Filipijnse volksverhaaltjes (16). Juanita bevrijd

Erik Kuijpers, Baleteboom, iep, asuang., crucifix

 

Hoe Juanita wordt bevrijd uit de Baleteboom

Je kent hem, de verschrikkelijke Tic-balan, een lange, dunne, donkere man met een vreselijk gebit en een paardenhoofd? Met rood haar. En ken je de Asuang?

Erik Kuijpers, Baleteboom, iep, asuang., crucifix
De asuang, aswang.

De Tic-balan woont in de Baleteboom en je kunt alleen veilig passeren als je ‘Tabi’ zegt. En doe je dat niet dan komt de Asuang in de nacht en gooit je dood met stenen.

Juanita Calaon

Juanita woont in Santa Cruz en is vaak in het bos. Ze buigt netjes voor de Baleteboom als ze wil passeren.

Zo ook de dag dat ze er alleen op uit is om hout te sprokkelen voor de vuurplaats thuis. Ze vindt genoeg hout, maakt er een bundeltje van, en gaat terug naar huis.

Maar dan! Ze vergeet te buigen voor de Baleteboom.

Een verschrikkelijk gebrul barst los en de Tic-balan komt tevoorschijn en trekt Juanita in de Baleteboom.

Omdat Juanita niet thuis komt gaat het hele dorp naar haar zoeken in het bos. Ze schreeuwen haar naam en tenslotte vindt iemand haar bundeltje hout. En jawel, ze horen iemand bonken in de boom.

Maar ze doen het ook in hun broek! Doch de dappere mensen regelen dat er een muziekgroep komt, dat er kaarsen komen en een kruisbeeld. Ze bidden voor haar welzijn.

Juanita’s moeder is er ook en slaat met het kruisbeeld tegen de boom!

Erik Kuijpers, Baleteboom, iep, asuang., crucifix

Een gebrul barst los maar dan splijt de boom in twee stukken en kunnen ze Juanita bevrijden. In triomftocht naar huis en er volgt een nacht van zang en dans.

En de boom? Die blijft in stukken liggen. En niemand zegt meer ‘Tabi’ als hij de boom passeert. God is echt wel sterker dan de Tic-balan!

Toelichtingen

In legendes kan bijna alles. Zo kan ieder bos, ravijn, spelonk, boom een beschermgeest hebben.

Ook kan de Baleteboom (uit de geslachtengroep ficus urostigma waartoe ook de bodhiboom behoort), die vergelijkbaar is met de olm (of iep) waarin de heks leeft, in het donker er buitengewoon eng uitzien.

Deze bomen hebben een beschermgeest die alles aanvalt waarvan hij/zij denkt dat er gevaar van kan komen. Mensen zullen altijd de goden groeten als ze daar moeten passeren.

Zo’n geest heet in dit verhaal de Tic-balan.

Foto’s en prenten

Iep, olm, mogelijk met heks, ulmus glabra camperdownii; wikimedia, curid, 1807163.

Asuang, aswang; een mens die van gedaante kan veranderen en tevens vampier is; wikimedia, curid, 62113292.

Crucifix; wikimedia, curid, 1510266.

Gerelateerde berichten

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 583 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

2 Comments

  1. De ouderdom is niet na te gaan; of het crucifix in de oudste versies van dit verhaal voorkomt kan ik niet controleren. Het crucifix dateert van circa 400 nC en dat is met Christusbeeld, in protestantse kringen ontbreekt dat beeld. Goden en afgoden zijn van veel vroeger, die zien we al in het verhaal over de stenen tafels met de tien geboden. Ik blijf het antwoord dus schuldig, Rob.

  2. Ik vermoed dat dit een gemuteerde (geëvolueerde wou ik zeggen maar daar doet de kerk niet aan) versie is van een ouder volksverhaal? Die bos en boomgeesten waren en natuurlijk al langer dan dat de kerk er was, die laatste moest natuurlijk wel laten zien dat animisme inferieur is…

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*