Alphonses Abracadabra (2) – De Dag Door

Alphonse Wijnants, Witte Olifant, Surin, Festival

 

Mijn witte olifant

De Elephant Round-up in Surin behoort tot de toptien van mondiale evenementen voor de maand november. Vermaard Chang Fest, jaarlijkse Olifanten Party, als dusdanig, in het Elephant Stadium gehouden. Hotels, tickets voor het stadium, bussen van en naar Bangkok, alles uitverkocht.

Voor de eerste keer in mijn leven zag ik er een witte olifant in het echt. Die witte was ook nog eens de kolos onder de honderden kolossen die in de show optraden. In feite gaat het om een albino. Volgens de organisatie zijn er altijd een driehonderd chang aanwezig. De olifanten uit de changwat Surin worden niet per vrachtwagen aangevoerd maar zijn een week onderweg. Indrukwekkend, vele kudden vullen het stadium. Maar die witte stak er bovenuit.

De witte olifant heeft van oudsher al direct koninklijke voorrechten in Siam gekregen. Nog tot laat in de vorige eeuw waren ze exclusief bezit van de koningen en vorsten.

Alphonse Wijnants, Witte Olifant, Surin, Festival

Het Chang Fest gaat terug op historische gebruiken en rituelen die van de tijd stammen dat bij ons de late middeleeuwen plaatshadden (van 1150 of 1200). De Siamese koningen en hun edelen begonnen toen in de Isaan als vermaak op wilde olifanten te jagen. Ze riepen de hulp in van de vermetele Kuy-bevolking die in de omgeving van Surin in berggebied woonde.

Merkwaardig: drie historische bronnen van Grieks-Romeinse schrijvers, tussen 160 voor Chr tot 100 na Chr al in contact met Zuid-Oost-Azië, vermelden olifantenrituelen en -festiviteiten. De cultus is bijgevolg al veel ouder, ontstaan bij oorspronkelijke volkeren die vòòr Khmer, Birmezen en Siamezen het gebied bewoonden.

Het waren stammen, verwant aan de Khmer. Ze worden ook Khamen Pa Dong geheten, Jungle Khmer. Tot op vandaag spreken ze een eigen taal eveneens verwant aan het Cambodjaanse Khmer. Maar nu gaat het hard achteruit en men leert de jongeren de moedertaal niet meer aan, maar de noodzakelijke Thaise omgangstaal.

Als bergvolk in de wildernis waren de Kuy van oudsher specialisten in het omgaan met de olifanten die in hun gebied talrijk en ongestoord in het wild leefden. Ze hadden er een hele cultus met gebeden en vele rituelen aan vasthangen.

Alphonse Wijnants, Witte Olifant, Surin, Festival

Na het bejagen was de volgende stap ze in een omheining bijeen te brengen. Vervolgens hielden de Kuy zich bezig met de kolossen te temmen en jongen in gevangenschap te kweken. Daaropvolgend schakelden ze de dieren benevens economisch in de houthak en als lastdier, ook militair in. Zij waren op het strijdveld wat in de Tweede Wereldoorlog de tanks waren: een oprukkende pletwals. Er zijn getuigenissen van gevechten waar vijandig voetvolk op de loop ging als het tegen een linie olifanten moest oprukken.

Alphonse Wijnants, Witte Olifant, Surin, Festival

De streek van Surin, in het zuiden van de Isaan tegen Cambodja genesteld, kreeg de status van olifantenland bij uitstek en de Kuy werden er door de eeuwen heen vermaard, gingen in dienst van de vorsten als berijders en verzorgers. Logisch – van hun olifanten hadden ze geleerd voor niets uit de weg te gaan. Die bijzondere positie van de Kuy heeft nog tot in de late 19de eeuw geduurd. Toen verviel de economische rol van de kolos en ook de gebruiken.

Chiang Mai en de historie van de witte olifant.

Mengrai, koning van het Lanna-rijk resideerde in Chiang Rai maar had de wens een nieuwe hoofdstad te bouwen. Kwatongen beweren om zijn mia luang, zijn hoofdvrouw, in Chiang Rai achter te laten en een nestje voor zijn mia noi, zijn tweede vrouw, te bouwen. Er moest een voorspoed gevende plek gevonden worden. Zijn meest geliefde witte olifant zou dat bepalen. Die rende weg. Waar hij halthield en zijn kakje loste, toonde hij de meest gunstige plek. Dat gebeurde in 1292 aan de voet van de Doi Suthep. Het werd Chiang Mai. De rest is historie.

In 1960 werd het festival weer leven ingeblazen als symbool van nationale Thaise trots. Nu als een volkse show met veel culturele waarde.

(klik op foto’s voor grotere weergave in apart venster)

Foto’s ©Alphonse Wijnants, nov. 2017, Surin

Alphonse’s abracadabra 1:  https://www.trefpuntazie.com/boeddha-verborgen-agenda-thaise-vrouwen-alphonsewijnants/

 

Alphonse Wijnants
Over Alphonse Wijnants 26 Artikelen
Alphonse Wijnants (België) is gewezen leraar en directeur van middelbare scholen. Voormalig copywriter. Heden: Ronddwalen in Zuidoost-Azië en kortverhalen schrijven over mensen en voorvallen aldaar.