Ballades uit Birma (15). De Renbaan

Birmese ballades, Erik Kuijpers

Verzuchtingen en spotternijen

onder het Britse juk, begin 20e eeuw

 

 

Een gokje op de renbaan

 

Achtergrond:

Praatjesmaker Chandra Dass besluit een lot te kopen voor de paardenrennen in Calcutta. Politiechef meneer Bland uit zijn stad heeft een eigen paard daar lopen, Marmie Bland. Chandra Dass gokt op de favoriet Marmaduke, alias ‘Heb geen wroeging’.

Hij krijgt een telegram onder ogen waarin staat dat zijn paard kreupel is en bedondert zijn knecht om dat lot voor tien rupees te kopen. Maar dan….

Voorts:

Gunga Din is de op geld beluste stationschef uit ballade 6. ‘Nom de plume’ betekent alias. Veda, Vishnu en Brahma komen uit de Hindoefilosofie. Sandoway ligt aan de westkust en Singhu nabij Mandalay.

 

 

 

Een gokje op de renbaan

 

Erik Kuijpers, Ballades uit Birma, Renbaan, kolonisering
Een derby.

 

Chandra Dass is een rare snuiter hoor

Praatzieke leugenaar en ook een domoor

Onophoudelijk ratelt zijn snater

Massa’s woorden uit die krater

Doet of bij hem de Veda leeft

‘k Denk dat ie meer om centen geeft

Net als Gunga Din die geeft om geld

Is dat ook bij Chandra Dass wat telt

-o-

Een dag wil hij ook wel eens speculeren

Bij die nette Calcutta renbaan heren

Maar van de kosten wordt ie bleek

Duur, zo’n lot van de Derby Sweepstake

Maar kijk wat het wedbriefje hem bracht

Paard met nummer negen-zeven-acht

Zijn nom de plume ‘Heb geen wroeging’

Favoriet ‘Marmaduke’! Hij voelt al voldoening

-o-

De race is gepland op juni 10

Maar hij had het liever eerder gezien

Wat kan er niet allemaal gebeuren

En dan roept men force majeure

Hij hoort al weken, om te beginnen

Dat favorieten niet altijd winnen

Hebben problemen met maag of hart

Een gebroken been net bij de start

-o-

Dan hoort hij van een telegram

Dat op 1 juni van de post af kwam

Bestemd voor Bland, de commissaris

(Maar hij hoort het van een kennis…)

“’t Is Marmaduke, tijdens een tocht

Zijn knie bezeerd, er zit nu vocht

Vergeet de race maar voor de tiende”

(Vertelde hem die goed bevriende…)

-o-

 

Erik Kuijpers, Ballades uit Birma, Renbaan, kolonisering
Chandra Dass smeekt…

 

Chandra Dass die dit bericht gelooft

Slaat op zijn borst en buigt zijn hoofd

“Paarden” zegt ie “Brekebeentjes”

Dikke tranen, hij zweet peentjes

Op zijn knietjes, bidt lijkbleek

“O Vishnu, tot U ik smeek

Zo kan ‘k niet winnen, help deze koelie

En red mijn inleg, betaalde tien roepee”

 

Erik Kuijpers, Ballades uit Birma, Renbaan, kolonisering
Chandra Dass overtuigt de knecht Ko Poo

 

Voor deze vreemde geloofsbeleving

Geeft Brahma hem een goede ingeving

Wat doet de pummel, de ongelikte beer

Roept knecht Ko Poo, bij hem in de leer

“Ik pak jouw loonzakje er bij

Heb jouw salaris hier van mei

Je kent me, ben een nette vent

Betaal je tot de laatste cent”

-o-

“Jouw loonzakje! Maar wa‘k zeggen wou

Denk je eigenlijk wel aan jouw vrouw

Daar ver in Sandoway en alleen

Hoe krijgt zij het huishoudgeld bijeen

Krijgt zij hier tien roepees van

Is dat niet jouw plicht als man

Ja ja, ik zie al dat je knikt

En jouw partner zoiets niet flikt”

 

Erik Kuijpers, Ballades uit Birma, Renbaan, kolonisering
Koers in Waregem, 1920.

 

“Wat zeg je? Geld via ’t postkantoor

Pas op, want soms gaat dat teloor

Een money order via de post

Denk er aan dat dat flink kost

Even van Birmees tot Birmees

Ik heb een lot voor de paardenrace

Tien roepee. Stop het in een envelop

Die postzegel kost je niet je kop”

-o-

“Jij knikt? Da’s een goeie zaak

Zo’n cadeau geef ik niet vaak

Ik haal er nu een getuige bij

Beter voor jou en ook voor mij

Gelijk oversteken; ik de munt

Jij het wedbriefje, ’t is je gegund”

Beiden aanvaarden na deze taal

Het einde van dit lang verhaal

-o-o-o-

Op de tiende komt één paard naar voren

Die ‘Marmaduke’ is als herboren

Chandra kan ’t niet begrijpen

Marmie Bland’ zou de prijs toch grijpen

Maar is de commissaris teruggekeerd

Blijkt ‘Marmie Bland’ de knie bezeerd

Mr Bland zit nu met dat wrak

Het paard is hem een kat in de zak

-o-

TOT SLOT

-o-

Ko Poo wint daar twee lakh, veel geld

Koopt in Singu een klein olieveld

En Chandra Dass zal nooit ontkomen

Aan ‘Heb geen wroeging’  in zijn dromen

 

Erik Kuijpers, Ballades uit Birma, Renbaan, kolonisering
Epsom Derby, 1840.

 

Foto’s

Derby; CC BY 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=11227760

Koers Waregem, 1920; Publiek domein, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=12106411

Epsom Derby, 1840; Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=21994634

De prenten zijn uit het boek.

Originele titel: The Lay of the Derby Sweep; Een gokje op de renbaan.

 

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 805 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland