Beste buren (3). Toen Thailand Angkor Wat naar Bangkok wilde halen

Voor zijn serie Beste Buren – over gebeurtenissen en ontwikkelingen van belang voor het Asean-gebied – vond Alex Ouddiep een interessant verhaal op de site van het nieuwsagentschap Khaosod English. Het is geschreven door de bekende Thaise journalist Pravit Rojanaphruk. 

 

Naar: Khao Sod, 28 september 2018

Vanuit Cambodja wordt Thailand er vaak van beschuldigd, dat het het culturele erfgoed van het land kaapt, van de Khon-theaterkunst tot de Preah-Viheartempel. Maar al deze geschillen verbleken bij Thailands poging ooit Angkor Wat te stelen.

De historicus en deskundige op het gebied van de Khmer-cultuur Santi Pakdeekham vertelde afgelopen week op een forum voor de Matichon Academy over deze bizarre, ambitieuze Thaise onderneming die nu vrijwel vergeten is. Maar waren de Thais in hun opzet geslaagd, dan zouden delen van de bijna duizend jaar oude tempel – het grootste religieuze bouwwerk ter wereld – verplaatst zijn naar Bangkok.

Redactie, Alex Ouddiep, Beste Buren 3, Angkor Wat roof 1

Het plan om Angkor Wat te stelen was in 1859 uitgebroed door koning Rama IV, een jaar voordat het kolossale tempelcomplex door de expeditie van de Franse ontdekkingsreiziger Henri Mouhout over de hele wereld aandacht kreeg. Het was de wil van de koning om de tempel te ontmantelen, zei Santi, die in Bangkok docent is aan de Sri Nakarin Wiroj Universiteit. Siamese troepen hadden op koninklijk bevel naar Angkor moeten trekken om de tempel gedeeltelijk af te breken, in stukken naar Bangkok te vervoeren en opnieuw op te bouwen nabij de Wat Pathum, waar nu het Siam-shoppingcomplex ligt. Een tweede Angkor Wat had in de provincie Petchaburi herbouwd moeten worden, waar de koning al een paleis op een berg had laten bouwen.

Redactie, Alex Ouddiep, Beste Buren 3, Angkor Wat roof 2

’s Konings beweegreden voor dit grootse plan was volgens Santi dat de Khmer-cultuur nauw verweven zou zijn met de Thaise monarchie. Deze ziet zichzelf als loot aan de stam van het machtige Khmer-rijk. Ooit hield de 17e-eeuwse koning Narai Portugese gezanten voor dat zijn dynastie teruggaat op de heersers van Angkor. “De vorsten  hebben steeds geprobeerd het land van hun voorvaderen te heroveren en er de opperheerschappij1 over te verkrijgen,” aldus Santi. Terloops merkte hij op dat de provincie waar Angkor ligt, bekend is als Siem Reap, wat ‘verslagen Siam’ betekent. De expeditie van de 16e-eeuwse Siamese koning Chairachathirat om Angkor te heroveren werd namelijk een mislukking.

Redactie, Alex Ouddiep, Beste Buren 3, Angkor Wat roof 3

Het plan van koning Rama IV om Angkor Wat te ontmantelen viel in duigen – jammer voor de koning en gelukkig voor Cambodja. Op weg naar Angkor liep de expeditie in een hinderlaag van wat in een koninklijke kroniek heet  ‘300 Khmer-stommelingen’2. De leider Phra Suphanphisarn werd gedood evenals zijn zonen, aldus Santi. De koning wilde toch een tweede expeditie op touw zetten, maar zijn adviseurs konden hem daarvan afhouden: het zou te moeilijk zijn en het complex was op de oude locatie op zijn plaats. Als troost en als teken van de Siamese macht over Cambodja werd een miniatuur van Angkor Wat gebouwd binnen de tempel van de Emerald Buddha in Bangkok. Rama IV  kreeg die niet meer te zien, hij stierf een jaar voor de voltooiïng in 1868.

Elk recht dat Siam meende te hebben op Angkor Wat verviel, toen het Franse leger net voor het begin van de 20e eeuw Cambodja bezette en het land daarmee tot Frans protectoraat maakte.

Noten
1 Dit in feodale termen, vergelijk het Duitse Heilige Roomse Rijk (toevoeging AO)
2 Goons

Vertaling Alex Ouddiep

Beste buren is een serie artikelen waarin Alex Ouddiep zich verdiept in het politieke en culturele landschap van Zuidoost-Azië.

 

 

 

Redactie
Over Redactie 531 Artikelen
De auteursnaam van de redactie van Trefpunt Azië. Wij publiceren onder deze naam berichten van de redactie en bijdragen die niet onder naam van de bron kunnen worden geplaatst.

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*