn in het oog. In april kreeg een vrouw zes maanden cel wegens ‘pornografie en onfatsoenlijke blootstelling’ omdat ze bij het online verkopen van kleding suggestief gekleed was. De premier heeft de autoriteiten opgeroepen om verkoopsters die online of in het openbaar onthullende kleding dragen te heropvoeden. Volgens de premier beschadigen zij de Cambodjaanse cultuur en zetten ze aan tot seksueel geweld. Cambodjaanse en internationale mensenrechtenorganisaties stellen in een verklaring dat zulke regels de vrijheid van meningsuiting schenden en persoonlijke autonomie ondermijnen. Bovendien schuift men bij seksueel geweld zo de schuld richting het slachtoffer, aldus de organisaties.

Chaos en handhaving

Phnom Penh betekent chaos. Verkeersregels en -lichten worden nauwelijks gerespecteerd. Het is een rommeltje. De Cambodjanen doen hun ding en zijn bezig om te overleven. En iedereen is om te kopen. Ook agenten. Ik vraag mij dan ook af hoe de nieuwe wet gehandhaafd  wordt. Niet dus, denk ik. Ze wordt selectief ingezet. Om bijvoorbeeld een demonstratie snel op te breken, ordetroepen vlug te verplaatsen of straatverkopers en dergelijke te verwijderen van een plek die de autoriteiten om politieke redenen willen presenteren als ‘schoon en ordelijk’.

 

Eerder op Trefpunt Azië: Straatleven sloppenwijk Phnom Penh

Bert Vos
Over Bert Vos 180 Artikelen
Bert Vos is journalist, tekst-producent en Azië-liefhebber. Hij woont in Amersfoort.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*