Filipijnse volksverhaaltjes (6). Manuelito en zijn amulet

Filipijnse Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, amulet

 

De anting-anting van Manuelito

De anting-anting is een steen of ander object met occulte inscripties. Het wordt gedragen om de nek en wordt geacht de drager ongevoelig te maken voor kogel of mes. Veel mensen dragen die, vooral de Tulisanes, bandieten, en andere outlaws.

Filipijnse Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, amulet
Lekenscapulier.

Maar verwar de anting-anting niet met het scapulier, een zuiver religieus symbool dat door veel Filipijnse christenen wordt gedragen.

Veel oude Filipijnen herinneren zich Manuelito nog, de grote Tulisane, die meer dan 50 jaar geleden een schrikbewind voert rond de Laguna de Bai.

Zijn roversbende is goed georganiseerd en gehoorzaamt hem blindelings. Hij heeft veel boten op het meer en schuilplaatsen diep in de bergen. Geen burger waagt het hem iets te weigeren.

Filipijnse Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, amulet
Guardia Civil en las Filipinas.

Guardia Civil

Het leger en de politie jagen hem op. Ze omsingelen regelmatig zijn bende maar Manuelito ontsnapt telkens weer. Hij wordt nimmer geraakt al vliegen er 50 kogels om zijn oren.
‘Jullie kunnen niet schieten!’ De soldaten krijgen de schuld. Ze zweren dat dit nooit meer zal gebeuren en dat ze hem zullen afknallen.

Maar de bevolking trapt daar niet in want ze weten dat Manuelito een anting-anting draagt die hij heeft gekregen van Mangagaway, de heerser over ziektes en dood.

Zijn amulet is een steen bedekt met occulte tekens. Het is gewikkeld in zijde en hangt aan een ketting aan zijn nek. Zelfs als men op korte afstand naar hem schiet wijzigt het amulet de baan van het schot. Gelooft men. De Guardia Civil heeft geen vat op hem.

Manuelito is trots op zijn amulet en bij dorpsfeesten daagt hij zijn soldaten uit op hem te schieten. Steeds stuurt het amulet de kogels de andere kant op maar boze tongen beweren -heel zachtjes- dat ze schieten met losse flodders.

Filipijnse Volksverhaaltjes, Erik Kuijpers, amulet
Macabebes.

Andere soldaten

De regering is het zat en stuurt andere troepen: de Macabebes. Soldaten van een ander kaliber. Manuelito vangt hen op in de loopgraven. Dorpelingen helpen hem in de wetenschap dat de anting-anting alle kogels van hen weg zal houden.

Het is een vreselijk gevecht. In de heuvels staan duizenden mensen van afstand te kijken wie er gaat winnen. Doch de Macabebes geven nimmer op en naderen de loopgraven. Met de bajonet doden ze de bandieten.

Manuelito roept vergeefs zijn soldaten tot de orde maar die vluchten in paniek. Slechts een paar bereiken de veilige bergen.

Manuelito is dood.

De mensen zijn verbaasd: hij heeft toch een anting-anting? Ze bekijken de amulet.

In het midden zit een zilveren kogel. Dat is de oplossing: de Macabebes hebben zilver gesmolten om kogels te maken en die kogels gaan door het amulet heen. Loden kogels doen dat niet; dat hebben ze immers allemaal gezien?

Van de anting-anting worden vele kopieën gemaakt om het verhaal te kunnen doorvertellen over die grote Tulisane.

Maar, zul je zeggen, die anting-anting was toch nutteloos want Manuelito is dood? Doch ze hebben de verklaring al daar:

‘Ja, meneer, klopt, maar de Macabebes hebben zilveren kogels gebruikt. Bij loden kogels was dit nooit gebeurd. Arme Manuelito!’

Toelichtingen

Anting-anting, agimat, bertrud zijn Filipijnse woorden voor amulet, bedeltje, talisman, afweermiddel. Anting-anting is een Filipijns symbool voor magie en tovenarij, hekserij, met gebruik van amuletten.

Deze gewoonte komt in heel zuidoost Azië voor onder volkeren en stammen. In het Indonesisch en het Maleis bestaat het woord gantung dat hangen betekent en anting-anting komt voor in het Javaans en betekent oorbel, oorhanger.

Het geeft de drager superkrachten, immuniteit of zelfs onzichtbaarheid en verhoging van de aantrekkelijkheid voor het andere geslacht komt ook voor.

Laguna de Bai, binnenmeer, ten zuidoosten van Manilla.

Mangagaway, Mangagauay, godin van de ziektes die als heler verkleed ziektes komt brengen. Zij geeft Manuelito dat amulet.

Macabebes; Macabebe is een stad bekend van het verzet tegen de Spanjaarden. Later worden de Macabebes bekend als huursoldaten die ingezet worden waar de Guardia Civil, de Spaanse troepen, falen.

Foto’s en prenten

Amuletten; wikimedia, curid, 5105605.

Lekenscapulier, rechts op de foto; wikimedia, curid, 26398405.

Guardia-Civil en las Filipinas, 1868-1898; wikimedia, curid, 17023916.

Macabebes; photo thanks to maniliatimes-net nr 109319.

Erik Kuijpers
Over Erik Kuijpers 655 Artikelen
Erik Kuijpers (1946) werkte 36 jaar als aangiftemedewerker inkomsten- en vennootschapsbelasting. In 2002 emigreerde hij naar Nongkhai in Thailand waar ook zijn partner en pleegzoon wonen. Erik pendelt nu afhankelijk van de seizoenen tussen Thailand en Nederland

Geef als eerste een reactie

Geef een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*