Backbencher: Rutte en het populisme light


Peter van Nuijsenburg, Backbencher, logo 2017Aan het begin van zijn campagne schreef VVD-leider Mark Rutte een open brief aan ‘alle Nederlanders’. De boodschap aan het allochtone deel kan worden samengevat als: aanpassen of weg wezen. En nog korter: Doe. Normaal.

Zoals te verwachten was, veroorzaakte Rutte’s openingssalvo de gebruikelijke opwinding. Wat moesten de mensen, die niet helemaal, half of zelfs helemaal niet normaal zijn wel niet denken? Mensen met een moeizame biografie, ziektes, ‘afwijkingen’ en andere struikelblokken op het levenspad. Werden die niet buitengesloten?

Had de lijsttrekker de integrerende rol van de minister-president die hij ook is, niet te grabbel gegooid voor vuig politiek gewin? Niet alleen bij de concurrentie, maar ook in academische kring wordt met, uiteraard hooggeleerde, interesse gekeken naar de manoeuvres van Rutte.

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Linkse Eenheid
Doe is normaal-duo Rutte /Wilders: same same or different? 
Collage Nos

In de inleiding van zijn boek over het populisme, Paniek in de polder, roept professor Jos de Mul op niet om strategische redenen op de VVD te stemmen en zo Wilders kort te houden. Dat is niet de juiste aanpak.
Wilders moet ‘ingepolderd’ worden. Zet hem voor het blok: net als Leefbaar Rotterdam verantwoordelijkheid nemen of net als vijf jaar geleden daarvoor weglopen toen hij zijn gedoogsteun aan Rutte-1 introk. Als hij weer voor roeptoeteren aan de zijlijn kiest, wordt hij onherroepelijk afgestraft. Het is de enige manier om het monster te temmen.

Misschien heeft De Mul gelijk, maar het riekt wel erg naar de studeerkamer. Veel PVV-kiezers zitten helemaal niet te wachten op een regering-Wilders. Zij hebben ook wel door dat de Grote Blonde Leider hun problemen niet gaat oplossen. Ze willen het establishment, de elite, de linkse kerk, de gutmenschen en welke variaties nog meer in onze polder gedijen, op de arrogante sodemieter geven.

Wie daaraan twijfelt moet nog maar eens via uitzending gemist de reportages over het Middenland van EenVandaag bekijken. Daar komen geen schuimbekkende racisten, xenofoben of semi-fascisten aan het woord. Ze hebben wel de buik vol van loze beloften. En zolang de gevestigde partijen daarin volharden, zullen er altijd proteststemmen zijn en altijd een Wilders om die te verzilveren.

Dat neemt niet weg dat te veel proteststemmen een onwerkbare situatie opleveren. Als de grootste of bijna grootste partij niet mee wil of mag doen, wordt de formatie een lastige klus. Omwille van de regeerbaarheid moet die nog vaak zwevende proteststem naar een potentiële regeringspartij worden gelokt. En dat moet vooral de VVD doen. Niet alleen bij deze verkiezingen maar ook omdat dit de taak is die de conservatief-liberalen in ons bestel hebben.

Toen de VVD zo’n 40 jaar geleden van een politieke hockeyclub van ‘ons soort mensen’ een heuse volkspartij werd, was dat ook om de rechterflank af te dekken. Dat was niet alleen uit bezorgdheid voor de politieke hygiëne en ingegeven door ideologische overwegingen maar uiteraard ook, en vermoedelijk in de eerste plaats, omdat daar electoraal veel te halen viel. De Wilders van toen, boer Koekoek, was in 1967 goed voor zeven zetels. (De VVD 17).

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Linkse Eenheid
Strauss in 1982, de rechtse corrector van CDU-softies. Inspirator voor VVD? Foto Wikipedia

Het was een strategie die de VVD-top mogelijk had afgekeken van de Beierse christen-democraat Franz Josef Strauss. Rechts van zijn CSU, zusterpartij van de CDU, mocht geen opening voor een radicale beweging ontstaan. De CSU is sinds jaar en dag heer en meester in Beieren en houdt de tot liberalisme neigende bondskanselier Angela Merkel (CDU) bij de les.

Rutte heeft de juiste papieren voor dit karwei, alleen, er zitten wel een paar forse vetvlekken op. Hij wordt niet erg betrouwbaar en geloofwaardig gevonden. De beloftes van 1000 euro voor iedereen en geen cent meer naar de Grieken zijn niet vergeten. Het gestuntel op het departement van veiligheid en justitie, het absurdistische theater rond het Teeven-bonnetje, matige tot zwakke bewindslieden, Hennis, Schultz van Haegen, Wiebes, zijn geen aanbevelingen. Het geblunder rond het Oekraïne-referendum riep twijfels op over de afstelling van zijn antenne, al was de oplossing dankzij de medewerking van de EU-collega’s wel weer een huzarenstuk. Dat de VVD ook afgelopen jaar de meest corrupte partij was, met graaiende bestuurders en louch gesjacher in de provincie, helpt evenmin.

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Linkse Eenheid
Bravourboy Jesse Klaver. Wil macht en daarvoor desnoods in bed met VVD
Foto Politiek Blog.nl

Niettemin, er is geen andere politicus die het ook zou kunnen. De enige kandidaat, Buma, mist de handigheid en de souplesse, zo bleek opnieuw bij het RTL-debat. Om Wilders aan te kunnen pakken heb je niet veel aan fatsoen alleen. De anderen, Pechtold, Asscher, Klaver en Roemer, vissen in andere vijvers.

Rutte is een minstens zo goede campaigner als Wilders. Hij deinst niet terug voor Wilderiaans getinte fratsen en trucs en weet hoe je met het populistische bijltje moet hakken. De campagne is door de VVD niet voor niets geframed als een duel Rutte-Wilders.

Bovendien kan Rutte ondanks alles een goede staat van dienst laten zien. Hij ziet politiek vooral als probleem oplossen, een veredeld soort managen,- aan visies doet ie niet -, en heeft op die manier het land samen met een bijna tegennatuurlijke coalitiegenoot uit de ernstigste recessie sinds de oorlog weten te leiden. Veel profijt hebben de regeringspartijen niet van dat onmiskenbare succes, integendeel, maar Rutte heeft minder last van het chagrijn onder het kiezersvolk dan zijn vicepremier. Hij wordt toch weer gezien als de meest geschikte kandidaat voor het premierschap.

De flirt met het populisme light is deel van de strategie waarvan het succes uiteindelijk wordt afgemeten aan de prolongatie van het verblijf in het Torentje. Met wie zal hem waarschijnlijk niet veel kunnen schelen.

 

Foto cover: Vice

 


Peter van Nuijsenburg
Over Peter van Nuijsenburg 234 Artikelen
Journalist en publicist Peter van Nuijsenburg (1951) werkte in het verleden bij De Telegraaf, Elsevier en persbureau GPD, het Financieele Dagblad en diverse omroepen. Hij was correspondent in Johannesburg, Berlijn, Tokio en Rome. Peter was voorheen ook parlementair en economisch redacteur. Hij is liefhebber en kenner van kunst en cultuur. Bij dagblad Trouw publiceerde hij boekbesprekingen. Beroepsmatig en (meer recentelijk) als toerist was hij in Thailand en andere Asean–landen.

2 Comments

  1. Ha Cor,

    Kop was misschien enigszins misleidend. Ik beoordeel politici niet op hun fatsoen. Dat is niet alleen in de politiek een lastige eigenschap en vermoedelijk alleen bij de getuigenispartijtjes, dwz die geen vuile handen hoeven te maken, ruim voorhanden. Bovendien maskeert het beroep op fatsoen vaak hypocrisie, zie de CDA-ers, PvdA-ers, VVD-ers die met hun tengels in de koektrommel zijn betrapt.
    Politici moeten problemen oplossen, hoger gaat de lat niet en dat is in de praktijk al vaak te hoog.
    En Rutte heeft dat de afgelopen vier jaar, met de PvdA, redelijk goed gedaan. Meer zit er niet in, vrees ik.

Reacties zijn gesloten bij dit onderwerp.