Cultureel Erfgoed in Thailand: Chiang Mai Foreign Cemetery

Chiang Mai Foreign Cemetery, een schaduwrijke plek en goed onderhouden’; een langzaam stromend beekje vormt de grens met de aanpalende Gymkhana Golf Club. Dit is de Chiang Mai Vreemdelingen Begraafplaats, aan de Chiang Mai-Lamphun Road, niet ver van de stad. Een bijzonder stuk onroerend goed in Thailand waar vreemdelingen een stukje grond mogen bezitten voor de eeuwigheid, een voorrecht dat alleen de doden is toegestaan.

Chiang Mai Foreign CemeteryDeze begraafplaats is een interessante weergave van de geschiedenis van de expat gemeenschap van Chiang Mai van de laatste 120 jaar. De eerste westerlingen vestigden zich hier omstreeks 1867. Tegen 1898 woonden er 50 ‘buitenlanders’ in en om Chiang Mai. De meesten werkten voor teakhout bedrijven. Het leven in de bossen, waar ze veel tijd doorbrachten, was avontuurlijk en gevaarlijk voor de gezondheid. Samen met de in Chiang Mai aanwezige missionarissen, die al snel volgden toen de houthandelaren zich vestigden, werd een verzoek voor een stuk land voor een begraafplaats bij de Thaise regering neer gelegd via de Britse consul. Per koninklijk besluit, sommige delen van het besluit zelfs handgeschreven, schonk Koning Chulalongkorn, Rama V, een terrein van 24 rai op 14 juli 1898 aan de ‘Vreemdelingen’.

Chiang Mai Foreign CemeteryEr waren aan de schenking een aantal voorwaarden gekoppeld: Het land mocht nooit worden verkocht, er mochten (en mogen) alleen buitenlanders begraven worden en de Britse consul is de beheerder van het terrein tot in oneindigheid. De Britse consul is ook lange tijd verantwoordelijk gebleven, maar toen het Britse consulaat wederom een keer de deuren sloot in Chiang Mai werd de beheerdersrol voor het Chiang Mai Foreign Cemetery in 1970 overdragen aan een lokale commissie van expatbewoners van Chiang Mai.

Deze commissie is nu nog steeds actief als waarnemer van de Britse consul in Bangkok.
Omdat er geen officiële eigendomsakte van de grond is, slechts een schenkingsakte, is er door de jaren heen veel heen en weer geschoven met het grondgebied van de Chiang Mai Foreign Cemetery. Stukken zijn ‘gekraakt’, er zijn woningen op gebouwd, vee heeft er gegraasd en een klein deel wordt nu gebruikt als christelijk begraafplaats. Tijdens de 2e wereldoorlog zijn veel graven geopend en grafstenen beschadigd omdat de lokale bewoners dachten dat er goud begraven was op de begraafplaats. Een turbulente geschiedenis voor zo’n klein stuk grond.

De beheers commissie geeft sinds 1980 een boekje uit met de geschiedenis van de begraafplaats maar vooral ook korte, beschrijvingen van de mensen die begraven zijn op de begraafplaats (De Mortuis). Kleurrijke verhalen, vaak geschreven door vrienden of bekenden van de overledene.

Chiang Mai Foreign CemeteryKapitein Edward Lainson Guilding
Guilding is het eerste lid van deze `elite club` (volgens De Mortuis), als eerste begraven op deze begraafplaats terwijl hij niet eens in Chiang Mai woonde. Hij was Kapitein in het Essex regiment. Op een zonnige dag in Februari 1900 reed hij van Kentung in Noord-Birma naar Chiang Mai. Niemand wist wat hij in Kentung deed of waarom hij in Chiang Mai was. Hij overleed aan dysenterie voor hij iemand iets kon uitleggen, op 42-jarige leeftijd. Later onderzoek wijst dat hij Russisch sprak en waarschijnlijk betrokken was bij spionage naar Russische (troepen)bewegingen in Azië.Hans Markward Jensen
Jensen was een Deense legerkapitein gesecondeerd bij de Siamese Provinciale Politie. In 1902, tijdens de`Shan rebellie` was hij verantwoordelijk voor de verdediging van de stad Lampang tegen de Shan. De Shan (afkomstig uit Birma) kwamen in opstand tegen de onderdrukking en corruptie die hen ten deel viel in de Thaise bosbouw en edelsteenmijnen, waar ze werkten. Als eerste werd Phrae geplunderd. Veel stedelingen waaronder ook de gouverneur, werden vermoord. Van Phrae trokken ze richting Lampang, waar ze werden tegengehouden en verslagen door Jensen en zijn mannen, 52 Shan werden gedood, de rest sloeg op de vlucht. Jensen wilde de rebellie voorgoed neerslaan en achtervolgde de Shan tot in Phayao waar hij in een vuurgevecht werd geddod. Jensen werd in Lampang begraven en na de 2e wereldoorlog, toen de begraafplaats in Lampang werd gesloten, herbegraven in het Chiang Mai Foreign Cemetery. Koning Chulalongkorn heeft hem voor zijn heldhaftig optreden postuum gepromoveerd tot Majoor, en zijn moeder levenslang van een pensioen voorzien. De grafsteen die nu nog op zijn graf te vinden is door Koning Chulalongkorn geschonken.

Leo GM Alting Von Geusau
Alting von Geusau werd geboren in Den Haag in een militaire familie in 1925. Hij studeerde in Driebergen, Rome (Theologie) en New York (Antropologie). Hij arriveerde in Thailand als missionaris om onderzoek te doen voor zijn Antropologie dissertatie, en verbleef tussen 1977 en 1981 bij de Akha in Noord-Thailand. Na zijn verblijf daar nam hij definitief afstand van religie. Hij wijdde de rest van zijn leven aan de Akha in Thailand, probeerde ze te emanciperen en middels Ngo’s te helpen zich aan te passen aan het moderne Thaise leven zonder hun eigen cultuur op te geven.  Hij overleed in 2002 in Chiang Mai.
Chiang Mai Foreign CemeteryKoningin Victoria
Koningin Victoria is weliswaar niet begraven hier, maar een beeld van haar bevindt zich op de begraafplaats, uitkijkend over de graven. Besteld in England na haar overlijden in 1901, arriveerde het in Thailand in 1903 na een lange en ingewikkelde tocht per boot, trein en nogmaals boot vanuit Birma. Het beeld stond lang tijd bij het Britse consulaat in Chiang Mai. Toen dit de deuren sloot in 1980 werd het beeld overgebracht naar de begraafplaats. Ze houdt de wacht over de graven.

Het boekje, De Mortuis: The Story of the Chiang Mai Foreign Cemetery, is inmiddels toe aan een 7e druk en is het enige middel dat de huidige commissie heeft om geld in te zamelen voor het onderhoud van dit waardevolle stukje geschiedenis. Het boek is beschikbaar op de begraafplaats zelf.

Over Redactie 797 Artikelen
De auteursnaam van de redactie van Trefpunt Azië. Wij publiceren onder deze naam berichten van de redactie en bijdragen die niet onder naam van de bron kunnen worden geplaatst.

2 Comments

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*