André Rieu in een Oceaan van Melk

Luchthavenkunstig

Ik ben al een aantal keren langs de ‘Oceaan van Melk’ gelopen. En net als u heb ik er geen moment aandacht aan geschonken. Vrijwel iedereen loopt er langs heen. De Russen met hun kale koppen, de Engelsen met hun tattoes, de Chinezen met hun groepsleiders, de stewardessen van Emirates met hun koffertjes op wielen.

Dagelijks trekken duizenden door de vertrekhal van Suvarnabhumi Airport in Bangkok. Allen op weg naar de gates, wormgaten die toegang geven tot andere werelden in het universum. Ze lopen er allen langs heen. En dus ook u en ik.

Misschien komt het doordat de beeldengroep zo overgevlogen lijkt te zijn uit Eurodisney. Misschien zijn we te nuchter voor de epische verrichtingen van de goden uit de Ramayana of de Mahabharata. Misschien zijn we zelfs afkerig van de Indiase kermis aan goden, de wurgvijg die het boeddhisme omstrengelt.

André van Leijen, Vishu, BKKMaar deze keer besluit ik stil te staan bij het tableau en me voor één keer in mijn leven te verdiepen in deze onbekende sprookjeswereld. De wereld van Vishnu met zijn vier armen, van Brahma met zijn drie hoofden, van Shiva met zijn derde oog, van aapgod Hanoeman, olifantgod Ganesha, de naga’s, de deva’s, de asura’s… Kortom het hele pantheon aan Indiase goden, dat op de berg Meru is neergestreken en zich te goed doet aan de amrita. Zoals de Griekse goden zich ooit op de Olympus verlustigden in hun ambrozijn.

Een drama van kataklysmale omvang

In een walm van Chanel, Gucci en Joop!, afkomstig van de nabijgelegen taxfree shop blijkt zich een drama af te spelen van kataklysmale omvang. Bovenop een rots staat een dansende Shiva. Als een André Rieu orkestreert hij vanaf de rots het wereldgebeuren.

Maar André Rieu heeft slechts twee handen, Shiva heeft er vier. De orkestratie van het wereldgebeuren is ongetwijfeld een stuk lastiger dan het dirigeren van het Johan Strauss Orkest. Waar André Rieu in zijn linkerhand een viool heeft en in zijn rechterhand een strijkstok, heeft Shiva een schelp en een schijf. In zijn overige twee handen heeft Shiva een knots en een bol. Schelp, schijf, knots en bol stellen de vier elementen voor: water, vuur, lucht en aarde.

André van Leijen, Vishu, BKKDe steen waarop Shiva staat is de berg Mandara. En die berg staat op zijn beurt op een zeeschildpad, een van de incarnaties van Shiva. De berg dreigde namelijk weg te zakken. Om de steen ligt een naga (een slang) gedraaid, zoals je een tuinslang opbergt. Zes demonen trekken aan de kop van de slang, zes halfgoden aan de staart.

Een argeloze voorbijganger zal misschien denken dat het hier om een traditionele touwtrekwedstrijd gaat. Of anders om de Aziatische versie van het palingtrekken, zoals dat ooit plaatsvond op de Lindengracht in Amsterdam.

Een enkeling heeft wellicht het plan opgevat om direct bij thuiskomst een brief te schrijven aan Lenie ‘t Hart. Dat slangen weliswaar geen zeehondjes zijn, maar dat het wel dieren zijn en dat Pieterburen niet ver van Dokkum ligt, dat Bonifatius weliswaar ook geen zeehondje was, maar dat hij toch uiteengetrokken werd en dat die lieve mevrouw ‘t Hart het ook niet fijn zou vinden, als we haar eens even uiteen zouden trekken.

In godsnaam geen André Rieu

Om beurten trekken de demonen en de halfgoden aan de slang. Daardoor draait de rots met Vishnu bovenop in het rond, eerst een paar slagen linksom, daarna even zoveel slagen rechtsom. Sommigen denken misschien aan de heen en weer bewegende poppetjes op een draaiorgel. Halen tien Bath uit hun broekzak en willen het muntstuk in een gleuf stoppen, zodat het hele tableau tot leven komt. Er zijn zelfs onverlaten die verwachten dat er muziek uitkomt. Laat het dan in godsnaam iets hemels zijn en geen André Rieu.André van Leijen, Vishu, BKK

Maar dat zijn slechts de perverse gedachten van kansarme toeristen met een maandvisum voor Thailand aan Zee. Nee, de werkelijkheid gaat dieper. De rots staat namelijk in een oceaan. Wat zich onder water afspeelt is niet duidelijk. Maar ik heb kortgeleden op de oostelijke muur van Angkor Wat in Cambodia gezien dat er vissen en schildpadden zwemmen. Dat sommige van die vissen tot moes worden vermalen door de roterende rots. Er ontstaat een soort vissoep (zie figuur).

Wat wil Vishnu?

De vraag is natuurlijk wat Vishnu nu eigenlijk wil met die ronddraaiende rots. Als je goed kijkt naar het tableau, zie je dat de oceaan waarin de rots staat, wittig is en schuimt. Het is een oceaan van melk. Vishnu is met zijn ronddraaiende keukenmachine blijkbaar de oceaan van melk aan het karnen. Naar verluidt heeft hij er diverse kruiden in gegooid, die overigens nog steeds gebruikt worden in de Ayurvedische geneeskunst.

Duizend jaren heeft hij staan karnen. Er kwamen giftige dampen bij vrij, vergelijkbaar met de parfumdampen van de nabijgelegen taxfree shop. Vishnu ziet er nog steeds een beetje blauw van. En eindelijk heeft hij het. Amrita, de godendrank. Eén slokje en je bent onsterfelijk.

Er komt een gedachte in mij op. Als je nu eens een muntje van tien Bath in het tableau kon stoppen. Dat er dan een bekertje uit kwam rollen en dat het gevuld werd met Amrita. Een soort koffiemachine, maar dan voor karnemelk. Onsterfelijkheid uit een bekertje. Eén slokje maar. maar. Eeuwig jong. Ik sluit mijn ogen en zie mezelf als een jonge god over het strand lopen.

‘Final call’, klinkt het door de vertrekhal. Ik word wakker. Met snelle passen loop ik naar mijn gate. Een perverse pensionado met een jaarvisum.

 

 

Meer weten?

Over het karnen van de oceaan van melk: en.wikipedia.org/wiki/Samudra_manthan

Over de diepere betekenis van het verhaal: www.hinduwebsite.com/churning.asp

 

Eerder gepubliceerd op Thailandblog

 

 

.

Deze pagina delen

  • Delen op Facebook
  • Delen op Twitter
  • Delen op LinkedIn
  • Delen op Google+
 

Lees ookgerelateerde berichten

3 Reacties

  1. Hoi Andre, bedankt, je verhaal heeft me geinspireerd om verder te lezen.
    Daarna vond ik dit : http://www.yoga-vedanta-aalst.be/karnen_van_de_melkoceaan.html

    Groetjes,
    Leo.

    • Een mooie aanvulling, Leo. Bedankt!

      André van Leijen
  2. Grappig, André, dat jij dit stukje nu (her)publiceert.
    Ik ben inderdaad zelf ook in de laatste jaren al meer dan tien keer door de vertrekhal gelopen.
    En nu pas, twee weken geleden bij het naar huis komen, zag ik voor de eerste keer dat beeld in Suwannabhum voor ik naar de gates ging.
    Er waren best wel wat fotograferende medemensen. En bij sommigen zag ik zo de ogen opengaan in een openbaring… voor wie de Hindoeïstische mythologie erachter kent…
    De mijne dus ook.
    Ik vind het wel mooi.
    Best de moeite waard er even bij stil te staan en omheen te wandelen.
    In de inkomhal staat trouwens ook een mooi boeddhabeeld.
    Ik had ter plaatse wat irritaties… Ik probeerde foto’s te nemen van het geheel en van deelgroepen. Tevergeefs!
    Een overzichtsfoto van het tafereel is niet mogelijk wegens te groot en slechte opstelling.
    Een gave kadrering van een groep eruit lichten, de demonen bijvoorbeeld, lukt ook niet wegens de vloekende industrieel-technische achtergrond. Je hebt er altijd een stuk plafondconstructie bij en dat stoort geweldig op een foto, bij die van jou ook.
    De beelden lopen verloren in de kriskras van metaal.
    Het beeld van Visjnoe zelf is onmogelijk te isoleren in een close-up.. Het steekt bijna in de metalen constructie van het ronde koepeldak.
    In Brussel zouden ze wel weten hoe ruimte te scheppen omheen dat beeld… Gelukkig zijn we in Thailand.

Reageer

E-mail (wordt niet gepubliceerd)