Kinderen pas op: Belsnickel is op jacht!

Cultuur, Belsnickel, Erik Kuijpers

Belsnickel slaat stoute kinderen…..

Het verhaal van Sinterklaas en zijn ‘knecht Zwarte Piet’, of hoe je die vandaag de dag dan ook moet noemen, vind je niet alleen waar Nederlandstaligen wonen.

In het Duitstalige gebied, en zelfs in Pennsylvania, USA, waar afstammelingen van Nederlanders wonen sinds 1830, komt deze figuur voor. Hij is Belsnickel, een kameraad van de kerstman maar helemaal geen aardige vent….

Sinterklaas en Santa Claus dragen een zak met lekkers en met cadeautjes voor kinderen, maar Belsnickel heeft naast snoepgoed voor brave kinderen een zweep waarmee hij stoute kinderen afranselt. Hij ziet er ook niet gezellig uit. ‘Snieklaas’ en de kerstman zijn vrolijke kerels met een gezellig ‘maatje meer’ in een mooie rood-witte tabbaard of winterjas terwijl Belsnickel het moet doen met een aftandse beige jas vaak dichtgebonden met een stuk touw.

Er is in de USA vraag naar Belsnickel beeldjes gemaakt van papier-maché en daarop heeft hij vaak een lange tong en draagt hij een zak snoep en een zweep. Er zijn meer 19e eeuwse figuren die rondspoken met goede of minder goede bedoelingen zoals de Oostenrijkse Krampus, de Italiaanse La Befana en de Franse boeman Père Fouettard, vrij vertaald ‘Vadertje zweep’, die eigenlijk staat voor onze Zwarte Piet.

Cultuur, Belsnickel, Erik Kuijpers

Belsnickel en kameraden in Europa

In het Duitstalige gebied komt Belsnickel voor onder veel namen. Pelzmärtel is er een van waarbij Pelz (werkwoord: Pelzen) in delen van Duitsland staat voor afrossen, afranselen, en märtel verwijst naar het feest van Sint Maarten. (Pelz betekent overigens ook gewoon pels.) In Belsnickel is Bels de verbastering van Pelz en verwijst nickel naar Sint Nicolaas. De feestdagen van Sint Nicolaas op 6 december en van Sint Maarten op 11 november komen in deze figuur samen.

Cultuur, Belsnickel, Erik Kuijpers
De Oostenrijkse Krampus

In Oostenrijk is de maat van Belsnickel ene Krampus die kinderen schrik aanjaagt. Een duivelse vent die stoute kinderen afranselt en daarna in een zak stopt en meeneemt. Deze figuur komt ook elders in Europa voor en ook op onze eigen waddeneilanden.

Cultuur, Belsnickel, Erik Kuijpers
De Italiaanse La Befana

La Befana is de Italiaanse kol die daarentegen wel vriendelijk is voor alle kinderen en snoep uitdeelt. Er zijn klaarblijkelijk dus wel degelijk streken waar men kinderen niet de schrik op het lijf jaagt. Daar zijn dus alleen brave kinderen!

Ik heb als kind dus onterecht schrik gehad; ben gewoon in het verkeerde land geboren….

Bron:

Heraldnet

Meer lezen?

Over Belsnickel en al zijn namen en compagnons.

Over de gewoonte in Franken, Zuid-Duitsland. Bijlage in het Duits.

Foto’s en prenten

Belsnickel; foto internet.

Idem, sold by Cordier Auctions, Harrisburg, Penn. Rights unknown.

Krampus, 1900; wikimedia, 27970733.

La Befana; wikimedia, 467411.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 846 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

1 Comment

  1. Snickel staat ook ergens anders voor. Leuk verhaal hoor met al die variaties op onze sint en piet die trouwens gewoon zwart hoort te zijn.

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*