Backbencher. Regeerakkoord ‘Vertrouwen in de toekomst’

Alles draait om onderling vertrouwen

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Regeerakkoord, Vertrouwen

De mannenbroeders van het vertrouwen

Een grotere dooddoener dan ‘Vertrouwen in de toekomst’ hadden VVD, CDA, D66 en ChristenUnie niet als motto voor hun regeerakkoord kunnen verzinnen.

Een nietszeggend etiket op je plannen plakken is sowieso een dubieuze traditie en bij een volgend keer maar helemaal niet meer doen, maar vooruit, een kabinet wordt uiteindelijk niet op zijn motto afgerekend. Veel belangrijker is vertrouwen in elkaar. Je hoeft geen dominee of dagsluiter te zijn om te erkennen dat vertrouwen de basis is van elke vorm van samenleven en samenwerken, van huwelijk tot ondernemen, dus ook, of juist vooral, in de politiek.

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Regeerakkoord, Vertrouwen

Het is al vertrouwenscarnaval in het land. Hier Geen Stijl, vanzelfsprekend

Politiek draait om tegengestelde belangen en daarom zitten spanningen en wantrouwen er per definitie in gebakken. Jij wil niet wat ik wil en kan ik je vertrouwen als we niettemin gedwongen door de verkiezingsuitslag besluiten samen te werken?

We weten dat D66-leider Alexander Pechtold om, understatement, niet stond te popelen om op avontuur te gaan met Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Er waren en zijn met name onoverbrugbare verschillen op medisch-ethisch terrein (donorwet, levenseinde). Maar zie, ze hebben die verschillen weten te parkeren en gaan toch samen op pad. Al die maanden op elkaars lip zonder handgemeen of voor zover bekend ander ernstig ongenoegen, dat smeedt kennelijk toch een band.

Dat onderlinge vertrouwen is van vitaal belang voor een kabinet dat met een meerderheid van een zetel (76 van de 150) zal moeten regeren. Eén dissident is genoeg om het hele wankele bouwwerk te laten instorten en er zullen ongetwijfeld momenten komen waarop een lid van een regeringsfractie in de verleiding komt. Hier en daar wordt al met een scheef oog gekeken naar Joël Voordewind van de ChristenUnie. Hij zou zich wel eens kunnen ontpoppen tot wat in een ver verleden een loyalist werd genoemd. (Loyalisten waren linkse CDA-Kamerleden die zeer kritisch stonden tegenover het CDA-VVD-kabinet van 1977-’81 dat een meerderheid van twee zetels had).

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Regeerakkoord, Vertrouwen

Blaast CU’er Voordewind straks uit andere richting?

Of het een goed teken is dat Sybrand Buma (CDA) met Pechtold en Segers vanuit de Kamerbanken de fractiediscipline gaan bewaken, zal moeten blijken. Ze kunnen, a, met hun gezag als politiek leider eventuele opstandige types in toom houden en daardoor de lange arm van het kabinet worden. Maar het is even goed denkbaar dat ze, b, de handen vrij willen houden als mocht blijken dat het toch geen succes wordt met Rutte-III. Dat kun je ook nog verkopen als dualisme, controle van de regering, dat staat sjiek, en als het je uitkomt kun je het tapijt onder het kabinet wegtrekken. Opties open houden, ook in een coalitie, hoort erbij en het is, weer, een kwestie van vertrouwen of het meer a dan b wordt.

Dat vertrouwen is geen statisch gegeven. Het is erg afhankelijk van de verstandhouding tussen de betrokken figuren. Hoe beter de relatie des te groter het vertrouwen. Het kan dan meestal wel een schokje velen. Maar als de relatie een moeizaam opgebouwde affaire is, met een nog sluimerend spoor van wantrouwen, wordt het gauw op eieren lopen. Rutte is daar in de loop der jaren erg bedreven in geworden maar of bijvoorbeeld Pechtold en Segers dat talent ook in voldoende mate hebben, staat te bezien. Het zou niemand mogen verbazen als er bij Segers toch iets is blijven hangen van de verbale lynchpartij door Pechtold aan het begin van de formatie.

Veel zal dus weer afhangen van het vermogen van Rutte om de boel bij elkaar te houden. Hij is een gewiekste peoplemanager en vindt langs elk ravijn wel een geitenpaadje maar zijn manoeuvreerruimte is natuurlijk beperkt door de uiterst krappe meerderheid. Bij een aantal voorstellen, belastingen, klimaat, onderwijs, politie en defensie zal een enkele constructieve oppositiepartij ongetwijfeld bijspringen maar je kunt er natuurlijk niet van uit gaan.

En hij is meer dan in de vorige kabinetten aangewezen op de kwaliteit van zijn kabinetsleden. Hij kan zich geen Opsteltens, Van der Steurs, Teevens, Hennissen en andere brekebenen veroorloven. Alleen als hij voor de sleuteldepartementen, financiën, zorg, veiligheid en justitie, onderwijs en defensie, de juiste mensen weet te vinden, heeft hij een redelijke kans van slagen. De mannen en vrouwen die over een paar weken met de koning op het bordes op de foto gaan zullen enige, meer niet, indicatie geven welke kant het opgaat.

Peter van Nuijsenburg, Backbencher, Regeerakkoord, Vertrouwen

Rutte van je 1, 2, 3, Vertrouwen van je 3, 2, 1

Het gevaar loert eigenlijk vooral bij de meer of minder onvoorzienbare gebeurtenissen, the known unknowns en unknown unknowns. Bij een nieuwe financiële crisis, een nieuwe vluchtelingengolf, Russische agressie tegen een van de Baltische staten, of dichterbij huis en op polderniveau, een asielzoekertje dat niet mag blijven en de nieuwe Mauro wordt, heb je niet veel aan een regeerakkoord, hoe dicht gesmeerd ook, en zal het vooral aankomen op het vertrouwen in elkaar. Als je elkaar dan niet weet ‘vast te houden’ gaat het gegarandeerd mis.

De eerste echte vuurproef is van een ander kaliber. Over een half jaar worden er gemeenteraadsverkiezingen gehouden. Die hebben formeel natuurlijk niks met de landelijke politiek te maken maar een afstraffing van een of meer coalitiepartners blijft zelden zonder gevolgen voor de verhoudingen op het Binnenhof. In dat geval krijgen we meteen een idee of het vertrouwen in de gezamenlijke toekomst groot genoeg blijft.

 

Foto’s van Facebook en Twitter

Deze pagina delen

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Google+
 

Lees ookgerelateerde berichten

3 Reacties

  1. Ha Tino,

    Dank! Ik blijf mijn best doen.

    Peter

    Peter van Nuijsenburg
  2. Heerlijk cynisme !

    bert geleijnse
  3. Ik lees deze uitstekende verhalen over de Nederlandse politiek altijd met veel plezier en leer er veel van. De Thaise politiek is eenvoudiger, zoals een donkere nacht veel eenvoudiger is als een heldere zonnige dag.

    Tino Kuis

Reageer

E-mail (wordt niet gepubliceerd)