Cambodja: Kramp en liefde op zijde-eiland

Ik voel het zonder aankondiging aankomen daar op het zijde-eiland. Langzaam zonder dat ik er iets tegen kan doen zwelt het aan. Een niets ontziende kramp in mijn rechterkuit op het eilandje Koh Dach. Een strook land op de Mekong Rivier met uitzicht op de sky line van Phnom Penh.

Of ik even achter het weefgetouw wil kruipen, wordt mij voor de krampaanval gevraagd. Met mijn welvaartsbuik achter dit getouw gaan zitten is geen sinecure. Ik moet mijn lange benen over een kleine zitplank zwaaien en mijn voeten voor de weefpedalen te zetten. Maar het houten apparaat is gebouwd voor kleine Cambodjanen. Geen grote farang als ik. Dus mijn kuit gaat in staking. Ik slaak een kreet en grijp naar de harde knoop in mijn spier. Geschrokken rennen de dochter en moeder des huizes op mij af. Mijn tuk-tukchauffeur, Chak maakt grijnzend foto’s. Die krijgt geen fooi neem ik me voor, terwijl dochterlief mijn spieren masseert en bezorgd vraagt: “You okay?”

 

Column. Cambodja: Kramp en liefde op zijde-eiland
Achter het weefgetouw

Sjaals en sarongs van zijde

Voordat ik weer naar Bangkok vertrok wilde ik sjaals van zijde kopen had ik mij voorgenomen. En dan moet je volgens de Lonely Planet Gids op Silk-Island (Zijde-Eiland) zijn. Waar families op hun weefgetouwen naast de mooiste sjaals onder meer sarongs, jasjes en tafelkleden maken. Althans, daar ga ik maar van uit. Met Chak zijn tuktuk rijden we de ferry op die haar passagiers de rivier overtilt. Eenmaal daar is het een verademing om uit de drukte van de stad te zijn en een vleug Cambodjaanse platteland op te snuiven. Het eiland heeft niet veel te bieden, behalve stilte, een paar kleurrijke tempelcomplexen, veel kleine compounds, velden vol lelies, bananenbomen, dromerige koeien en dus het ambacht van het weven waar menig gezin van leeft.

 

Column. Cambodja: Kramp en liefde op zijde-eiland
De moeder des huizes. Foto: Bert Vos.

Weefgetouwen

Een jonge slanke vrouw spreekt ons aan op de volle boot. Of we voor de zijde gaan, vraagt ze in perfect Engels. Ik zink weg in haar donkere ogen. Ze kijkt verlegen weg en glimlacht als ik haar iets te lang aanstaar. In rap Khmer zegt ze iets tegen Chak. Of we even bij haar familie willen kijken? Ja hoor. En even later volgen we haar. Ze rijdt op haar brommer, met kind voorop, terwijl ze bevallig tussen de vele kuilen laveert. Natuurlijk moet Chak er zo nu en dan doorheen rijden en word ik bijna gelanceerd. Ik zie hem guitig achterom kijken.

Column. Cambodja: Kramp en liefde op zijde-eiland

In het huis is wonen en werken geassimileerd. In de woonkamer staan drie grote weefgetouwen stand by. Op de achtergrond flikkert het beeld van een televisiescherm en de man des huizes in een wit hemd houdt zich afzijdig.

Moeder is druk bezig met het getouw. Behendig gaan de klossen zijde heen en weer. Of ik het wil proberen? Mijn gedachten gaan uit naar mijn vader, die ooit eens bij textielbaron Gelderman in Oldenzaal uitgebuit werd door uren achter zo’n hels kabaal makende electrische weefmachine te zitten. Op Koh Dach gaat alles nog met de hand, mee met het ritme van de seizoenen.

Paradijs op Zijde-eiland

Column. Cambodja: Kramp en liefde op zijde-eiland
De dochter des huizes met de sjaals

Als mijn spieren weer meewerken nadat de smalle vingers van dochterlief mijn kuiten hebben gemasseerd en ik fantaseer van een paradijs met haar op Silk-Island, onderneem ik een nieuwe poging om mijn voeten op de pedalen te plaatsen. Nu nog het weven onder de knie krijgen bedenk ik. Het is een samenspel van voetenwerk en de klos goed heen en weer laten gaan. Tot grote hilariteit lukt dat natuurlijk niet. De draden raken verstrikt in mijn vingers.

Met gracieuse bewegingen doet de dochter het voor, maar ik heb meer oog voor haar dan voor het garen. Raar bezig Bert, fluistert een stem en ik wurm mij achter het weefgetouw weg. Chak schudt zijn hoofd en volgt ons naar het ‘winkeltje’. “You like?”, vraagt mijn nooit-aanstaande als ik het assortiment bewonder. “Like you more,” denk ik en wil de hele toko wel leegkopen om de sessie wat te verlengen. Even later heeft ze mij vijf zijden sjaals verkocht. Nee, tafelkleden hoef ik niet, die heb ik al in Laos gekocht.

Een wolk vlindersColumn. Cambodja: Kramp en liefde op zijde-eiland

Dan moeten we nog op de foto. En heel even streelt ze met een rappe beweging mijn rug, terwijl Chak afdrukt. “Thank you for supporting my family,” zegt ze met een zachte stem. Een wolk vlinders verlaat mijn buik en fladdert rond haar hoofd.

We lopen naar de tuk-tuk, ik verdrink nog een keer in haar oogappels, ik stap in en we rijden weg. Chak presteert het om tot aan de pier te grijnzen. Geen fooi beloof ik hem. Maar die belofte kom ik niet na. Dat dan ook weer wel.

Bert Vos
Over Bert Vos 183 Artikelen
Bert Vos is journalist, tekst-producent en Azië-liefhebber. Hij woont in Amersfoort.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*